KWALIFIKACJA CHM2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 31.
Do pobrania próbki ciała stałego, zgodnie z wytycznymi pobierania próbek z całej głębokości partii nieruchomych, należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymóg pobrania próbki z całej głębokości partii nieruchomej oznacza konieczność poboru przekrojowego.
Do tego służy wgłębnik, który umożliwia wprowadzenie w głąb materiału stałego i pobranie próbki z różnych warstw. Łopatka zwykle pobiera z wierzchu, zlewka jest do cieczy, a sonda nie jest typowym narzędziem do takiego poboru ciała stałego.

Pełne wyjaśnienie:

Pobieranie próbki ciała stałego ma sens tylko wtedy, gdy próbka jest reprezentatywna, czyli odzwierciedla skład całej partii. W pytaniu kluczowy jest warunek: pobieranie próbek z całej głębokości partii nieruchomych. Oznacza to, że nie wystarcza pobór z powierzchni – trzeba dotrzeć do głębszych warstw materiału i pobrać materiał z przekroju złoża.

Taką funkcję spełnia wgłębnik: jest to przyrząd przeznaczony do poboru próbek materiałów stałych (często sypkich lub ziarnistych) poprzez zagłębienie w materiał. Dzięki temu można pobrać próbkę z kilku poziomów (warstw) i ograniczyć ryzyko, że analiza będzie dotyczyła tylko "wierzchniej" części partii.

Pozostałe odpowiedzi nie spełniają tego wymogu:

  • Łopatka bywa używana do nabierania materiału stałego, ale najczęściej umożliwia pobór powierzchniowy lub z łatwo dostępnego miejsca. W przypadku partii nieruchomej nie gwarantuje pobrania z całej głębokości, więc rośnie ryzyko niereprezentatywności.
  • Zlewka jest naczyniem laboratoryjnym, typowo do cieczy (odmierzanie, przenoszenie, mieszanie). Nie jest narzędziem do poboru przekrojowego w masie materiału stałego.
  • Sonda to nazwa ogólna wielu przyrządów (pomiarowych lub pobierających), ale w kontekście poboru próbki z całej głębokości partii nieruchomej ciała stałego właściwym, jednoznacznym wyborem pozostaje wgłębnik jako narzędzie dedykowane do takiego poboru.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać regułę: gdy w treści pojawia się warunek "z całej głębokości", zwykle chodzi o przyrząd umożliwiający pobór w głąb złoża, a nie o narzędzia do nabierania z wierzchu ani o szkło laboratoryjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wgłębnik to przyrząd do pobierania próbki materiału stałego przez wprowadzenie go w głąb złoża. Pozwala pobrać materiał z różnych warstw partii, co zwiększa reprezentatywność próbki w porównaniu z poborem tylko z powierzchni.
Ponieważ skład partii może być niejednorodny w przekroju (segregacja ziaren, zawilgocenie, zanieczyszczenia). Pobór z całej głębokości zmniejsza ryzyko, że wynik analizy będzie dotyczył tylko wierzchniej warstwy i wprowadzi błąd w ocenie jakości.
Gdy wymagany jest pobór z całej głębokości partii nieruchomej, właściwym wyborem jest wgłębnik, bo umożliwia pobór przekrojowy. Narzędzia do nabierania (np. łopatka) zwykle nie zapewniają dostępu do głębszych warstw materiału.
Łopatka może się nadawać do poboru materiału stałego, ale głównie wtedy, gdy dopuszczalny jest pobór z wierzchu lub z łatwo dostępnego miejsca. Jeśli w zadaniu jest wymóg "z całej głębokości", łopatka bywa niewystarczająca i rośnie ryzyko niereprezentatywnej próbki.
Zlewka to szkło laboratoryjne przeznaczone głównie do cieczy: odmierzania, mieszania i przenoszenia. Nie służy do poboru przekrojowego z masy materiału stałego w partii nieruchomej, więc nie spełnia wymagań reprezentatywnego pobierania z głębokości.
Nie. "Sonda" jest pojęciem szerokim: może oznaczać element pomiarowy (np. temperatury) albo przyrząd do poboru, zależnie od kontekstu. W pytaniach o pobór próbki ciała stałego z całej głębokości najbardziej jednoznacznym przyrządem jest wgłębnik.
Najczęściej prowadzi to do błędnej oceny jakości: można "przegapić" zanieczyszczenia lub zawilgocenie w głębi, albo odwrotnie – zawyżyć/ zaniżyć wynik analizy. To typowy błąd w kontroli jakości surowców i produktów sypkich w zakładach chemicznych.
Szukaj sformułowań typu: "z całej głębokości", "partia nieruchoma", "próbka przekrojowa", "z różnych warstw". Takie warunki oznaczają konieczność poboru w głąb materiału. Wtedy wybór pada na przyrząd do zagłębiania, czyli wgłębnik.
Jest szczególnie ważne przy materiałach sypkich i ziarnistych, które łatwo ulegają segregacji, oraz gdy partia długo stoi w magazynie (może chłonąć wilgoć lub ulec rozwarstwieniu). W praktyce dotyczy to wielu surowców i półproduktów w przemyśle chemicznym.
Najczęstsze błędy to ignorowanie warunku "z całej głębokości", mylenie narzędzi do poboru z naczyniami laboratoryjnymi (np. zlewka) oraz kierowanie się ogólną nazwą "sonda" bez sprawdzenia, czy zapewnia pobór przekrojowy. Na egzaminie zawsze analizuj wymagania poboru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Łopatka zwykle pobiera z wierzchu, zlewka jest do cieczy, a sonda nie jest typowym narzędziem do takiego poboru ciała stałego."

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe (SOP) dotyczące pobierania próbek surowców i produktów stałych
  • Podręczniki z analityki technicznej/chemii analitycznej w części dotyczącej pobierania próbek
  • Materiały szkolne z eksploatacji urządzeń i kontroli jakości w przemyśle chemicznym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego