KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 39.
Do ochrony dróg oddechowych przed nietrującymi stałymi i ciekłymi cząstkami takimi jak: pyły, dymy, aerozole i mgły, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pyły, dymy, aerozole i mgły to zanieczyszczenia w postaci cząstek stałych lub ciekłych, więc wymagają ochrony filtrującej cząstki. Półmaski filtrujące (klasy P) służą właśnie do takiego narażenia, natomiast aparaty ucieczkowe są do ewakuacji, a pochłaniacze do gazów i par.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o ochronę dróg oddechowych przed nietrującymi cząstkami stałymi i ciekłymi, czyli typowymi aerozolami spotykanymi m.in. w środowisku górniczym: pyłami (cząstki stałe), dymami (bardzo drobne cząstki stałe powstające w procesach spalania/termicznych), mgłami (cząstki ciekłe) oraz ogólnie aerozolami (mieszanina cząstek w powietrzu).

Do takiego rodzaju zagrożeń stosuje się sprzęt filtrujący cząstki, czyli półmaski filtrujące odpowiedniej klasy. Ich zadaniem jest zatrzymanie cząstek na materiale filtracyjnym lub filtrze, tak aby ograniczyć ilość wdychanego pyłu/mgły/dymu. Dlatego poprawną odpowiedzią są półmaski filtrujące klasy P-1, P-2, P-3 (klasy te odnoszą się do skuteczności filtracji cząstek).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Aparaty ucieczkowe typu AU-9E/1 – są przeznaczone do krótkotrwałej ewakuacji/ucieczki w sytuacjach awaryjnych (np. pożar, zadymienie, skażenie), a nie do rutynowej ochrony przed nietrującymi aerozolami podczas pracy.
  • Aparaty ucieczkowe OXY K 50 S – to również sprzęt ucieczkowy (izolujący/awaryjny), którego rola polega na zapewnieniu oddychania w warunkach zagrożenia, a nie na zwykłej filtracji pyłów i mgieł w normalnych warunkach roboczych.
  • Pochłaniacze typu POG – pochłaniacze są kojarzone przede wszystkim z ochroną przed gazami i parami (substancjami w postaci gazowej), czyli innym typem zagrożenia niż cząstki stałe i ciekłe. W samym pytaniu mowa o pyłach/dymach/mgłach, więc właściwy jest filtr cząstek, a nie pochłaniacz gazowy.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij zagrożenie (cząstki vs gazy), a dopiero potem dobieraj sprzęt. Jeśli w treści padają "pyły/dymy/mgły", w większości zadań prowadzi to do odpowiedzi dotyczącej filtracji cząstek (półmaski/filtry cząstek), a nie aparatów ucieczkowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aerozol to mieszanina powietrza i drobnych cząstek stałych lub ciekłych. W praktyce BHP będą to m.in. pyły, dymy oraz mgły. Przy takim zagrożeniu dobiera się ochronę filtrującą cząstki, a nie pochłaniacze typowo gazowe.
Pył i dym to zanieczyszczenia cząstkami stałymi (dym zwykle ma mniejsze cząstki), a mgła to zanieczyszczenie cząstkami ciekłymi. Wszystkie te przypadki są aerozolami cząstek, więc zwykle prowadzą do doboru półmaski/filtra cząstek.
Półmaski filtrujące działają przez zatrzymanie cząstek na materiale filtracyjnym lub filtrze. Dzięki temu ograniczają ilość pyłu, dymu i mgły dostającą się do dróg oddechowych. To inny mechanizm niż w pochłaniaczach, które wiążą chemicznie gazy i pary.
Nie. Aparaty ucieczkowe są przeznaczone do sytuacji awaryjnych i ewakuacji, a nie do rutynowej pracy przy narażeniu na pyły i aerozole. W zadaniach egzaminacyjnych ich obecność w odpowiedziach jest często "pułapką" dla osób kojarzących je ogólnie z kopalnią.
"Nietrujące" nie znaczy "nieszkodliwe". Pyły i aerozole mogą mechanicznie drażnić drogi oddechowe, obciążać płuca i zwiększać ryzyko chorób zawodowych. Dlatego nawet bez toksyczności chemicznej wciąż wymaga się ochrony filtrującej cząstki.
Najczęściej: mylenie zagrożeń cząstkami z gazami, wybieranie aparatu ucieczkowego "bo jest górniczy", oraz ignorowanie słów-kluczy w treści (pył/dym/mgła). Dobra metoda to najpierw określić stan skupienia zanieczyszczenia, a dopiero potem sprzęt.
Sprzęt izolujący (niezależny od powietrza otoczenia) rozważa się, gdy występuje ryzyko niedoboru tlenu lub obecność niebezpiecznych gazów w stężeniach zagrażających życiu. Sama obecność pyłu/aerozolu zwykle wskazuje na rozwiązania filtrujące cząstki.
Pochłaniacze służą głównie do ochrony przed gazami i parami, które są usuwane przez sorpcję/reakcje w materiale pochłaniającym. Nie są podstawowym wyborem dla pyłów, dymów i mgieł, bo te są cząstkami i wymagają filtracji mechanicznej.
To zależy od konstrukcji. Są rozwiązania łączone (filtr cząstek + pochłaniacz), ale w typowych pytaniach egzaminacyjnych trzeba dopasować sprzęt do dominującego zagrożenia z treści. Jeśli mowa tylko o pyłach/dymach/mgłach, wybór zwykle dotyczy klasy filtracji cząstek.
Szukaj słów: pył, dym, aerozol, mgła, "cząstki stałe/ciekłe". To prawie zawsze oznacza zanieczyszczenia w postaci cząstek. Wtedy odpowiedzi o aparatach ucieczkowych i pochłaniaczach gazowych są zazwyczaj nieadekwatne.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pyły, dymy, aerozole i mgły to zanieczyszczenia w postaci cząstek stałych lub ciekłych, więc wymagają ochrony filtrującej cząstki."

Źródła:

  • PN-EN 149:2001+A1:2009 (EN 149:2001+A1:2009), Respiratory protective devices — Filtering half masks to protect against particles — Requirements, testing, marking
  • PN-EN 143:2004 (EN 143:2000), Sprzęt ochrony układu oddechowego — Filtry przeciwpyłowe — Wymagania, badanie, znakowanie
  • Regulation (EU) 2016/425 of the European Parliament and of the Council of 9 March 2016 on personal protective equipment (PPE), Official Journal of the European Union L 81/51, 2016-03-31

Materiały:

  • Instrukcje BHP zakładowe dotyczące doboru i stosowania ochron układu oddechowego
  • Karty charakterystyki oraz oceny ryzyka dla stanowisk o narażeniu na pyły/aerozole
  • Normy dotyczące sprzętu ochrony układu oddechowego (EN 149, EN 143) – zakres i oznaczenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego