KWALIFIKACJA HAN3 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 5.
Rozważ następujący kod UKD: "821.161.1". Co oznacza numer "1" na końcu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W UKD dział 821 oznacza literaturę piękną, a kolejne cyfry po kropkach doprecyzowują przynależność językową/narodową.
W zapisie 821.161.1 końcowy człon ".1" w obrębie 821.161 wskazuje język rosyjski, więc symbol odnosi się do literatury rosyjskiej, a nie do tomu czy wydania.

Pełne wyjaśnienie:

Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna (UKD) ma budowę hierarchiczną: im dłuższy symbol, tym bardziej szczegółowo opisuje on treść lub cechę porządkującą dokument. W literaturze pięknej stosuje się dział 821, a doprecyzowania po kropkach służą m.in. do wskazania języka/przynależności narodowej literatury.

W symbolu 821.161.1 elementy znaczą kolejno: 821 = literatura piękna; 821.16 = języki słowiańskie; 821.161 = języki wschodniosłowiańskie; a końcowe ".1" rozróżnia konkretny język w tej grupie. Dlatego odpowiedź "To oznacza literaturę rosyjską." jest poprawna.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo odwołują się do innych obszarów pracy z książką:

  • "To jest numer tomu książki." – numer tomu jest elementem opisu bibliograficznego lub oznaczenia serii/wydania wielotomowego, a nie częścią symbolu klasyfikacyjnego UKD.
  • "To jest numer wydania książki." – numer wydania także dotyczy cech edytorskich i zapisu w opisie katalogowym, a UKD służy do klasyfikacji rzeczowej i porządkowania zbiorów.
  • "To oznacza literaturę angielską." – w UKD literatura angielska ma inny symbol (np. spotyka się zapis 821.111 dla języka angielskiego), więc nie można jej przypisać do 821.161.1.

W praktyce poprawne rozumienie końcowych członów notacji ułatwia ustawianie książek na półkach, wyszukiwanie w katalogu oraz pomoc czytelnikowi w znalezieniu literatury według języka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
UKD (Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna) to system symboli porządkujących zbiory według treści. Ułatwia ustawianie książek na półkach, wyszukiwanie w katalogu rzeczowym i kierowanie czytelnika do właściwego działu. Symbole są hierarchiczne: kolejne cyfry doprecyzowują znaczenie.
Symbol 821 w UKD oznacza literaturę piękną (beletrystykę). Dalsze człony po kropkach służą do uszczegółowienia, np. według języka lub przynależności narodowej. Dzięki temu można rozdzielać literaturę różnych obszarów językowych w obrębie jednego działu.
Czytaj symbol od lewej do prawej: 821 = literatura piękna, 821.16 = języki słowiańskie, 821.161 = języki wschodniosłowiańskie, a końcowy człon ".1" wskazuje konkretny język w tej grupie. W efekcie 821.161.1 dotyczy literatury rosyjskiej.
Tom i wydanie to elementy opisu bibliograficznego oraz informacji o edycji książki (cechy wydawnicze). UKD jest klasyfikacją rzeczową, więc cyfry w symbolu opisują temat/cechę porządkującą (np. język literatury), a nie fizyczną strukturę dzieła czy numerację wydań.
Najczęstsze pomyłki to: branie końcowych cyfr za tom/wydanie, ignorowanie kropek i hierarchii symbolu oraz mylenie podobnych zapisów (np. utożsamianie 821.161.1 z kodami dla języka angielskiego). Pomaga rozbijanie symbolu na człony i odczyt znaczenia każdego poziomu.
W praktyce klasyfikacyjnej chodzi o przynależność językową/narodową literatury, czyli najczęściej o język, w którym powstał utwór i do jakiej literatury narodowej jest zaliczany. Wątpliwe przypadki (np. przekłady) rozstrzyga się zgodnie z zasadami opracowania w danej instytucji.
Symbol UKD bywa umieszczany w opisie katalogowym i/lub na etykiecie (np. na grzbiecie książki) jako element sygnatury. Dzięki temu książki można układać systematycznie, a użytkownik szybciej odnajduje dział odpowiadający danej literaturze lub dziedzinie.
UKD to klasyfikacja treści i ma charakter "merytoryczny" (np. 821.161.1). Sygnatura i numer inwentarzowy to oznaczenia egzemplarza w konkretnej bibliotece, często zawierają litery, skróty i wewnętrzną numerację. UKD mówi "o czym/jaka literatura", a sygnatura "który egzemplarz i gdzie stoi".
Jest potrzebna przy opracowaniu i ustawianiu beletrystyki: rozdzielaniu literatury polskiej, rosyjskiej, angielskiej itp., tworzeniu opisów katalogowych oraz udzielaniu informacji czytelnikom. Pozwala też szybciej sprawdzić, czy książka ma spójne oznaczenie UKD z jej charakterem.
Ćwicz rozbijanie symboli na poziomy (821 → 821.16 → 821.161 → 821.161.1) i ucz się logiki doprecyzowań. Rób krótkie fiszki z najczęstszymi kodami językowymi w obrębie 821 oraz rozwiązuj zadania, w których trzeba przypisać symbol do literatury danego języka.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • UDC Consortium – UDC Summary (opis klas UKD, w tym dział 82/821). https://udcsummary.info/ (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL) – "Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna" (opis zasad działania UKD). https://pl.wikipedia.org/wiki/Uniwersalna_klasyfikacja_dziesi%C4%99tna (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Oficjalne tabele/sumariusz UKD (materiały UKD używane w danej bibliotece lub na zajęciach)
  • Instrukcje katalogowania i klasyfikowania zbiorów w UKD stosowane w placówce
  • Ćwiczenia z odczytywania i budowania symboli UKD dla literatury (dział 821)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego