KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 23.
Jeżeli w udostępnionym pokładzie stwierdzono występowanie metanu pochodzenia naturalnego w ilości 4,0 m3/Mg, w przeliczeniu na czystą substancję węglową, pokład taki zaliczany jest do kategorii
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasyfikacja zagrożenia metanowego polega na przypisaniu pokładu do kategorii I–IV na podstawie stwierdzonej ilości metanu pochodzenia naturalnego (m3/Mg) w przeliczeniu na czystą substancję węglową.
Wartość 4,0 m3/Mg mieści się w przedziale odpowiadającym kategorii II, dlatego właściwa jest odpowiedź: II zagrożenia CH4.

Pełne wyjaśnienie:

Kategoria zagrożenia metanowego (CH4) służy do oceny, jak duże jest ryzyko związane z obecnością metanu w udostępnionym pokładzie. W praktyce górniczej kategoryzacja opiera się na wartości metanowości określonej jako ilość metanu pochodzenia naturalnego przypadająca na jednostkę masy urobku (m3/Mg), podawana w przeliczeniu na czystą substancję węglową. Taki zapis jest ważny, bo ujednolica porównywanie wyników między pokładami o różnym udziale części niepalnych.

W pytaniu podano konkretną wartość: 4,0 m3/Mg. Aby wskazać kategorię, trzeba znać progi przypisujące wartości metanowości do kategorii I, II, III i IV. Na tej podstawie stwierdza się, że wartość 4,0 m3/Mg odpowiada II kategorii zagrożenia CH4.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "I zagrożenia CH4" dotyczy pokładów o niższej metanowości niż 4,0 m3/Mg. Wybór tej opcji zwykle wynika z pomylenia progów lub założenia, że "4,0 to jeszcze mało".
  • "III zagrożenia CH4" odnosi się do wyższych wartości metanowości niż podana w zadaniu. To typowy błąd "eskalacji": student widzi metan i automatycznie wybiera wyższą kategorię, nie sprawdzając zakresów.
  • "IV zagrożenia CH4" jest przeznaczona dla najwyższych, najbardziej niebezpiecznych poziomów metanowości. Przy 4,0 m3/Mg taka kwalifikacja byłaby zawyżeniem kategorii.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zwracaj uwagę na dwa elementy definicyjne w treści: pochodzenie naturalne oraz przeliczenie na czystą substancję węglową. To sygnał, że należy stosować progi z formalnej klasyfikacji metanowości, a nie intuicyjną ocenę "dużo/mało".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metanowość w m3/Mg opisuje, ile metanu (objętościowo) przypada na jednostkę masy urobku. Taki wskaźnik pozwala porównywać pokłady i przypisywać im kategorię zagrożenia metanowego, co wpływa na wymagania organizacyjne i profilaktykę w kopalni.
To doprecyzowanie ujednolica wynik: eliminuje wpływ domieszek mineralnych i wilgoci na ocenę metanowości. Dzięki temu porównanie między pokładami jest bardziej miarodajne, a przypisanie kategorii zagrożenia CH4 odbywa się według tej samej definicji wskaźnika.
W praktyce wyróżnia się cztery kategorie zagrożenia metanowego: I, II, III i IV. Każda kategoria odpowiada określonemu zakresowi metanowości i wiąże się z innym poziomem ryzyka oraz wymaganiami dotyczącymi m.in. kontroli metanu, przewietrzania i środków profilaktyki.
Należy porównać wartość 4,0 m3/Mg (dla metanu pochodzenia naturalnego, w przeliczeniu na czystą substancję węglową) z progami klasyfikacji kategorii I–IV. Po dopasowaniu do właściwego przedziału wybiera się kategorię odpowiadającą tej wartości.
Tak. Kategoria zagrożenia metanowego wpływa na organizację przewietrzania, intensywność i sposób monitoringu CH4, a w praktyce także na dobór rozwiązań ograniczających ryzyko (np. dodatkowe pomiary, procedury bezpieczeństwa, działania profilaktyczne w rejonie robót).
To typowy skutek mylenia progów między kategoriami lub intuicyjnego wrażenia, że wartość "4,0" nie jest wysoka. W zadaniach egzaminacyjnych nie wystarcza intuicja — trzeba znać klasyfikację i świadomie przyporządkować wartość do właściwego zakresu.
Nie. Taka heurystyka pomaga jedynie ogólnie ocenić kierunek (większa metanowość zwykle oznacza wyższą kategorię), ale nie daje pewnej odpowiedzi. Egzamin wymaga dopasowania do konkretnych przedziałów, bo granice między kategoriami są ustalone formalnie.
Najczęściej występuje: mylenie sąsiednich kategorii (II vs III), pomijanie warunku "w przeliczeniu na czystą substancję węglową", a także automatyczne wybieranie skrajnych odpowiedzi (I albo IV) bez porównania z progami. Pomaga nauka progów i ćwiczenia na przykładach.
Weryfikacja metanowości i kategoryzacji jest istotna na etapie udostępniania i planowania eksploatacji, a także przy zmianach warunków geologiczno-górniczych. Wyniki służą do oceny ryzyka i doboru środków profilaktyki oraz zasad prowadzenia robót w danym rejonie.
Naucz się definicji metanowości, rozumiej jednostkę m3/Mg i zapamiętaj progi kategorii I–IV używane w zadaniach. Trenuj na zestawach pytań, a przy rozwiązywaniu zawsze czytaj warunki: pochodzenie metanu i przeliczenie na czystą substancję węglową.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń oraz zagrożeń gazowych w górnictwie podziemnym
  • Materiały szkoleniowe z profilaktyki metanowej i zasad kategoryzacji metanowości
  • Instrukcje zakładowe dotyczące pomiarów metanu i oceny zagrożeń w kopalni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego