KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 33.
Przyrządem przedstawionym na fotografii mierzy się parametr fizyczny powietrza zwany
Ilustracja przedstawia przyrząd pomiarowy, który jest używany do mierzenia prędkości przepływu powietrza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na fotografii przedstawiono przyrząd używany w pomiarach wentylacyjnych do wyznaczania prędkości ruchu (przepływu) powietrza. Temperatura, wilgotność i ciśnienie są mierzone innymi typami czujników i mierników, przeznaczonymi do odmiennych wielkości fizycznych.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach górniczych podstawowe parametry powietrza to m.in. prędkość jego ruchu, temperatura, wilgotność oraz ciśnienie. Każda z tych wielkości wymaga innego rodzaju przyrządu, ponieważ opiera się na innym zjawisku pomiarowym.

Odpowiedź "prędkością przepływu" jest właściwa, ponieważ pokazany na fotografii przyrząd służy do pomiaru szybkości ruchu powietrza w miejscu pomiaru (typowo w ramach kontroli przewietrzania). Taki pomiar jest kluczowy do oceny, czy w rejonie robót doprowadzana jest odpowiednia ilość świeżego powietrza i czy strumień powietrza nie jest nadmiernie ograniczony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "temperaturą" – temperaturę mierzy się termometrami lub sondami temperaturowymi, które reagują na wymianę ciepła, a nie na ruch powietrza.
  • "wilgotnością" – wilgotność powietrza wyznacza się higrometrami/psychrometrami, wykorzystującymi zjawiska związane z parą wodną; nie jest to pomiar prędkości strugi.
  • "ciśnieniem" – ciśnienie mierzy się manometrami (w tym różnicowymi); nawet jeśli urządzenie ma skalę i obudowę podobną do innych mierników, funkcja ciśnieniowa wymaga innego czujnika niż w przyrządach do prędkości przepływu.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach "ze zdjęcia" warto kojarzyć przyrząd z typowym zastosowaniem w aerologii (pomiary prędkości i wydatku powietrza). Jeżeli rozpoznajesz, że to przyrząd do ruchu powietrza, wybierasz prędkość przepływu, a nie parametry mikroklimatu (temperatura/wilgotność) ani parametry ciśnieniowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara szybkości ruchu powietrza w danym miejscu wyrobiska, zwykle podawana w m/s. W praktyce wentylacyjnej pomaga ocenić, czy przewietrzanie jest skuteczne i czy do rejonu robót dociera odpowiedni strumień świeżego powietrza.
Najczęściej stosuje się anemometry (np. skrzydełkowe lub wiatraczkowe) oraz inne mierniki prędkości przepływu. W zadaniach egzaminacyjnych rozpoznaje się je po elemencie pomiarowym przeznaczonym do pracy w strumieniu powietrza.
Prędkość przepływu wpływa na ilość powietrza docierającą do rejonu robót, a więc na rozcieńczanie i odprowadzanie zanieczyszczeń oraz gazów. Zbyt mała prędkość może oznaczać pogorszenie przewietrzania i wzrost ryzyka zagrożeń.
Termometrem (lub sondą temperatury) mierzy się temperaturę powietrza i otoczenia. To inna wielkość fizyczna niż prędkość przepływu, dlatego w pytaniach testowych nie należy jej wybierać, gdy przyrząd służy do badania ruchu powietrza.
Higrometr/psychrometr jest związany z pomiarem pary wodnej i zwykle ma sondę lub układ czujnika wilgotności, a nie element "łapiący" strumień powietrza. Anemometr ma część roboczą przeznaczoną do ustawienia w przepływie, aby wyznaczyć prędkość.
Nie bezpośrednio. Manometr mierzy ciśnienie (np. statyczne lub różnicowe). W praktyce niektóre metody mogą wykorzystywać zależności ciśnienia i prędkości, ale w prostych zadaniach egzaminacyjnych manometr oznacza pomiar ciśnienia, nie prędkości.
Typowe pomyłki to wybór "temperatury" lub "wilgotności" tylko dlatego, że kojarzą się z komfortem pracy, oraz mylenie ciśnienia z przepływem przez podobny wygląd obudowy mierników. Pomaga zapamiętanie: prędkość = przyrząd w strumieniu powietrza.
Pomiary wykonuje się podczas kontroli przewietrzania, po zmianach w układzie wentylacyjnym (np. tamowania, przekierowania), przy podejrzeniu pogorszenia przepływu oraz w ramach okresowych sprawdzeń warunków w rejonach robót i na drogach wentylacyjnych.
Prędkość jest jednym z czynników wpływających na wydatek (ilość) powietrza przepływającego przez przekrój wyrobiska. Im większa prędkość przy tym samym przekroju, tym większy przepływ objętościowy. Na egzaminie rozróżniaj: prędkość to m/s, a ilość to m³/s.
Warto uczyć się zestawów: nazwa przyrządu → mierzona wielkość → typowe zastosowanie w wentylacji kopalń. Pomagają krótkie fiszki i ćwiczenia na fotografiach z zajęć. Skup się na tym, co "pracuje" w powietrzu: element skrzydełkowy/wiatraczkowy sugeruje prędkość.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Na fotografii przedstawiono przyrząd używany w pomiarach wentylacyjnych do wyznaczania prędkości ruchu (przepływu) powietrza."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z aerologii górniczej i wentylacji kopalń (skrypty szkolne, podręczniki branżowe)
  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe anemometrów używanych w kopalniach
  • Ćwiczenia praktyczne z metodyki pomiarów wentylacyjnych w wyrobiskach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego