KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 34.
Do mechanicznej regulacji strumienia objętości powietrza przepływającego przez odgałęzienie przewodów w instalacji wentylacyjnej służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do mechanicznej regulacji strumienia objętości powietrza w odgałęzieniu kanałów stosuje się przepustnicę, bo jest to element montowany w przewodzie, który można nastawiać (przymykać/otwierać), zmieniając opór i tym samym wydatek powietrza. Dyfuzor i anemostat są elementami nawiewnymi, a kryza zwykle pełni funkcję dławiąco‑pomiarową, nie nastawną.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacji wentylacyjnej mechaniczna regulacja strumienia objętości powietrza w gałązce (odgałęzieniu) kanałów polega na celowej zmianie oporu przepływu w danym odcinku, tak aby uzyskać wymagany wydatek powietrza w danej strefie.

Elementem przeznaczonym do takiej regulacji jest przepustnica. Montuje się ją w kanale (często właśnie na odgałęzieniach), a regulacja odbywa się przez zmianę położenia przegrody/łopatek. Zmienia to pole przekroju czynnego i lokalne straty ciśnienia, co pozwala "zdławić" przepływ i zrównoważyć instalację.

Pozostałe odpowiedzi są mylące, bo dotyczą innych funkcji:

  • Dyfuzor to element nawiewny/wywiewny kształtujący rozkład i kierunek strugi powietrza w pomieszczeniu. Może mieć pewne możliwości ustawień, ale jego podstawowym zadaniem nie jest regulacja przepływu w odgałęzieniu kanałów.
  • Anemostat również jest nawiewnikiem/wywiewnikiem montowanym na zakończeniu instalacji w pomieszczeniu. Może umożliwiać korektę nastawy na terminalu, jednak w klasycznym ujęciu pytania o regulację w przewodach/odgałęzieniu właściwym elementem jest przepustnica.
  • Kryza (przewężka/orifice) wprowadza określony spadek ciśnienia i bywa używana jako element pomiarowy lub stały element dławiący. Nie jest typowym, łatwo nastawnym elementem do bieżącej mechanicznej regulacji przepływu w gałązce instalacji.

Na egzaminie warto zapamiętać: regulacja w kanałach → przepustnice; kształtowanie nawiewu w pomieszczeniu → anemostaty i dyfuzory; stałe przewężenie/pomiar → kryzy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przepustnica to element montowany w kanale wentylacyjnym, który pozwala zmieniać stopień otwarcia przekroju przepływu. Dzięki temu można regulować strumień objętości powietrza w danym odcinku lub odgałęzieniu oraz równoważyć instalację, zwiększając lub zmniejszając opory przepływu.
Regulacja mechaniczna polega na zmianie oporu przepływu przez przestawienie elementu regulacyjnego (np. łopatek/przegrody). Gdy opór rośnie, przy niezmienionych warunkach pracy wentylatora, przepływ w danej gałązce zwykle maleje, co pomaga dopasować wydatki w całej sieci kanałów.
Dyfuzor jest przede wszystkim elementem nawiewnym/wywiewnym na zakończeniu instalacji, którego zadaniem jest rozdział i ukierunkowanie strugi w pomieszczeniu. Może wpływać na warunki nawiewu, ale w pytaniu o regulację w odgałęzieniu kanałów właściwym elementem jest przepustnica montowana w przewodzie.
Anemostat to nawiewnik lub wywiewnik montowany zwykle w suficie albo na ścianie, który rozprowadza powietrze w pomieszczeniu i kształtuje strugę. Może umożliwiać lokalną nastawę na terminalu, ale nie jest typowym elementem do regulacji przepływu w odgałęzieniu sieci kanałów.
Kryza to przewężenie (element z otworem) w przewodzie, które powoduje spadek ciśnienia. Stosuje się ją m.in. jako element pomiarowy (zależność spadku ciśnienia od przepływu) lub jako stały element dławiący. Nie jest to najczęściej element przeznaczony do wygodnej, nastawnej regulacji w eksploatacji.
Typowo regulacyjne są elementy montowane w kanałach, np. przepustnice, które służą do dławienia i równoważenia przepływów w gałązkach. Elementy nawiewne/wywiewne (terminalne) to m.in. anemostaty i dyfuzory, których główną rolą jest rozdział powietrza w pomieszczeniu, a nie regulacja sieci kanałów.
Regulację wykonuje się zwykle na etapie uruchomienia i równoważenia instalacji, po zakończeniu montażu kanałów i osprzętu. Nastawy dobiera się tak, aby uzyskać wymagane wydatki powietrza w poszczególnych pomieszczeniach/strefach. Później można je korygować po zmianach w obiekcie.
Najczęstszy błąd to utożsamianie elementów widocznych w pomieszczeniu (anemostat, dyfuzor) z elementami regulacji w kanałach. Drugi błąd to wybór "kryzy", bo kojarzy się z dławieniem, mimo że zwykle jest elementem stałym lub pomiarowym, a nie wygodnym nastawnikiem w eksploatacji.
Przepustnica sama w sobie nie "wytwarza" przepływu, tylko zmienia opór w danym odcinku. Jej przymknięcie zazwyczaj zmniejsza przepływ w tej gałązce, ale jednocześnie może spowodować, że większy udział przepływu popłynie innymi odgałęzieniami. Dlatego nastawy dobiera się w kontekście całej sieci.
Ucz się funkcjami i miejscem montażu: elementy w kanale (regulacja, odcięcie) vs elementy w pomieszczeniu (nawiew/wywiew i kształt strugi). Pomaga też przegląd katalogów osprzętu wentylacyjnego i rysunków instalacyjnych z zaznaczonymi przepustnicami na odgałęzieniach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Dyfuzor i anemostat są elementami nawiewnymi, a kryza zwykle pełni funkcję dławiąco‑pomiarową, nie nastawną."

Materiały:

  • Instrukcje producentów przepustnic wentylacyjnych (budowa, rodzaje, nastawy)
  • Podręczniki/poradniki z zakresu wentylacji i klimatyzacji omawiające elementy sieci kanałów
  • Materiały szkolne dla kwalifikacji BUD.9 dotyczące instalacji wentylacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego