KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 28.
Do piątego stopnia klasyfikacji zanieczyszczeń zaliczane są gleby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W klasyfikacji IUNG stopień V oznacza najwyższy poziom skażenia metalami ciężkimi.
Dlatego do piątego stopnia zalicza się gleby bardzo silnie zanieczyszczone. Pozostałe odpowiedzi dotyczą niższych poziomów: 0 (niezanieczyszczone), I (podwyższona zawartość metali) oraz III (średnio zanieczyszczone).

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce oceny stanu środowiska często stosuje się klasyfikację IUNG do opisu stopnia zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi. Skala ta obejmuje poziomy od 0 do V, gdzie:

  • 0 – zawartość naturalna (brak zanieczyszczenia),
  • I – podwyższona zawartość metali (zwykle jeszcze nie traktowana jako typowe "zanieczyszczenie"),
  • II – słabe zanieczyszczenie,
  • III – średnie zanieczyszczenie,
  • IV – silne zanieczyszczenie,
  • V – bardzo silne zanieczyszczenie.

Pytanie dotyczy piątego stopnia w tym ujęciu, czyli stopnia V (najwyższego). Z tego powodu poprawna jest odpowiedź: gleby bardzo silnie zanieczyszczone. Taki stopień oznacza realny problem środowiskowy i wymaga ograniczeń w użytkowaniu oraz działań naprawczych (np. rekultywacji), ponieważ zanieczyszczenia mogą być przenoszone wraz z pyłem glebowym i trafiać do łańcucha pokarmowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Średnio zanieczyszczone" odpowiada stopniowi III, czyli poziomowi pośredniemu, a nie najwyższemu.
  • "Niezanieczyszczone" odnosi się do stopnia 0 (tło naturalne), czyli sytuacji przeciwnej do stopnia V.
  • "O podwyższonej zawartości metali" opisuje stopień I – podwyższenie zawartości, które jeszcze nie jest klasyfikowane jako bardzo silne zanieczyszczenie.

Wskazówka egzaminacyjna: nie myl skali IUNG (0–V) z innymi podziałami spotykanymi w przepisach, gdzie klasyfikacja może dotyczyć funkcji terenu. W tym zadaniu kluczowe jest proste przyporządkowanie stopnia V do opisu bardzo silnie zanieczyszczone.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stopień V w skali IUNG (0–V) oznacza bardzo silne zanieczyszczenie gleby, zwykle metalami ciężkimi. To najwyższy poziom w tej klasyfikacji i wskazuje na istotne ryzyko środowiskowe, wymagające ograniczeń użytkowania oraz działań naprawczych.
Skala IUNG obejmuje poziomy: 0 (zawartość naturalna), I (podwyższona zawartość metali), II (słabe), III (średnie), IV (silne), V (bardzo silne zanieczyszczenie). Na egzaminie ważne jest kojarzenie opisów z numerem stopnia.
Określenie "o podwyższonej zawartości metali" odpowiada w praktyce stopniowi I, czyli podwyższeniu względem tła, ale nie najwyższemu skażeniu. Stopień V to skrajny poziom: bardzo silnie zanieczyszczone, a nie tylko "podwyższone".
Skala IUNG (0–V) opisuje stopień zanieczyszczenia (np. metalami ciężkimi). Z kolei grupy A–D w podejściu prawnym dotyczą zwykle standardów jakości zależnych od funkcji terenu (np. mieszkaniowa, przemysłowa). To różne porządki klasyfikacji, łatwe do pomylenia.
W materiałach opartych o klasyfikację IUNG "piąty stopień" jest rozumiany jako stopień V, czyli najwyższy. Warto jednak pamiętać, że skala obejmuje także poziom 0, więc w innych opracowaniach ktoś może liczyć stopnie inaczej. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie: V = bardzo silne.
W klasyfikacji IUNG najczęściej ocenia się zanieczyszczenie gleby metalami ciężkimi. W praktyce terenowej technik ochrony środowiska spotyka się przede wszystkim interpretację wyników analiz laboratoryjnych i kwalifikowanie gleby do stopnia 0–V na podstawie stężeń metali.
Stopień V oznacza bardzo silne zanieczyszczenie, które wiąże się z wysokim ryzykiem dla ludzi i ekosystemów. W praktyce może to skutkować ograniczeniem użytkowania (np. rolniczego), potrzebą działań rekultywacyjnych oraz koniecznością monitoringu, aby ocenić skuteczność działań naprawczych.
Najczęstsze błędy to: mylenie skali IUNG z innymi klasyfikacjami (np. grupami terenu), traktowanie "podwyższonej zawartości" jako najwyższego stopnia oraz nieuwzględnianie, że stopień 0 oznacza tło naturalne. Pomaga zapamiętać ciąg: 0–tło, I–podwyższone, V–bardzo silne.
Stopień V jest w praktyce rzadki i dotyczy zwykle terenów o silnej presji przemysłowej lub miejsc historycznych zanieczyszczeń. W monitoringu częściej spotyka się stopień 0 lub I. Na egzaminie nie chodzi o częstość, tylko o poprawne przyporządkowanie opisu do stopnia.
Warto zrobić krótką ściągę skali IUNG: 0–tło, I–podwyższona, II–słabe, III–średnie, IV–silne, V–bardzo silne. Ćwicz na przykładowych pytaniach jednokrotnego wyboru i pilnuj słów-kluczy ("niezanieczyszczone", "podwyższone", "bardzo silne"), bo to one rozstrzygają poziom.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w klasyfikacji IUNG stopień V oznacza najwyższy poziom skażenia metalami ciężkimi.Dlatego do piątego stopnia zalicza się gleby bardzo silnie zanieczyszczone.

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi, Dz.U. 2016 poz. 1395

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne dotyczące wytycznych IUNG w ocenie zanieczyszczenia gleb metalami ciężkimi
  • Raporty z monitoringu chemizmu gleb publikowane przez GIOŚ/WIOŚ (część metale ciężkie)
  • Tekst Dz.U. 2016 poz. 1395 wraz z omówieniami dotyczącymi oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego