KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 38.
Do pomiaru średnicy zewnętrznej o wymiarze 12,51 mm należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mikrometr służy do precyzyjnego pomiaru wymiarów zewnętrznych (np. średnicy wałka) zwykle z rozdzielczością 0,01 mm, co odpowiada zapisowi 12,51 mm. Suwmiarka jest mniej dokładna, średnicówka służy głównie do średnic wewnętrznych, a refraktometr mierzy współczynnik załamania światła.

Pełne wyjaśnienie:

Wartość 12,51 mm jest podana z dokładnością do 0,01 mm. W praktyce warsztatowej oznacza to, że do wiarygodnego pomiaru średnicy zewnętrznej potrzebny jest przyrząd o odpowiedniej rozdzielczości i powtarzalności. Takim przyrządem jest mikrometr zewnętrzny, przeznaczony do pomiaru wymiarów zewnętrznych (średnic, grubości) z dużą dokładnością.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • "suwmiarkę" — suwmiarka jest uniwersalna, ale zazwyczaj zapewnia mniejszą dokładność i większą niepewność niż mikrometr. Przy wymiarach podanych do setnych milimetra może nie być właściwym wyborem, jeśli oczekuje się precyzyjnej kontroli średnicy.
  • "refraktometr" — to przyrząd optyczny używany m.in. do oceny stężenia roztworów lub właściwości cieczy (współczynnika załamania). Nie służy do pomiaru średnic elementów mechanicznych.
  • "średnicówkę" — średnicówka (czujnikowa lub innego typu) jest typowo stosowana do pomiaru średnic wewnętrznych otworów (np. tulei, cylindrów), a nie średnicy zewnętrznej wałka.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy średnicy zewnętrznej i podaje wynik z dwiema cyframi po przecinku, najczęściej sprawdzana jest umiejętność doboru mikrometru. Gdy pojawia się temat otworów i średnic wewnętrznych, wtedy częściej właściwa jest średnicówka lub czujnik w średnicówce.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mikrometr zewnętrzny służy do precyzyjnego pomiaru wymiarów zewnętrznych, np. średnicy wałka, grubości blachy lub szerokości elementu. Jest wybierany tam, gdzie potrzebna jest większa dokładność niż przy typowej suwmiarce.
W praktyce najczęściej spotkasz mikrometry o rozdzielczości 0,01 mm (czasem 0,001 mm w wersjach dokładniejszych). To pozwala sensownie mierzyć wymiary podawane do setnych milimetra, o ile przyrząd jest sprawny i prawidłowo użyty.
Wymiar zapisany do 0,01 mm sugeruje potrzebę pomiaru z małą niepewnością. Mikrometr ma konstrukcję nastawioną na precyzję i stabilny docisk, dlatego zwykle daje pewniejszy wynik niż suwmiarka, która jest bardziej uniwersalna, ale mniej dokładna.
Średnicówka to przyrząd przeznaczony głównie do pomiaru średnic wewnętrznych otworów (np. tulei, gniazd, cylindrów). Stosuje się ją, gdy trzeba sprawdzić wymiar otworu i ewentualną owalność lub stożkowatość, czego mikrometr zewnętrzny nie mierzy.
Tak, suwmiarka może mierzyć średnicę zewnętrzną, ale zwykle z mniejszą dokładnością niż mikrometr. Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie przyrządu do wymaganej precyzji: do kontroli "na setki" częściej oczekuje się mikrometru.
Refraktometr mierzy właściwości optyczne, najczęściej współczynnik załamania światła, co wykorzystuje się np. do oceny stężenia cieczy. Nie jest to przyrząd do pomiarów geometrycznych części, więc nie służy do sprawdzania średnic wałków ani otworów.
Najczęściej wybiera się suwmiarkę "z przyzwyczajenia", bez analizy potrzebnej dokładności, albo myli się pomiar średnicy zewnętrznej z wewnętrzną (wtedy błędnie wybiera się średnicówkę). Zdarza się też ignorowanie tego, co dokładnie mierzy dany przyrząd.
Ustaw mikrometr prostopadle do osi wałka, zastosuj stały docisk (np. pokrętłem zapadkowym, jeśli jest), a pomiar wykonaj bez przekoszenia. Dla pewności zrób kilka pomiarów w różnych miejscach, aby wykryć zużycie lub owalność.
Szukaj sformułowań "średnica zewnętrzna", "wałek", "pręt", "sworzeń" lub opisu elementu mierzonego z zewnątrz. Jeśli pojawia się "otwór", "tuleja", "cylinder" i "średnica wewnętrzna", wtedy częściej wchodzi w grę średnicówka.
Przećwicz dobór przyrządu do zadania (średnica zewnętrzna/wewnętrzna, głębokość, grubość) i naucz się typowych zastosowań: mikrometr do precyzyjnych wymiarów zewnętrznych, średnicówka do otworów, suwmiarka do pomiarów ogólnych i szybkiej kontroli.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • ISO 3611:2010, Geometrical product specifications (GPS) — Dimensional measuring equipment: Micrometers for external measurements — Design and metrological characteristics
  • ISO 13385-1:2019, Geometrical product specifications (GPS) — Dimensional measuring equipment: Calipers — Part 1: Design and metrological characteristics

Materiały:

  • Instrukcje producentów przyrządów: zasady zerowania i odczytu mikrometru
  • Materiały z metrologii warsztatowej: zakresy i dokładności przyrządów
  • Ćwiczenia praktyczne z pomiarów średnic zewnętrznych i wewnętrznych w pracowni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego