KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 28.
Do pomiaru rezystancji metodą pośrednią w przedstawionym układzie należy użyć
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar rezystancji metodą pośrednią polega na wyznaczeniu R z zależności R=U/I na podstawie pomiaru napięcia i prądu w układzie. Jeśli w przedstawionym połączeniu do wyznaczenia R potrzebny jest pomiar napięcia na badanym elemencie, właściwym przyrządem jest woltomierz. Omomierz służy do pomiaru bezpośredniego.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar rezystancji metodą pośrednią (tzw. metoda techniczna) polega na tym, że nie mierzy się rezystancji bezpośrednio w trybie Ω, tylko wyznacza się ją z prawa Ohma: R = U / I. Żeby to zrobić, trzeba znać napięcie na badanym elemencie oraz prąd płynący przez ten element (lub przez gałąź, zależnie od wariantu połączenia).

W takim zadaniu kluczowe jest rozpoznanie, czego brakuje w pokazanym układzie pomiarowym. Odpowiedź "woltomierza" jest poprawna, gdy w danym wariancie metody pośredniej do wyznaczenia R niezbędny jest pomiar napięcia (U) na badanej rezystancji lub na odpowiednim fragmencie obwodu. Woltomierz włącza się równolegle do elementu, dla którego mierzy się spadek napięcia.

  • "watomierza" nie stosuje się do samego wyznaczania rezystancji metodą R=U/I. Watomierz służy do pomiaru mocy (P), a pomiar mocy nie jest tu wymagany, jeśli zadanie dotyczy rezystancji metodą pośrednią.
  • "omomierza" jest typowym wyborem przy pomiarze rezystancji, ale to pomiar bezpośredni. Dodatkowo omomierza nie powinno się używać w zasilonym obwodzie i często wymaga on odłączenia elementu od układu, co kłóci się z ideą pomiaru pośredniego w pracującym obwodzie.
  • "amperomierza" mierzy prąd i włącza się go szeregowo. W metodzie pośredniej bywa potrzebny, ale jeśli z przedstawionego schematu wynika, że prąd jest już mierzony (lub znany), to brakującym przyrządem do obliczenia R jest właśnie woltomierz.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach z rysunkiem zawsze sprawdź, czy mierzysz U czy I oraz gdzie przyrząd ma być dołączony (równolegle vs szeregowo). Dopiero potem wybierz nazwę przyrządu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomiar pośredni rezystancji polega na wyznaczeniu jej z innych wielkości mierzonych w obwodzie, najczęściej z prawa Ohma: R = U / I. Zamiast mierzyć Ω bezpośrednio, mierzysz napięcie i prąd odpowiednimi przyrządami, a potem obliczasz rezystancję.
W metodzie woltomierzowo-amperomierzowej mierzysz U woltomierzem i I amperomierzem w odpowiednio dobranym układzie połączeń. Następnie liczysz R = U/I. W praktyce ważne jest, czy woltomierz jest równolegle do badanego elementu i gdzie jest amperomierz.
Woltomierz jest potrzebny wtedy, gdy do wyznaczenia rezystancji musisz znać spadek napięcia na badanym elemencie. Bez pomiaru napięcia nie da się zastosować zależności R = U/I. Woltomierz włącza się równolegle, aby mierzyć dokładnie napięcie na elemencie.
Zasadniczo nie. Pomiar omomierzem (tryb Ω) wykonuje się w układzie bez zasilania, ponieważ miernik podaje własne napięcie pomiarowe. W zasilonym obwodzie wynik będzie błędny, a w skrajnym przypadku można uszkodzić miernik. Dlatego w takim przypadku stosuje się metody pośrednie.
Najczęstsze błędy to: włączenie woltomierza szeregowo (powoduje duże zafałszowanie), włączenie amperomierza równolegle (ryzyko zwarcia), dobór złego zakresu (przesterowanie) oraz pomijanie wpływu rezystancji wewnętrznej przyrządów na wynik pomiaru.
Metoda pośrednia jest korzystna, gdy elementu nie da się łatwo odłączyć od układu, gdy układ pracuje pod napięciem (diagnostyka), albo gdy zależy Ci na wyznaczeniu rezystancji "w warunkach pracy". Wtedy pomiar U i I pozwala ocenić rzeczywistą rezystancję w działającym obwodzie.
Woltomierz podłącza się równolegle do elementu (lub odcinka obwodu), na którym chcesz zmierzyć spadek napięcia. Na schemacie szukasz dwóch punktów pomiarowych: początku i końca badanego elementu. To do nich włączasz końcówki woltomierza.
Watomierz mierzy moc czynną, a nie bezpośrednio napięcie czy prąd w sposób wymagany do prostego wyznaczenia R. Teoretycznie można przekształcać zależności (np. P=U·I), ale w zadaniach o pomiarze pośrednim rezystancji standardowo stosuje się zestaw U i I, a nie pomiar mocy.
Aby policzyć rezystancję z prawa Ohma, musisz znać napięcie U na badanym elemencie oraz prąd I płynący przez ten element. Dopiero wtedy stosujesz wzór R = U/I. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy schemat umożliwia pomiar tych dwóch wielkości.
Ćwicz rozpoznawanie połączeń woltomierza (równolegle) i amperomierza (szeregowo) na schematach oraz przeliczanie R=U/I. Zwracaj uwagę na to, czy pomiar jest bezpośredni (Ω) czy pośredni (z U i I). Pomaga też praca na realnym multimetrze i układach zasilania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pomiar rezystancji metodą pośrednią polega na wyznaczeniu R z zależności R=U/I na podstawie pomiaru napięcia i prądu w układzie.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty szkolne z podstaw metrologii elektrycznej (działy: pomiary napięcia, prądu, rezystancji)
  • Instrukcje obsługi multimetrów cyfrowych (zakresy V/A/Ω, zasady włączania do obwodu)
  • Materiały dydaktyczne z pracowni elektronicznej dotyczące metody technicznej R=U/I

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego