KWALIFIKACJA HGT12 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 13.
Do jogurtu naturalnego dodano 2 łyżki pestek łuskanego słonecznika. Oblicz, o ile błonnika zostanie wzbogacony jogurt, jeżeli 100 g pestek dostarcza 10 g błonnika, a 1 łyżka słonecznika waży 10 g?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
2 łyżki pestek po 10 g każda to łącznie 20 g. Skoro 100 g pestek dostarcza 10 g błonnika, to 20 g dostarcza 20/100 tej wartości, czyli 2 g błonnika. Tyle zostanie dodane do jogurtu przez pestki.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba policzyć, ile błonnika wniesie dodatek pestek słonecznika do jogurtu. Wszystkie potrzebne dane są podane w treści, więc kluczowe jest poprawne przeliczenie porcji (łyżki) na masę w gramach oraz użycie proporcji dla wartości podanej na 100 g.

Krok 1: oblicz masę dodanych pestek
Dodano 2 łyżki, a 1 łyżka waży 10 g. Zatem masa dodatku wynosi: 2 × 10 g = 20 g.

Krok 2: wykorzystaj informację o błonniku na 100 g
Jeżeli 100 g pestek dostarcza 10 g błonnika, to znaczy, że w 1 g pestek jest 10/100 g błonnika, czyli 0,1 g błonnika na 1 g pestek.

Krok 3: oblicz błonnik w 20 g pestek
Skoro 1 g pestek dostarcza 0,1 g błonnika, to 20 g dostarczy: 20 × 0,1 g = 2,0 g błonnika.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Odpowiedź "10,00 g" wynika zwykle z błędu zakotwiczenia: przepisania wartości z danych (10 g/100 g) bez przeliczenia jej na faktycznie użyte 20 g.
  • Odpowiedź "20,00 g" sugeruje pomylenie masy pestek (20 g) z ilością błonnika lub przyjęcie błędnego założenia, że w 1 g pestek jest 1 g błonnika.
  • Odpowiedź "1,00 g" bywa skutkiem policzenia tylko dla 1 łyżki (10 g) i pominięcia, że dodano 2 łyżki.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "na 100 g" zawsze najpierw ustal masę realnie użytego produktu, a dopiero potem przelicz proporcją lub przez wyznaczenie zawartości "na 1 g".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal masę produktu, której dotyczy zadanie, a potem przelicz proporcją: (masa porcji / 100 g) × wartość na 100 g. To uniwersalny schemat dla błonnika, białka, tłuszczu i energii, jeśli podano je w przeliczeniu na 100 g.
To informacja o koncentracji składnika: w 100 g produktu znajduje się 10 g błonnika. Można to też odczytać jako 10% masy produktu. Dzięki temu łatwo policzyć inne porcje, np. 20 g to 1/5 z 100 g, więc błonnika będzie 1/5 z 10 g.
W zadaniach egzaminacyjnych przelicznik jest zwykle podany (np. 1 łyżka = 10 g). Wtedy nie korzystasz z własnych "domowych" miar, tylko z danych z treści. Najpierw liczysz łączną masę dodatku, dopiero potem składniki odżywcze.
Ponieważ wartość błonnika jest podana na 100 g, a nie "na łyżkę". Żeby użyć tej informacji, musisz znać rzeczywistą masę porcji (tu: 2 × 10 g). Bez tego nie da się poprawnie przeskalować 10 g błonnika z 100 g na mniejszą ilość.
Nie, pytanie dotyczy tego, o ile jogurt zostanie wzbogacony, czyli ile dodatkowego błonnika wniesie sam dodatek pestek. Wartość błonnika jogurtu nie jest tu potrzebna, bo zadanie pyta o przyrost wynikający z dodatku.
Najczęściej: (1) przepisanie wartości z treści bez przeliczenia na porcję, (2) pomylenie masy produktu z ilością składnika, (3) policzenie tylko dla 1 łyżki zamiast dla 2, (4) odwrócenie proporcji. Pomaga zapisanie schematu: porcja/100 × wartość.
Możesz wykonać kontrolę "na oko": 20 g to 1/5 ze 100 g. Skoro 100 g ma 10 g błonnika, to 1/5 z 10 g daje 2 g. Jeśli wychodzi 10 g lub 20 g, to znaczy, że nie przeskalowano wartości na mniejszą porcję.
Gdy wartości są podane na porcję, nie robisz przeliczenia przez 100 g. Zwykle wystarczy pomnożyć przez liczbę porcji (np. 2 porcje). Dopiero gdy w zadaniu miesza się porcje i gramy, trzeba ujednolicić jednostki i dopasować obliczenia.
Najczęściej przy planowaniu jadłospisów, diet i żywienia zbiorowego oraz przy modyfikacji receptur (np. zwiększanie podaży błonnika). Takie obliczenia pomagają ocenić, czy posiłek spełnia założenia żywieniowe i jakie dodatki realnie zmieniają skład.
Ćwicz stały schemat: 1) masa porcji, 2) przeliczenie z "na 100 g", 3) kontrola wyniku. Warto powtarzać zadania z miar kuchennych (łyżka, szklanka) i z procentami. Pomaga też zapisywanie działań w jednym wierszu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 78% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "2 łyżki pestek po 10 g każda to łącznie 20 g."

Źródła:

  • Treść zadania (dane wejściowe: 100 g pestek = 10 g błonnika; 1 łyżka = 10 g; dodano 2 łyżki).

Materiały:

  • Podręczniki do dietetyki i towaroznawstwa żywności (dział: składniki odżywcze, błonnik)
  • Zbiory zadań z obliczeń gastronomicznych (gramatura, przeliczenia porcji, proporcje)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z tematu "obliczanie wartości odżywczej potraw"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego