KWALIFIKACJA BUD11 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 25.
Do przygotowania mieszanki lastrykowej zużyto 120 kg grysu. Ile cementu zużyto do przygotowania mieszanki, jeżeli proporcja wagowa cementu do grysu wynosi 1:3?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Proporcja wagowa cementu do grysu 1:3 oznacza, że na 3 części grysu przypada 1 część cementu.
Skoro 3 części to 120 kg grysu, to 1 część wynosi 120/3 = 40 kg. Tyle cementu zużyto do przygotowania mieszanki.

Pełne wyjaśnienie:

Proporcja wagowa cementu do grysu 1:3 oznacza stosunek mas: na 1 część cementu przypadają 3 części grysu. W zadaniu podano, że zużyto 120 kg grysu, czyli znamy masę składnika odpowiadającego "3 częściom" w tej proporcji.

Krok 1: ustalenie wartości jednej części.
Skoro 3 części grysu = 120 kg, to 1 część = 120 kg / 3 = 40 kg.

Krok 2: odczytanie masy cementu z proporcji.
Cement to 1 część, więc masa cementu wynosi 40 kg.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 80 kg pojawia się często przy błędnym założeniu, że należy dzielić przez inną liczbę lub że proporcja jest inna niż 1:3.
  • 120 kg wynika z pominięcia proporcji (założenie, że cementu jest tyle samo co grysu), co nie zgadza się z zapisem 1:3.
  • 360 kg odpowiada mechanicznej operacji mnożenia 120×3, czyli potraktowaniu 120 kg jako "1 części" zamiast "3 części", co odwraca zależność.

W praktyce przy dozowaniu składników mieszanek ważne jest, aby zawsze sprawdzić, który składnik jest licznikiem, a który mianownikiem w proporcji, i do którego z nich odnosi się podana masa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Proporcja wagowa 1:3 oznacza stosunek mas składników. Jeśli zapis dotyczy cementu do grysu, to na 1 część masy cementu przypadają 3 części masy grysu. Nie są to litry ani objętości, tylko kilogramy (masa).
Najpierw ustal, ile "części" odpowiada podanej masie. W proporcji cement:grys = 1:3 grys to 3 części. Gdy grys ma 120 kg, to 1 część = 120/3. Cement to 1 część, więc jego masa jest równa temu wynikowi.
Bo 120 kg dotyczy grysu, a w proporcji 1:3 grys jest opisany jako 3 części. Dzielenie przez 3 wyznacza masę jednej części. Dopiero potem można przypisać tę jedną część do cementu (1 część).
Tak, łącznie to 1+3 = 4 części (cement + grys), ale w tym zadaniu podana masa dotyczy tylko grysu, a nie całej mieszanki. Suma części jest pomocna dopiero wtedy, gdy znasz masę całej mieszanki, a nie jednego składnika.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie proporcji (3:1 zamiast 1:3), przyjęcie, że podana masa dotyczy całej mieszanki, oraz wybór złego działania (mnożenie zamiast dzielenia). Pomaga zapisanie: 3 części grysu = dana masa i dopiero wyliczenie 1 części.
Taki wynik wychodzi, gdy błędnie uzna się, że 120 kg to 1 część grysu i trzeba ją pomnożyć przez 3. W tej treści zadania 120 kg to cały grys (czyli 3 części), więc poprawnym działaniem jest dzielenie przez 3, a nie mnożenie.
Przeczytaj zapis jako: cement : grys = 1 : 3. To znaczy, że cement jest składnikiem "mniejszym" (1 część), a grys "większym" (3 części). Dobrą kontrolą jest porównanie: masa cementu powinna wyjść mniejsza niż masa grysu.
Proporcje wagowe stosuje się, gdy liczy się powtarzalność i kontrola jakości, np. przy dozowaniu z worków, z wagą w betoniarni lub przy wymaganiach technologicznych receptury. Masa jest zwykle dokładniejsza niż odmierzanie "na łopaty" czy wiadra.
Ustal, ile części odpowiada podanej masie (np. 3 części = 120 kg). Następnie oblicz 1 część przez podzielenie masy przez liczbę części. Na końcu pomnóż przez liczbę części przypisaną szukanemu składnikowi (tu cement = 1 część).
Nie, w tym typie zadania wystarcza matematyka: rozumienie proporcji i wykonywanie działań na masie. Normy i przepisy mogą być ważne przy doborze składu mieszanek w praktyce, ale samo przeliczenie 1:3 na kilogramy nie wymaga cytowania aktów prawnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – "Stosunki i proporcje" (dział matematyka), https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-ratios-proportions (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL) – "Proporcja (matematyka)", https://pl.wikipedia.org/wiki/Proporcja_(matematyka) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki zawodowej: proporcje i skale
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń dla branży budowlanej: obliczenia materiałowe
  • Ćwiczenia praktyczne: przeliczanie receptur mieszanek na masę i objętość

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego