KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 34.
Do pomiarów intensywności chłodzenia stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Katatermometr służy do oceny intensywności chłodzenia, czyli efektu oddawania ciepła (m.in. zależnego od ruchu powietrza).
Psychrometr aspiracyjny mierzy parametry wilgotnościowe, a anemometry (czaszowy i skrzydełkowy) służą do pomiaru prędkości przepływu powietrza, nie samej intensywności chłodzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Intensywność chłodzenia (często rozumiana jako zdolność środowiska do odbierania ciepła od ciała) jest wielkością związaną z wymianą ciepła między organizmem a otoczeniem. W warunkach pracy pod ziemią wpływają na nią m.in. temperatura powietrza, jego ruch oraz warunki wymiany ciepła z powierzchni skóry/odzieży.

Odpowiedź "katatermometr" jest właściwa, ponieważ jest to przyrząd stosowany właśnie do oceny efektu chłodzącego środowiska (w praktyce: jak szybko "oddawane" jest ciepło z powierzchni przyrządu), co pozwala pośrednio oceniać odczuwalny wpływ ruchu powietrza na chłodzenie.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych wielkości:

  • "psychrometr aspiracyjny" służy do wyznaczania wilgotności (na podstawie pomiaru temperatury suchej i zwilżonej). To ważny element oceny mikroklimatu, ale nie jest to przyrząd do pomiaru intensywności chłodzenia.
  • "anemometr czaszowy" i "anemometr skrzydełkowy" służą do pomiaru prędkości powietrza. Ruch powietrza wpływa na chłodzenie, jednak sam anemometr nie mierzy efektu chłodzącego jako takiego, tylko prędkość przepływu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu kluczowe jest słowo "chłodzenia", szukaj przyrządu, który odnosi się do oddawania ciepła, a nie do wilgotności lub prędkości przepływu. Gdy w pytaniu pojawia się "wilgotność" – typowo wchodzi psychrometr; gdy "prędkość powietrza" – anemometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wskaźnik opisujący, jak skutecznie otoczenie odbiera ciepło od powierzchni (np. skóry). Zależy m.in. od temperatury i ruchu powietrza oraz warunków wymiany ciepła. W praktyce pomaga ocenić, czy pracownik będzie odczuwał nasilone "wychładzanie".
Katatermometr ocenia efekt chłodzący środowiska przez obserwację szybkości oddawania ciepła przez przyrząd. Dzięki temu wskazuje intensywność chłodzenia (związaną z konwekcją i warunkami otoczenia), a nie samą prędkość powietrza czy wilgotność.
Anemometr mierzy prędkość przepływu powietrza. Prędkość wpływa na chłodzenie, ale to tylko jeden z czynników. Intensywność chłodzenia zależy też od temperatury i warunków wymiany ciepła, więc do oceny efektu chłodzącego stosuje się inne przyrządy niż typowy anemometr.
Psychrometr aspiracyjny służy do oceny parametrów wilgotnościowych powietrza (w praktyce: pozwala wyznaczyć wilgotność na podstawie pomiarów temperatury). Jest przydatny w analizie mikroklimatu, ale nie służy do pomiaru intensywności chłodzenia.
Gdy w treści jest "prędkość powietrza", "przepływ", "ruch powietrza" – typowo chodzi o anemometr. Gdy pojawia się "intensywność chłodzenia" lub efekt odbierania ciepła – szukaj katatermometru. Słowo-klucz to mierzona wielkość, nie miejsce pomiaru.
Pomiary wykonuje się m.in. podczas oceny warunków pracy w wyrobiskach, przy zmianach w wentylacji, po uruchomieniu nowych odcinków robót oraz w miejscach, gdzie występuje ryzyko niekorzystnych warunków cieplnych. Celem jest kontrola komfortu i bezpieczeństwa pracy.
Najczęstszy błąd to wybór przyrządu "z tej samej tematyki" zamiast do konkretnej wielkości: wilgotność myli się z chłodzeniem, a chłodzenie z prędkością powietrza. Warto zawsze dopasować przyrząd do tego, co pytanie każe zmierzyć, a nie do ogólnego hasła "mikroklimat".
Nie. Prędkość powietrza jest ważnym czynnikiem, ale intensywność chłodzenia zależy także od temperatury oraz warunków wymiany ciepła na powierzchni (np. oddawania ciepła do otoczenia). Dlatego sam pomiar prędkości anemometrem nie daje jeszcze pomiaru intensywności chłodzenia.
W pytaniach egzaminacyjnych często pojawiają się przyrządy do oceny temperatury, wilgotności i ruchu powietrza, a także przyrządy oceniające efekt chłodzący. Warto umieć rozróżnić: psychrometr (wilgotność), anemometr (prędkość) i katatermometr (intensywność chłodzenia).
Ucz się przez skojarzenie "chłodzenie = oddawanie ciepła", a nie "chłodzenie = wiatr". Zrób tabelę: wielkość mierzona → przyrząd (wilgotność → psychrometr, prędkość → anemometr, intensywność chłodzenia → katatermometr). Ćwicz na krótkich pytaniach jednokrotnego wyboru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Katatermometr służy do oceny intensywności chłodzenia, czyli efektu oddawania ciepła (m.in. zależnego od ruchu powietrza)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Katatermometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Katatermometr (dostęp: 2026-03-02)
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "katatermometr" – https://sjp.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła "katatermometr", dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały z higieny pracy i mikroklimatu (temperatura, wilgotność, ruch powietrza, obciążenie cieplne)
  • Instrukcje/metodyki pomiarów mikroklimatu stosowane w zakładzie górniczym
  • Podręczniki i skrypty z wentylacji górniczej obejmujące ocenę mikroklimatu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego