KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 15.
Do produkcji 1 litra dżemu truskawkowego zużywa się, zgodnie z normą, 0,8 kg truskawek i 0,4 kg cukru. Ile kilogramów truskawek i cukru potrzeba do wyprodukowania 600 litrów dżemu truskawkowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie surowców jest wprost proporcjonalne do liczby litrów dżemu.
Truskawki: 0,8 kg na 1 l, więc dla 600 l: 0,8·600 = 480 kg.
Cukier: 0,4 kg na 1 l, więc dla 600 l: 0,4·600 = 240 kg. Dlatego poprawne jest 480 kg truskawek i 240 kg cukru.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano normę zużycia surowców na 1 litr produktu. Oznacza to, że przy stałej technologii i stałej normie, zapotrzebowanie na surowce rośnie wprost proporcjonalnie do wielkości produkcji.

Krok 1: truskawki
Na 1 litr dżemu potrzeba 0,8 kg truskawek. Dla 600 litrów mnożymy normę przez liczbę litrów:
0,8 × 600 = 480, czyli potrzeba 480 kg truskawek.

Krok 2: cukier
Na 1 litr dżemu potrzeba 0,4 kg cukru. Dla 600 litrów:
0,4 × 600 = 240, czyli potrzeba 240 kg cukru.

Odpowiedź "480 kg truskawek i 240 kg cukru" jest poprawna, bo wynika bezpośrednio z przemnożenia norm przez wielkość produkcji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "480 kg truskawek i 120 kg cukru" – część dla truskawek jest policzona poprawnie, ale cukier został zaniżony (typowy błąd to pomylenie 0,4 z 0,2 lub wykonanie mnożenia tylko przez 300 zamiast 600).
  • "720 kg truskawek i 720 kg cukru" – wartości nie wynikają z podanych norm; dodatkowo sugerują mylnie, że oba surowce mają takie samo zużycie.
  • "750 kg truskawek i 1 500 kg cukru" – wyniki są rażąco zawyżone i nie są spójne z normą na 1 litr; pojawia się też nielogiczna relacja, w której cukru jest wielokrotnie więcej niż truskawek.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o normie na 1 jednostkę zawsze sprawdź, czy końcowy wynik ma sens: dla 600 l i norm rzędu ułamków kilograma na litr spodziewasz się setek kilogramów, a nie tysięcy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosujesz proporcjonalność prostą: norma na 1 jednostkę × liczba jednostek. Jeśli norma mówi "0,8 kg na 1 litr", to dla 600 litrów liczysz 0,8×600. To samo robisz osobno dla każdego surowca.
Bo norma jest "na 1 litr", a produkcja wynosi 600 litrów. Każdy litr "niesie" ze sobą takie samo zużycie surowców, więc sumaryczne zużycie to 600 powtórzeń tej samej normy, czyli w praktyce mnożenie.
Norma zużycia to ustalona ilość surowca potrzebna do wytworzenia 1 jednostki produktu (np. 1 l, 1 szt.). W rachunkowości i planowaniu produkcji ułatwia szybkie wyliczenie zapotrzebowania materiałowego oraz kontrolę odchyleń.
Trzeba pilnować, że litr to jednostka wielkości produkcji, a kilogram to jednostka zużycia surowca. Nie zamieniasz litrów na kilogramy; po prostu liczysz "kg/l × l = kg", więc jednostki ładnie się skracają.
Rób szybki szacunek: 0,8 kg to trochę mniej niż 1 kg na litr, więc dla 600 l wyjdzie trochę mniej niż 600 kg (czyli ok. 480 kg). Dla 0,4 kg na litr spodziewasz się ok. 240 kg. Jeśli wychodzą tysiące, coś jest nie tak.
Najczęstsze to: przestawienie przecinka (np. 0,8×600 policzone jak 48), pominięcie jednego z zer w 600, albo policzenie jednej części poprawnie i "zgadnięcie" drugiej. Pomaga zapis: 0,8×600 = (8×600)/10.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych tak, o ile nie podano inaczej (np. strat technologicznych, wydajności, ubytków). Gdy norma jest stała na 1 jednostkę, to zwiększenie produkcji x razy zwiększa zużycie surowców x razy.
Możesz zamienić na ułamek: 0,4 = 4/10. Wtedy 0,4×600 = (4×600)/10 = 2400/10 = 240. Analogicznie 0,8×600 = (8×600)/10 = 480.
Bo skala produkcji jest duża: 600 litrów to 600 razy "porcja" po 1 litr. Nawet małe zużycie na jednostkę (np. 0,4 kg) po przemnożeniu przez 600 daje setki kilogramów. To typowe w planowaniu zaopatrzenia.
Ćwicz schemat: dane na 1 jednostkę → mnożenie przez liczbę jednostek. Trenuj mnożenie liczb dziesiętnych i szacowanie wyniku. Warto też robić podobne zadania w arkuszu kalkulacyjnym, żeby utrwalić model obliczeń.
info

Statystycznie 75% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Proporcjonalność prosta" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcjonalno%C5%9B%C4%87_prosta (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Mnożenie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Mno%C5%BCenie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Kilogram" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z matematyki: proporcjonalność prosta i zadania tekstowe
  • Materiały z rachunku kosztów: normy zużycia i kalkulacje materiałowe
  • Ćwiczenia w arkuszu kalkulacyjnym: proste modele zapotrzebowania materiałowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego