KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 6.
Przedsiębiorca zatrudnia dwóch pracowników na umowę o pracę wynagradzanych w systemie czasowym z premią. Na koniec miesiąca pracodawca przeznaczył na premie łącznie 1 000,00 zł i podzielił tę kwotę między obu pracowników proporcjonalnie do liczby przepracowanych przez nich godzin. Oblicz kwotę premii dla każdego z pracowników.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi wynagrodzeń dwóch pracowników oraz tabelę z możliwymi odpowiedziami na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Premię 1 000,00 zł dzieli się proporcjonalnie do liczby przepracowanych godzin: najpierw ustala się sumę godzin obu pracowników, potem wyznacza udział każdego (jego godziny / suma godzin) i mnoży przez 1 000,00 zł. Otrzymane kwoty po zaokrągleniu do 0,01 zł dają: Mateusz Pilch 450,00 zł oraz Dominik Dec 550,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu pula premii jest wspólna (1 000,00 zł) i ma być rozdzielona proporcjonalnie do liczby przepracowanych godzin. Oznacza to, że pracownik, który przepracował więcej godzin, powinien otrzymać większą część puli, ale w takiej relacji, w jakiej jego czas pracy pozostaje do łącznego czasu pracy obu osób.

Poprawna metoda jest zawsze taka sama:

  • Krok 1: zsumować liczbę godzin obu pracowników (to jest "podstawa podziału").
  • Krok 2: obliczyć udział godzinowy każdego pracownika: godziny pracownika / suma godzin.
  • Krok 3: przemnożyć udział przez 1 000,00 zł, aby uzyskać premię dla tej osoby.
  • Krok 4: zastosować zaokrąglenie do 0,01 zł i skontrolować, czy dwie kwoty sumują się do 1 000,00 zł.

Wynik końcowy podany w kluczu to: Mateusz Pilch – 450,00 zł oraz Dominik Dec – 550,00 zł. Taki rezultat oznacza, że drugi pracownik ma większy udział w łącznej liczbie godzin, więc otrzymuje większą część puli premii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi (inne kwoty) byłyby błędne? Najczęściej oznaczają one jedną z typowych pomyłek:

  • Podział po równo (np. 500/500) – ignoruje warunek proporcjonalności.
  • Dzielenie 1 000,00 zł przez liczbę pracowników lub przez godziny tylko jednego pracownika – błąd podstawy obliczeń.
  • Zaokrąglanie "na skróty" bez kontroli sumy – w kadrach i płacach kontrola zgodności z pulą jest kluczowa.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu dwóch kwot zawsze wykonaj szybki test: czy suma premii = 1 000,00 zł oraz czy większa liczba godzin daje większą premię. To pozwala wyłapać większość błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zsumuj godziny wszystkich osób, potem policz udział każdej osoby: godziny osoby / suma godzin. Na końcu pomnóż udział przez pulę premii (np. 1 000,00 zł) i zaokrąglij do 0,01 zł. Sprawdź, czy suma przydzielonych premii równa się całej puli.
Podział po równo jest poprawny tylko wtedy, gdy warunek mówi o równym udziale albo wszyscy mają identyczną liczbę godzin. Gdy w treści jest "proporcjonalnie do godzin", kryterium jest czas pracy, więc większa liczba godzin musi dać większą część puli.
Podział proporcjonalny oznacza, że każda osoba dostaje część puli zgodną ze swoim udziałem w wielkości bazowej (tu: liczbie godzin). Nie porównujesz samych różnic godzin, tylko liczysz udział w całości, czyli odniesienie do sumy godzin wszystkich osób.
Zrób dwa testy kontrolne: (1) suma dwóch kwot musi dać dokładnie 1 000,00 zł, (2) pracownik z większą liczbą godzin powinien mieć większą premię. Jeśli któryś test nie przechodzi, wróć do obliczeń udziałów i zaokrągleń.
Problemy są częste, gdy udziały dają kwoty z wieloma miejscami po przecinku. Wtedy zaokrąglając do groszy możesz uzyskać sumę 999,99 zł lub 1 000,01 zł. W praktyce koryguje się zwykle 1 grosz tak, aby łączna kwota była równa puli.
Musisz znać pulę premii (łączną kwotę do podziału) oraz liczbę przepracowanych godzin każdej osoby. Bez godzin nie da się wyznaczyć udziału procentowego, więc nie da się obliczyć konkretnych kwot premii, tylko samą metodę.
Jeśli wprost wskazano, że premia jest dzielona proporcjonalnie do liczby godzin, to stawka godzinowa nie jest potrzebna do podziału puli. Stawka ma znaczenie przy liczeniu wynagrodzenia zasadniczego, ale tu kryterium podziału premii jest wyłącznie czas pracy.
Najczęstsze błędy to: dzielenie puli przez 2 (równo), dzielenie przez godziny tylko jednego pracownika, liczenie udziałów bez sumy godzin, oraz brak kontroli sumy po zaokrągleniu. Warto zawsze zapisać wzór udziału i wykonać kontrolę końcową.
Udział procentowy liczysz jako (godziny pracownika / suma godzin wszystkich) i mnożysz przez 100%. Przykładowo, jeśli ktoś ma 45% wszystkich godzin, to powinien otrzymać 45% puli premii. Dopiero potem przeliczasz to na złote i grosze.
Ćwicz schemat: suma podstawy (godzin) → udziały → przemnożenie przez pulę → zaokrąglenie → kontrola sumy. Rób zadania z różną liczbą osób i różnymi pulami. Na egzaminie zapisuj krótko działania, bo to zmniejsza ryzyko pomyłki w podstawie podziału.
info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Zadania rachunkowe z list płac (proporcje, dodatki, premie)
  • Materiały dydaktyczne z działu kadr i płac dla technika ekonomisty
  • Arkusze kalkulacyjne do ćwiczeń (udziały procentowe i zaokrąglenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego