KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 5.
Do pomiaru wilgotności powietrza służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do pomiaru wilgotności powietrza stosuje się higrometry oraz psychrometry (psychrometr wyznacza wilgotność m.in. na podstawie różnicy wskazań termometru suchego i wilgotnego). Pozostałe przyrządy dotyczą innych wielkości: opadu, promieniowania lub parowania.

Pełne wyjaśnienie:

Wilgotność powietrza (zwykle wilgotność względna) mierzy się przyrządami, których konstrukcja jest związana z zawartością pary wodnej w powietrzu. Dlatego poprawna jest odpowiedź "psychrometr i higrometr".

Higrometr to ogólna nazwa przyrządu do bezpośredniego pomiaru wilgotności (w różnych rozwiązaniach technicznych). Psychrometr jest szczególnym typem przyrządu, w którym wilgotność wyznacza się pośrednio, korzystając z efektu ochładzania przy parowaniu wody (porównuje się wskazania termometru "suchego" i "wilgotnego"). W praktyce monitoringu środowiska oba typy urządzeń spotyka się w pomiarach terenowych i stacjach meteorologicznych.

Pozostałe pary odpowiedzi są błędne, bo dotyczą innych parametrów:

  • "ewaporymetr i lizymetr" – ewaporymetr służy do oceny parowania (ewaporacji), a lizymetr do badań bilansu wodnego/odpływu wody w gruncie lub z monolitu glebowego. Nie są to przyrządy do wilgotności powietrza.
  • "heliograf i aktynometr" – heliograf rejestruje czas usłonecznienia, a aktynometr dotyczy promieniowania (natężenia promieniowania). To inna dziedzina pomiarów meteorologicznych niż wilgotność.
  • "pluwiograf i telepluwiograf" – pluwiograf rejestruje opad atmosferyczny (ilość/intensywność opadu). Urządzenia tej grupy nie mierzą wilgotności, tylko opad.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się przyrządy "od opadu", "od promieniowania" i "od parowania", a pytanie jest o wilgotność, szukaj nazw z rdzeniem lub skojarzeniem z wilgocią (higro-) albo psychrometrii (psychrometr).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Higrometr to przyrząd służący do pomiaru wilgotności powietrza (najczęściej wilgotności względnej). W monitoringu środowiska wykorzystuje się go m.in. w stacjach meteorologicznych, laboratoriach i pomiarach mikroklimatu, aby ocenić warunki sprzyjające kondensacji lub przesuszeniu.
Psychrometr wyznacza wilgotność pośrednio, wykorzystując różnicę temperatur między termometrem "suchym" i "wilgotnym". Parowanie wody z osłony termometru wilgotnego powoduje ochłodzenie zależne od ilości pary wodnej w powietrzu, co pozwala obliczyć wilgotność.
Higrometr to nazwa ogólna przyrządów mierzących wilgotność (różne rozwiązania techniczne). Psychrometr jest konkretnym typem metody/przyrządu, który bazuje na dwóch termometrach i zjawisku parowania. Oba służą do wilgotności, ale działają inną zasadą.
Ewaporymetr dotyczy parowania (ile wody ubywa z powierzchni w danych warunkach), a nie bezpośrednio wilgotności powietrza. Wilgotność to zawartość pary wodnej w atmosferze, natomiast parowanie zależy od wielu czynników (wiatr, temperatura, promieniowanie), więc to inne wielkości pomiarowe.
Pluwiograf rejestruje opad atmosferyczny, zwykle w funkcji czasu (ilość i/lub intensywność opadu). Jest to przyrząd z innej grupy niż higrometry i psychrometry. W zadaniach egzaminacyjnych pluwiograf jest typowym dystraktorem przy pytaniach o wilgotność.
Heliograf służy do rejestracji czasu usłonecznienia, czyli liczby godzin z bezpośrednim świeceniem Słońca. Stosuje się go w obserwacjach meteorologicznych i klimatycznych. Nie jest to przyrząd do wilgotności, choć bywa używany równolegle w tej samej stacji pomiarowej.
Aktynometr dotyczy pomiaru promieniowania (zależnie od typu: całkowitego lub w określonym zakresie). Promieniowanie może wpływać na temperaturę i pośrednio na procesy parowania, ale sam aktynometr nie mierzy wilgotności. To ważne rozróżnienie w testach z aparatury meteorologicznej.
Najczęściej mylone są przyrządy od wilgotności z przyrządami od opadu (np. pluwiograf) oraz od promieniowania/uszłonecznienia (aktynometr, heliograf). Mechanizm błędu to podobna "meteorologiczna" tematyka. Pomaga zapamiętanie: wilgotność = higro-/psychrometr.
Ucz się w parach: przyrząd → mierzona wielkość. Zrób listę: wilgotność (higrometr, psychrometr), opad (pluwiometr/pluwiograf), usłonecznienie (heliograf), promieniowanie (aktynometr), parowanie (ewaporymetr). Trenuj na krótkich testach jednokrotnego wyboru.
Wilgotność mierzy się m.in. w ocenie warunków mikroklimatu, przy interpretacji wyników jakości powietrza, w analizach rozprzestrzeniania zanieczyszczeń oraz w nadzorze obiektów, gdzie wilgoć wpływa na emisje lub procesy technologiczne. Dane wilgotności są też ważne w raportach ze stacji meteo.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Do pomiaru wilgotności powietrza stosuje się higrometry oraz psychrometry (psychrometr wyznacza wilgotność m.in. na podstawie różnicy wskazań termometru suchego i wilgotnego)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Higrometr - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Psychrometr - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pluwiograf - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Podstawy meteorologii i klimatologii (rozdziały o wilgotności i przyrządach pomiarowych)
  • Materiały dydaktyczne z monitoringu środowiska dotyczące stacji meteorologicznych
  • Słowniki/encyklopedie terminów meteorologicznych (hasła: higrometr, psychrometr, pluwiograf, heliograf, aktynometr)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego