KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 9.
Do odłowu chrząszczy szeliniaka sosnowca stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dołki chwytne to proste pułapki gruntowe (zagłębienia w glebie) wykorzystywane do odłowu dorosłych szeliniaków przemieszczających się po powierzchni.
Pozostałe propozycje służą raczej monitorowaniu lub zwalczaniu innych grup szkodników, a nie typowemu odłowowi szeliniaka.

Pełne wyjaśnienie:

Szeliniak sosnowiec jest chrząszczem, którego postacie dorosłe często przemieszczają się po powierzchni gleby w pobliżu świeżych zrębów i upraw. Z tego powodu w praktyce ochrony lasu stosuje się metody odłowu wykorzystujące naturalną aktywność wędrówkową owadów. Odpowiedź "dołki chwytne" odpowiada właśnie takiemu podejściu: to pułapki gruntowe (zagłębienia), do których owady wpadają podczas przemieszczania się.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do odłowu szeliniaka w tym ujęciu?

  • "drzewa pułapkowe" – sama idea polega na wabiącej roli drzewa (lub materiału) dla określonych szkodników. Jest to podejście znane w ochronie lasu, ale nie jest typową, jednoznaczną metodą odłowu dorosłych szeliniaków w formie "łapania do pułapki" w rozumieniu prostych pułapek gruntowych.
  • "pułapki kołnierzowe" – kołnierze są kojarzone z przechwytywaniem owadów wędrujących po pniu lub w strefie przyziemnej, często w kontekście innych grup i innych sposobów migracji. Dla szeliniaka, którego odłów klasycznie wiąże się z pułapkami gruntowymi, nie jest to podstawowa odpowiedź w tego typu pytaniu.
  • "kontrolne stosy wylęgu" – to rozwiązanie bardziej monitoringowe, związane z obserwacją zasiedlania materiału i rozwoju w nim owadów, a nie bezpośrednim odłowem aktywnie przemieszczających się osobników dorosłych.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "odłów" warto najpierw skojarzyć jak porusza się owad (po glebie, po pniu, w powietrzu) i dobrać typ pułapki do trasy jego migracji. To pomaga odróżnić pułapki gruntowe od metod opartych o materiał wabiący lub obserwacje rozwoju w materiale.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szeliniak sosnowiec to chrząszcz (ryjkowiec), którego osobniki dorosłe mogą uszkadzać młode sadzonki, żerując m.in. na korze w strefie przyziemnej. Największe straty pojawiają się zwykle w młodych uprawach po zrębach, gdy owady migrują w poszukiwaniu pokarmu.
Dołki chwytne to pułapki gruntowe: wykopane zagłębienia w glebie, do których wpadają przemieszczające się po powierzchni chrząszcze. Metoda wykorzystuje naturalną wędrówkę owadów, dlatego kluczowe jest właściwe rozmieszczenie pułapek w miejscach ich aktywności.
Pytanie dotyczy odłowu, czyli fizycznego "wyłapywania" przemieszczających się osobników dorosłych. Dołki chwytne są bezpośrednio powiązane z ruchem owadów po glebie. Inne metody mogą służyć monitorowaniu lub działać skuteczniej dla innych grup szkodników i innych sposobów migracji.
Monitoring wykonuje się wtedy, gdy ryzyko szkód jest największe, czyli w okresach aktywności dorosłych osobników i w miejscach sprzyjających ich migracji (np. w sąsiedztwie świeżych zrębów i odnowień). Terminy i natężenie działań dobiera się do lokalnych warunków i obserwacji w terenie.
Typowe są uszkodzenia kory w strefie przyziemnej, często w formie ogryzień prowadzących do osłabienia lub zamierania sadzonek. W praktyce leśnej ważne jest szybkie wykrycie takich uszkodzeń, bo niewielka liczba chrząszczy może spowodować istotne straty w odnowieniach.
Nie zawsze. "Drzewa pułapkowe" to ogólna koncepcja w ochronie lasu, ale jej zastosowanie zależy od gatunku szkodnika i celu (zwabienie, koncentracja, monitoring). W pytaniach egzaminacyjnych trzeba rozróżniać odłów do pułapki od metod opartych o materiał wabiący lub obserwacje zasiedlenia.
Odłów polega na przechwyceniu i zebraniu osobników (np. do pułapek gruntowych), natomiast monitoring częściej dotyczy oceny obecności i liczebności na podstawie śladów, zasiedlenia materiału lub obserwacji. W zadaniach testowych słowo "odłów" zwykle sugeruje metodę "łapiącą".
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie znajomej nazwy ("pułapka" brzmi dobrze) bez sprawdzenia, czy dotyczy konkretnego gatunku i sposobu jego przemieszczania. Drugim błędem jest mieszanie metod stricte odłowowych z metodami obserwacyjnymi, które nie służą bezpośrednio wyłapywaniu owadów.
Znaczenie ma umiejscowienie pułapek na trasach migracji owadów, struktura gleby, wilgotność oraz ukształtowanie terenu. Jeśli pułapki są zbyt rzadko rozmieszczone lub w miejscach małej aktywności chrząszczy, odłów będzie zaniżony i może dawać mylne wnioski o zagrożeniu.
Ucz się blokami: (1) gatunek i objawy szkód, (2) okres aktywności, (3) miejsce występowania, (4) metoda ograniczania/monitoringu. Dla każdego szkodnika warto umieć dopasować narzędzie do biologii (czy owad lata, chodzi po glebie, czy zasiedla drewno).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • EPPO Global Database – Hylobius abietis (species information/datasheet), https://gd.eppo.int/taxon/HYLWAB (dostęp: 2026-03-04)
  • CABI Invasive Species Compendium – Hylobius abietis (Large pine weevil) datasheet, https://www.cabi.org/isc/datasheet/27849 (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki z entomologii leśnej i ochrony lasu (rozdziały o ryjkowcowatych i metodach monitoringu)
  • Materiały dydaktyczne szkół leśnych dotyczące szkodników upraw (ćwiczenia: metody odłowu i ocena zagrożenia)
  • Opisy biologii i metod monitoringu Hylobius abietis w kartach gatunku (EPPO/CABI)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego