KWALIFIKACJA HAN3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 23.
Do którego działu w obrębie Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej należy zakwalifikować książkę przedstawioną na rysunku?
Ilustracja przedstawia okładkę książki zatytułowanej "Uniwersalne Tabele Muzyczne" autorstwa Jacka Ławnikowskiego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W UKD książkę klasyfikuje się według jej tematyki.
Jeżeli przedstawiona na rysunku publikacja dotyczy sztuki, rozrywki lub sportu, właściwym wyborem jest dział "7 – Sztuka. Rozrywka. Sport." Pozostałe działy odnoszą się odpowiednio do nauk społecznych, zagadnień ogólnych oraz historii i geografii.

Pełne wyjaśnienie:

W Uniwersalnej Klasyfikacji Dziesiętnej (UKD) podstawą przypisania książki do działu jest treść (tematyka) dokumentu. Dlatego w tego typu zadaniu najpierw identyfikuje się, czego dotyczy publikacja widoczna na rysunku (np. tytuł, podtytuł, grafika okładkowa, hasła na okładce), a dopiero potem dobiera odpowiedni dział główny.

Odpowiedź "7 – Sztuka. Rozrywka. Sport." jest właściwa wtedy, gdy książka dotyczy zagadnień z zakresu sztuk (np. muzyka, malarstwo, teatr), rozrywki lub sportu. Dział 7 grupuje właśnie te tematy, więc stanowi poprawną klasyfikację na poziomie głównego działu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "5 – Nauki społeczne." wybiera się przy tematach takich jak socjologia, ekonomia, polityka, prawo, edukacja (w zależności od szczegółowych tablic). Jeśli publikacja jest o sporcie/sztuce, dział 5 byłby błędem wynikającym z mylenia "życia społecznego" z kulturą i rekreacją.
  • "0 – Dział ogólny." jest przeznaczony dla zagadnień ogólnych (np. informacja, nauka jako taka, bibliografia, encyklopedie, organizacja wiedzy). To częsty "wybór awaryjny", ale poprawny tylko wtedy, gdy książka faktycznie ma charakter ogólny i metainformacyjny.
  • "9 – Archeologia. Historia. Geografia. Biografie." pasuje do publikacji historycznych, geograficznych lub biograficznych. Bywa mylony z książkami o historii sztuki lub historii sportu; wtedy trzeba sprawdzić, czy dominujący temat to historia jako taka, czy jednak dziedzina (sztuka/sport) opisywana w ujęciu historycznym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wahasz się między działami, zadaj sobie pytanie: co jest głównym przedmiotem książki — dziedzina (sztuka/sport), czy opis dziejów/geografii/biografii. To zwykle rozstrzyga wybór działu głównego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna (UKD) to system klasyfikacji rzeczowej, który porządkuje dokumenty według tematyki. Umożliwia nadawanie symboli i grupowanie książek w katalogu oraz na półkach, tak aby łatwiej je wyszukiwać według dziedziny wiedzy.
Najpierw ustal główny temat: sprawdź tytuł, podtytuł, słowa-klucze i grafikę. Następnie dopasuj temat do działu głównego UKD (0–9). Dopiero na końcu, jeśli zadanie tego wymaga, schodzisz na poziom bardziej szczegółowych poddziałów.
W UKD dział 7 grupuje zagadnienia kultury i aktywności związanych z twórczością oraz spędzaniem wolnego czasu: sztukę, rozrywkę i sport. Dzięki temu publikacje o sporcie nie trafiają do działów historii czy nauk społecznych, jeśli ich głównym tematem jest sama dyscyplina.
Dział 0 to zagadnienia ogólne i "meta" dotyczące wiedzy oraz informacji, np. bibliografie, encyklopedie, organizacja informacji, ogólne prace o nauce i kulturze informacji. Nie używa się go jako domyślnego działu, gdy temat książki da się jasno przypisać do innej dziedziny.
Dział 5 (w wielu ujęciach: nauki społeczne) jest właściwy dla tematów takich jak ekonomia, społeczeństwo, polityka, prawo czy edukacja (w zależności od szczegółowych tablic). Jeśli książka jest o sporcie lub sztuce, dział społeczny wybiera się tylko wtedy, gdy dominuje perspektywa społeczna (np. socjologia sportu).
Dział 9 stosuje się dla publikacji z obszaru historii, geografii, archeologii i biografii. To dobry wybór, gdy głównym tematem jest opis wydarzeń historycznych, regionu, podróży lub życiorysu. Nie jest właściwy dla podręcznika sportu czy albumu sztuki, jeśli historia jest tylko tłem.
W UKD decydująca jest treść, czyli temat dokumentu. Forma (np. album, poradnik, podręcznik) może pomóc w rozpoznaniu przeznaczenia, ale nie powinna przesądzać o dziale. Zawsze klasyfikuj według tego, "o czym" jest książka, a nie "jak wygląda".
Sprawdź, co dominuje: dziedzina (sztuka/sport) czy historia/geografia. Jeśli książka uczy techniki, opisuje dyscyplinę lub omawia dzieła sztuki, zwykle bliżej jej do działu 7. Jeśli to chronologiczna historia wydarzeń lub biografia, częściej pasuje dział 9.
Zwykle wymagana jest znajomość działów głównych i umiejętność praktycznego przypisania książki do właściwej dziedziny. Szczegółowe symbole mogą pojawić się w zadaniach, ale najczęściej liczy się rozumienie struktury UKD i poprawna analiza tematu dokumentu.
Najczęstsze pomyłki to wybór "działu ogólnego" z niepewności, mylenie podobnych obszarów (np. historia vs historia sztuki), kierowanie się pojedynczym hasłem z okładki oraz nieuwzględnianie tematu dominującego. Pomaga szybkie streszczenie: "Ta książka jest przede wszystkim o…".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W UKD książkę klasyfikuje się według jej tematyki.Jeżeli przedstawiona na rysunku publikacja dotyczy sztuki, rozrywki lub sportu, właściwym wyborem jest dział "7 – Sztuka."

Źródła:

  • UDC Consortium – "UDC Summary" (zestawienie działów głównych), https://udcc.org/udcsummary/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikimedia Foundation – Wikipedia (pl): "Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna" (opis UKD i działy), https://pl.wikipedia.org/wiki/Uniwersalna_Klasyfikacja_Dziesi%C4%99tna (dostęp: 2026-03-01)
  • Biblioteka Narodowa – materiały informacyjne dot. opracowania rzeczowego/klasyfikacji (hasło UKD w serwisie BN), https://www.bn.org.pl/ (wyszukiwanie w serwisie: "UKD") (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Tablice/skrót UKD (wydanie stosowane w danej instytucji) – działy główne i przykłady
  • Materiały dydaktyczne z opracowania rzeczowego i analizy treści dokumentu
  • Ćwiczenia z przypisywania książek do działów UKD na podstawie tytułów i opisów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego