KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 31.
Do których zacisków jednofazowego silnika indukcyjnego należy podłączyć miernik, aby zmierzyć rezystancję uzwojenia pomocniczego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezystancję uzwojenia mierzy się między dwoma końcami tego samego uzwojenia.
Uzwojenie pomocnicze w typowym oznaczeniu zacisków silnika jednofazowego ma wyprowadzenia Z1 i Z2, więc omomierz należy podłączyć między Z1–Z2. Pary U1–U2 dotyczą uzwojenia głównego, a połączenia do PE nie służą do takiego pomiaru.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji uzwojenia wykonuje się omomierzem (multimetrem w funkcji Ω) poprzez przyłożenie końcówek pomiarowych do dwóch wyprowadzeń tego samego uzwojenia. Tylko wtedy prąd pomiarowy przepływa przez cały odcinek drutu nawojowego i wynik odpowiada rezystancji uzwojenia.

W silniku indukcyjnym jednofazowym wyróżnia się zwykle:

  • uzwojenie główne – często oznaczane jako U1–U2,
  • uzwojenie pomocnicze (rozruchowe/pracy) – często oznaczane jako Z1–Z2.

Dlatego poprawny pomiar rezystancji uzwojenia pomocniczego wykonuje się między Z1 i Z2. Otrzymany wynik bywa inny niż dla uzwojenia głównego (zależy od konstrukcji), a duże odchylenia, przerwa (wynik bardzo duży) lub podejrzenie zwarcia (wynik nietypowo mały) są wskazówką diagnostyczną.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • U1 – U2 odnoszą się do innego uzwojenia (głównego), więc taki pomiar nie dotyczy uzwojenia pomocniczego.
  • Z1 – PE oraz U1 – PE nie obejmują dwóch końców uzwojenia. PE jest przewodem ochronnym i takie podłączenie nie daje rezystancji uzwojenia; dodatkowo może wprowadzać w błąd, bo pomiary względem PE kojarzą się raczej z kontrolą izolacji, a nie z pomiarem rezystancji roboczej uzwojeń.

W praktyce pomiar wykonuje się przy odłączonym zasilaniu i (jeśli występują) po rozłączeniu mostków/połączeń, aby nie mierzyć "przez" inne elementy obwodu. To pozwala uzyskać wiarygodny wynik i poprawnie ocenić stan uzwojenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzwojenie pomocnicze to uzwojenie używane do wytworzenia przesunięcia fazowego (zwykle z kondensatorem lub wyłącznikiem odśrodkowym), aby silnik jednofazowy mógł wystartować i/lub pracować stabilnie. Jest elektrycznie odrębne od uzwojenia głównego i ma własne wyprowadzenia na listwie zaciskowej.
Najpewniej rozpoznasz je po tabliczce zaciskowej, schemacie na pokrywie puszki przyłączeniowej lub w DTR urządzenia. Oznaczenia Z1 i Z2 są przypisane do jednego uzwojenia (pomocniczego). Jeśli oznaczeń brakuje, identyfikacja wymaga pomiarów i porównania rezystancji par przewodów.
PE jest przewodem ochronnym i nie stanowi drugiego końca uzwojenia. Rezystancję uzwojenia mierzy się między dwoma jego wyprowadzeniami, aby prąd pomiarowy przepływał przez drut nawojowy. Pomiary względem PE dotyczą raczej oceny izolacji lub ewentualnych przebicia do obudowy, a nie rezystancji roboczej uzwojenia.
Najczęstsze błędy to: pomiar przy podłączonym zasilaniu, mierzenie "przez" kondensator lub mostki na listwie zaciskowej, wybór niewłaściwej pary zacisków (np. uzwojenia głównego zamiast pomocniczego) oraz ignorowanie wpływu słabych styków i zaśniedziałych końcówek. To może dać zafałszowany wynik.
Przy odłączonym zasilaniu zmierz rezystancję między jego dwoma zaciskami (np. Z1–Z2). Jeśli miernik pokazuje bardzo dużą rezystancję lub "OL/∞", to typowa oznaka przerwy w obwodzie uzwojenia albo braku kontaktu na zaciskach. Warto też sprawdzić zaciski, połączenia i stan przewodów w puszce.
W urządzeniach towarzyszących instalacjom gazowym (np. wentylacja pomieszczeń technicznych, układy nawiewu, pomocnicze napędy) mogą występować silniki jednofazowe. Umiejętność pomiaru uzwojeń pomaga w diagnostyce awarii, ocenie stanu napędu i bezpiecznym uruchomieniu po serwisie.
Nie musi być taka sama. Wiele konstrukcji ma uzwojenia o innej liczbie zwojów i przekroju drutu, co wpływa na rezystancję. Ważniejsze jest, aby wyniki były spójne z dokumentacją/typową wartością dla danego silnika oraz aby nie wskazywały na przerwę lub zwarcie. Porównuje się też symetrię i powtarzalność pomiarów.
Ustaw multimetr na pomiar rezystancji (Ω) i dobierz zakres tak, aby wynik nie był poza skalą. Przed pomiarem odłącz zasilanie i rozłącz elementy, które mogłyby tworzyć dodatkowe drogi prądu (np. mostki, kondensator). Dociśnij sondy do czystych, metalicznych punktów zacisków, aby ograniczyć błąd styku.
To skrótowa, często spotykana w dydaktyce konwencja rozróżniania wyprowadzeń uzwojenia głównego (U) i pomocniczego (Z). Ułatwia sprawdzanie, czy zdający rozumie, że pomiar rezystancji dotyczy konkretnego uzwojenia i wymaga podłączenia miernika do właściwej pary końców. W praktyce oznaczenia mogą zależeć od producenta i dokumentacji.
Poza rezystancją uzwojeń ważne są m.in. sprawdzenie ciągłości przewodu ochronnego, kontrola poprawności podłączeń, pomiar napięcia zasilania, ocena poboru prądu podczas pracy oraz (w odpowiednich procedurach) kontrola stanu izolacji. Zakres zależy od urządzenia, instrukcji producenta i zasad bezpieczeństwa.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Pary U1–U2 dotyczą uzwojenia głównego, a połączenia do PE nie służą do takiego pomiaru."

Źródła:

  • PN-EN 60034-8 (IEC 60034-8), "Maszyny elektryczne wirujące – Oznaczenia zacisków i kierunek obrotów" (norma dotycząca oznaczeń wyprowadzeń/ zacisków) – weryfikacja konwencji oznaczeń zacisków
  • Tadeusz Dolata, "Maszyny elektryczne", rozdziały: silniki indukcyjne jednofazowe, uzwojenie główne i pomocnicze (podstawy budowy i oznaczeń wyprowadzeń)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw maszyn elektrycznych (silniki jednofazowe, uzwojenia, zaciski)
  • Instrukcje serwisowe/DTR urządzeń z silnikami jednofazowymi (schematy połączeń i listwy zaciskowe)
  • Materiały szkoleniowe z metrologii elektrycznej: pomiar rezystancji i zasady bezpieczeństwa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego