KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 26.
Do której kategorii zagrożenia metanowego zalicza się udostępniony pokład, w którym stwierdzono metanonośność w ilości 7,5 m3/Mg, w przeliczeniu na czystą substancję węglową?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Metanonośność 7,5 m3/Mg należy porównać z progami metanonośności przypisanymi do kategorii zagrożenia metanowego dla udostępnionych pokładów.
Wartość 7,5 m3/Mg mieści się w przedziale odpowiadającym kategorii III, dlatego właściwa jest odpowiedź: "Do kategorii III".

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu podano metanonośność pokładu równą 7,5 m3/Mg (w przeliczeniu na czystą substancję węglową). Aby wyznaczyć kategorię zagrożenia metanowego, postępuje się schematycznie:

  1. Ustala się parametr klasyfikacyjny – tu jest nim metanonośność w jednostkach m3/Mg.
  2. Porównuje się wartość z progami z tabeli/wykazu kategorii (dla udostępnionych pokładów).
  3. Wybiera się kategorię, której przedział obejmuje 7,5 m3/Mg.

Po takim porównaniu wartość 7,5 m3/Mg klasyfikuje pokład do kategorii III zagrożenia metanowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Kategoria I – odpowiada najniższym wartościom metanonośności (najmniejsze zagrożenie), więc 7,5 m3/Mg jest dla niej zbyt wysokie.
  • Kategoria II – dotyczy wartości pośrednich, ale niższych niż te typowe dla kategorii III; wybór tej opcji zwykle wynika z mylenia sąsiednich przedziałów.
  • Kategoria IV – jest zarezerwowana dla najwyższych poziomów metanonośności (najwyższe zagrożenie), dlatego 7,5 m3/Mg nie spełnia kryterium tej kategorii.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli nie pamiętasz całej tabeli, naucz się przynajmniej progów "granicznych" między kategoriami. W zadaniach testowych wartości często są podawane blisko granic, aby sprawdzić, czy zdający rzeczywiście zna przedziały, a nie zgaduje.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metanonośność to ilość metanu przypadająca na jednostkę masy węgla (najczęściej w m3/Mg). W praktyce służy do oceny, jak dużo metanu może wydzielać się z pokładu podczas robót górniczych, a więc do oceny poziomu zagrożenia metanowego.
Należy wziąć wartość metanonośności i odnieść ją do progów (przedziałów) przypisanych do kategorii I–IV dla udostępnionych pokładów. Kluczowy krok to poprawne dopasowanie liczby do odpowiedniego przedziału, a nie "zgadywanie" kategorii po nazwie.
To doprecyzowanie oznacza, że wynik metanonośności odnosi się do węgla po skorygowaniu o składniki niepalne (np. popiół/wilgoci), aby porównanie z progami było miarodajne. Bez takiego ujednolicenia wyniki z różnych pokładów mogłyby być trudniejsze do porównania.
Najczęściej myli się sąsiednie kategorie (II z III lub III z IV), zwłaszcza gdy wartość jest "w połowie skali". Drugim błędem jest ignorowanie jednostek albo warunku przeliczenia na czystą substancję węglową. Pomaga nauka progów granicznych i praca na przykładach.
W zadaniach testowych często klasyfikacja opiera się na jednym parametrze (tu: metanonośność), ale w praktyce ocena zagrożenia metanowego jest szersza i obejmuje m.in. warunki wentylacyjne, wydzielanie metanu w czasie robót oraz wyniki pomiarów. Na egzaminie trzymaj się parametru wskazanego w treści.
Kategorię określa się na etapie rozpoznania i dokumentowania pokładu oraz przed rozpoczęciem udostępniania i eksploatacji, a następnie aktualizuje w miarę pozyskiwania danych (np. z pomiarów i obserwacji). Ma to wpływ na dobór środków profilaktyki i organizację robót.
Wyższa kategoria oznacza zazwyczaj ostrzejsze wymagania dotyczące wentylacji, monitoringu metanu, doboru urządzeń i reżimów pracy oraz stosowania procedur profilaktycznych. Dla technika górnictwa jest to kluczowe przy planowaniu i nadzorowaniu robót w rejonie zagrożonym.
Zwykle nie, jeśli metanonośność jest już podana w odpowiedniej jednostce i "w przeliczeniu na czystą substancję węglową". Wtedy zadanie polega na klasyfikacji do właściwej kategorii. Obliczenia pojawiają się dopiero, gdy trzeba przeliczyć wynik lub wyznaczyć parametr z danych cząstkowych.
"Wysokość" wartości ocenia się wyłącznie względem progów kategorii. Intuicyjne porównania (np. że 7,5 to "średnio") bywają mylące. Najlepsza metoda to zapamiętanie orientacyjnych granic między kategoriami i szybkie sprawdzenie, po której stronie granicy leży wynik.
Skuteczne jest uczenie się progów granicznych (I/II, II/III, III/IV) oraz rozwiązywanie krótkich serii zadań z różnymi wartościami metanonośności. Dobrze też stworzyć własną "ściągę" w formie tabeli i ćwiczyć klasyfikację na głos: wartość → przedział → kategoria.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Aktualne materiały szkoleniowe kopalni/zakładu dotyczące kategoryzacji zagrożeń naturalnych
  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń oraz zagrożeń naturalnych w górnictwie
  • Zestawienia tabelaryczne progów metanonośności stosowane w praktyce zakładu górniczego (np. instrukcje wewnętrzne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego