KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 4.
Do obowiązków pracownika na stanowisku przedstawiciela handlowego należy zawieranie umów sprzedaży w imieniu pracodawcy. Pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w systemie prowizyjnym. Wynagrodzenie miesięczne wynosi 10% wartości przychodu z zawartych umów z kontrahentami, nie mniej niż wynagrodzenie minimalne obowiązujące w danym roku. W maju 2014 r. pracownik zawarł umowy sprzedaży na wartość 14 000 zł. przepracował 168 godzin. Nominalny czas pracy za maj wynosi 168 godzin i tyle pracownik przepracował. Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2014 wynosi 1 680 złotych. Wynagrodzenie brutto naliczone pracowników i razem z dodatkami na liście płac za maj 2014 r. wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prowizja wynosi 10% z 14 000 zł, czyli 1 400 zł brutto.
W umowie jest jednak gwarancja: wypłata nie może być niższa niż minimalne wynagrodzenie w 2014 r. (1 680 zł) przy przepracowaniu pełnego nominalnego czasu. Ponieważ 1 400 zł < 1 680 zł, na liście płac należy przyjąć 1 680 zł brutto.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie prowizyjnym wynagrodzenie zależy od wyniku (np. wartości sprzedaży), ale przy umowie o pracę obowiązuje ochrona minimalnego wynagrodzenia. Oznacza to, że gdy wyliczona prowizja jest zbyt niska, pracodawca ma obowiązek "dopłacić" do poziomu minimum (dla pełnego etatu i przy przepracowaniu nominalnego czasu pracy).

Krok 1: obliczenie prowizji.
Wartość zawartych umów: 14 000 zł. Stawka prowizji: 10%.
1) 14 000 zł × 10% = 1 400 zł brutto.

Krok 2: porównanie z minimalnym wynagrodzeniem.
Minimalne wynagrodzenie w 2014 r. wynosi 1 680 zł brutto. Z treści wynika, że nominalny czas pracy w maju to 168 godzin i dokładnie tyle przepracowano, więc stosuje się pełne minimum (bez proporcjonowania).

Krok 3: wybór kwoty do naliczenia.
Porównujemy 1 400 zł z 1 680 zł i przyjmujemy wyższą wartość, bo umowa wskazuje "nie mniej niż" minimum. W efekcie wynagrodzenie brutto na liście płac wynosi 1 680 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1 400 zł" pomija gwarancję minimalnego wynagrodzenia i zatrzymuje się na samej prowizji.
  • "1 740 zł" nie wynika z żadnego działania w treści; minimum to 1 680 zł, a prowizja to 1 400 zł.
  • "3 000 zł" jest kwotą oderwaną od danych (10% z 14 000 zł nie daje takiej wartości) i nie wynika z mechanizmu dopłaty do minimum.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach z prowizją zawsze sprawdzaj, czy w treści jest warunek minimalny oraz czy pracownik ma pełny etat/pełny nominalny czas pracy, bo to decyduje o (nie)proporcjonowaniu minimum.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wynagrodzenie prowizyjne to forma płacy, w której część lub całość wynagrodzenia zależy od wyniku pracy, np. wartości sprzedaży. Najczęściej liczy się je jako procent od przychodu/obrotu. W umowie o pracę nadal obowiązują zasady ochronne, w tym minimalne wynagrodzenie.
Mnożysz wartość sprzedaży przez stawkę prowizji: 14 000 zł × 10% = 1 400 zł. To jest kwota brutto prowizji przed ewentualnym zastosowaniem gwarancji minimalnej oraz przed potrąceniami składek i podatku.
Minimalne wynagrodzenie chroni pracownika zatrudnionego na umowę o pracę przed zbyt niską płacą. Jeśli system prowizyjny dałby niższą kwotę, pracodawca musi zapewnić co najmniej poziom minimum (przy spełnieniu warunków, np. pełny etat i pełny czas pracy).
Proporcjonowanie stosuje się, gdy pracownik ma niepełny wymiar czasu pracy (np. 1/2 etatu) albo nie przepracował pełnego nominalnego czasu z przyczyn wpływających na prawo do pełnego minimum. Wtedy porównuje się prowizję z odpowiednio obniżonym (proporcjonalnym) minimum.
Nominalny czas pracy to planowana liczba godzin do przepracowania w danym miesiącu zgodnie z rozkładem czasu pracy i kalendarzem. Jeżeli pracownik przepracował nominalną liczbę godzin, zwykle oznacza to, że pracował "pełny miesiąc" w swoim wymiarze i można stosować pełną gwarancję minimalną.
Jeśli w treści jest "wynagrodzenie brutto", liczymy kwotę przed potrąceniami (ZUS i zaliczka PIT). Typowy błąd polega na szukaniu kwoty "do wypłaty" mimo braku danych o składkach i podatku. W tym typie pytań wynik końcowy to kwota brutto.
Najczęściej: (1) zatrzymanie się na samej prowizji i pominięcie warunku minimalnego, (2) błędne proporcjonowanie minimum mimo pełnego czasu pracy, (3) mylenie brutto z netto, (4) dopisywanie "dodatków" bez danych w zadaniu. Pomaga schemat: prowizja → porównanie → wybór wyższej kwoty.
Tak, w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę minimalne wynagrodzenie działa jak gwarancja. Jeżeli wyliczona prowizja nie osiąga minimum, pracodawca ma obowiązek wypłacić co najmniej minimalne wynagrodzenie (dla pełnego etatu i pełnego przepracowania nominalnego czasu).
Praktycznie wylicza się prowizję (np. procent od sprzedaży), a następnie sprawdza, czy nie jest niższa od gwarantowanej kwoty minimalnej. Do listy płac przyjmuje się kwotę należną, czyli wyższą z dwóch. Dopiero od tej kwoty liczy się potrącenia składek i podatku.
Ćwicz schematy obliczeń: prowizja/procent, stawka godzinowa vs miesięczna, porównanie z minimum, proporcjonowanie przy niepełnym etacie. Zwracaj uwagę na słowa-klucze: "nie mniej niż", "nominalny czas", "brutto". Rozwiązuj zadania z różnych miesięcy i wariantów umów.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Ponieważ 1 400 zł &lt; 1 680 zł, na liście płac należy przyjąć 1 680 zł brutto."

Źródła:

  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 11.09.2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r., Dz.U. 2013 poz. 1074
  • Ustawa z 10.10.2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, Dz.U. 2024 poz. 1773 (t.j.)

Materiały:

  • Teksty aktów prawnych dotyczących minimalnego wynagrodzenia (ustawa i rozporządzenia roczne)
  • Podręczniki/kompendia z kadr i płac (systemy wynagradzania, lista płac)
  • Materiały ćwiczeniowe z obliczania wynagrodzeń prowizyjnych i mieszanych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego