KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 9.
Do porównywania liczb binarnych służą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Komparatory to układy cyfrowe służące do porównywania dwóch liczb (np. binarnych) i generowania informacji o relacji między nimi (równość, większa, mniejsza). Sumatory wykonują dodawanie, a multipleksery i demultipleksery przełączają/rozdzielają tory sygnału, więc nie służą do porównywania wartości liczbowych.

Pełne wyjaśnienie:

Do porównywania liczb binarnych służą komparatory. Jest to układ kombinacyjny, który przyjmuje na wejściach dwie wartości (np. dwie liczby w kodzie binarnym) i na wyjściach informuje o wyniku porównania, typowo w postaci sygnałów odpowiadających relacjom: "pierwsza liczba większa", "liczby równe", "pierwsza liczba mniejsza". Dzięki temu komparator nie oblicza nowej liczby (jak wynik dodawania), lecz podejmuje decyzję logiczną o zależności między dwiema wartościami.

Odpowiedź "sumatory." jest niepoprawna, ponieważ sumator realizuje funkcję arytmetyczną dodawania (dla bitów: sumę i przeniesienie, dla wielu bitów: wynik dodawania liczb). Sam fakt, że pracuje na liczbach binarnych, nie oznacza, że porównuje ich wielkość lub równość.

Odpowiedź "multipleksery." nie pasuje do treści pytania, bo multiplekser wybiera jedno z wielu wejść i przekazuje je na jedno wyjście zgodnie z liniami adresowymi/sterującymi. Jest to układ do selekcji toru sygnału, a nie do wyznaczania relacji typu A>B lub A=B.

Odpowiedź "demultipleksery." także jest błędna: demultiplekser wykonuje operację odwrotną do multipleksera – rozdziela jedno wejście na jedno z wielu wyjść (również na podstawie sygnałów sterujących). To narzędzie do dystrybucji sygnału, a nie do porównywania dwóch liczb.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: komparator porównuje, sumator dodaje, multiplekser wybiera, demultiplekser rozdziela. Takie przyporządkowanie funkcji pozwala szybko odróżnić układy arytmetyczne od układów przełączających.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Komparator to układ kombinacyjny porównujący dwie wartości (np. liczby binarne). Na wyjściu zwraca informację o relacji między nimi, np. czy są równe albo która jest większa/mniejsza. Stosuje się go wszędzie tam, gdzie potrzebna jest decyzja logiczna na podstawie porównania.
Komparator analizuje bity obu liczb i na tej podstawie ustala relację między wartościami. W praktyce daje sygnały opisujące wynik porównania (np. równość lub nierówność). Nie wykonuje działań typu dodawanie, tylko określa zależność logiczną między dwiema liczbami.
Sumator realizuje funkcję dodawania: wyznacza sumę bitów oraz przeniesienie (lub wynik wielobitowy). To inny typ operacji niż porównanie. Układ może pracować na liczbach binarnych, ale jego celem jest obliczenie nowej wartości, a nie stwierdzenie, czy A=B lub A>B.
Multiplekser wybiera jedno z wielu wejść i przekazuje je na jedno wyjście według sygnałów sterujących (adresowych). Komparator natomiast porównuje dwie wartości i podaje wynik relacji między nimi. Różnica polega na tym, że multiplekser przełącza tor sygnału, a komparator podejmuje "decyzję" o równości/większości.
Demultiplekser stosuje się, gdy chcesz rozdzielić jeden sygnał na jedno z wielu wyjść (np. kierować dane do wybranego modułu). Komparator jest potrzebny, gdy porównujesz dwie wartości i chcesz uzyskać informację o ich relacji. To różne zadania: dystrybucja sygnału vs porównanie.
W wielu rozwiązaniach spotyka się wyjścia opisujące relacje: "większe", "równe", "mniejsze" (względem porównywanych wejść). Taki zestaw wyjść ułatwia sterowanie dalszą logiką, bo od razu wiadomo, jaką decyzję podjąć w układzie cyfrowym.
W technice cyfrowej komparator porównuje sygnały reprezentowane binarnie (bo tak działają układy logiczne), ale można porównywać różne wielkości zakodowane w bitach, np. liczby bez znaku lub w kodach ze znakiem. Kluczowe jest to, że porównywane dane są podane jako słowa bitowe.
Najczęstszy błąd to mylenie "operacji na liczbach" z dodawaniem i wybieranie sumatora. Drugi błąd to kojarzenie multipleksera z "wybieraniem większej wartości", choć multiplekser wybiera wejście sterowane adresowo, a nie na podstawie porównania. Warto zapamiętać funkcje każdego układu.
Komparator zwykle ma dwa wejścia danych tej samej szerokości (A i B) oraz wyjścia opisujące wynik relacji. Multiplekser ma wiele wejść danych, jedno wyjście oraz dodatkowe wejścia sterujące (linie adresowe). Zwróć uwagę, czy układ ma "linie wyboru" — to typowa cecha multipleksera.
Ucz się funkcji i zastosowań podstawowych bloków: bramek, sumatorów, komparatorów, (de)multiplekserów, dekoderów. Pomaga tworzenie krótkich skojarzeń (porównuje/dodaje/wybiera/rozdziela) oraz rozwiązywanie testów z definicjami i prostymi przykładami użycia w systemach komputerowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Komparatory to układy cyfrowe służące do porównywania dwóch liczb (np. binarnych) i generowania informacji o relacji między nimi (równość, większa, mniejsza)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Komparator (układ cyfrowy)" https://pl.wikipedia.org/wiki/Komparator_(uk%C5%82ad_cyfrowy) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Multiplekser" https://pl.wikipedia.org/wiki/Multiplekser - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Sumator" https://pl.wikipedia.org/wiki/Sumator - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/rozdziały: logika cyfrowa i układy kombinacyjne (komparatory, sumatory, multipleksery)
  • Noty katalogowe (datasheet) przykładowych komparatorów i multiplekserów – opis działania i tabele prawdy
  • Ćwiczenia z projektowania prostych funkcji logicznych na bramkach (porównanie i selekcja sygnału)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego