Naprężenia normalne (rozciąganie i ściskanie) dotyczą tego, jak bardzo materiał jest "napinany" lub "zgniatany" wzdłuż określonej osi. W praktyce inżynierskiej bardzo często nie mierzy się naprężeń bezpośrednio, lecz odkształcenie elementu, a dopiero potem (znając własności materiału i warunki obciążenia) wnioskuje o naprężeniach.
Do tego celu stosuje się tensometr – czujnik, który zmienia swój parametr elektryczny (najczęściej rezystancję) w reakcji na rozciąganie lub ściskanie. Dzięki temu można rejestrować bardzo małe odkształcenia i wykorzystywać je w diagnostyce, testach wytrzymałościowych, pomiarze siły lub momentu w urządzeniach mechatronicznych.
Pozostałe przyrządy odnoszą się do innych wielkości fizycznych:
- Pirometr służy do pomiaru temperatury (często bezdotykowo, na podstawie promieniowania).
- Termometr mierzy temperaturę metodą kontaktową lub przez inny czujnik temperatury.
- Tachometr służy do pomiaru prędkości obrotowej, np. wału silnika.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: jeżeli pytanie dotyczy naprężeń/odkształceń elementów mechanicznych, właściwym tropem są czujniki tensometryczne, a nie przyrządy temperatury czy prędkości.
