KWALIFIKACJA ROL11 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 34.
Do ras ojcowskich świń należy rasa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Hampshire to rasa zaliczana do ras ojcowskich (terminalnych), wykorzystywana do poprawy cech tuczno-rzeźnych potomstwa, m.in. mięsności i tempa wzrostu. Pozostałe odpowiedzi dotyczą ras polskich, które nie są typowo klasyfikowane jako rasy ojcowskie w tym ujęciu egzaminacyjnym.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce hodowlanej w produkcji trzody chlewnej często wyróżnia się rasy mateczne (nastawione na rozród i cechy macierzyńskie) oraz rasy ojcowskie, nazywane też terminalnymi (wykorzystywane głównie jako komponent knura w krzyżowaniu towarowym, aby poprawić cechy tuczne i rzeźne potomstwa).

Odpowiedź "hampshire" pasuje do grupy ras ojcowskich, ponieważ jest to rasa mięsna, tradycyjnie używana jako składnik ojcowski w kojarzeniach ukierunkowanych na uzyskanie tuczników o lepszej mięsności. W ujęciu egzaminacyjnym "rasa ojcowska" oznacza więc rasę dobieraną przede wszystkim pod kątem jakości i wydajności produkcji mięsa u potomstwa.

Odpowiedzi "złotnicka biała", "wielka biała polska", "polska biała zwisłoucha" to rasy związane z krajową hodowlą i programami utrzymania/produkcji. W takim pytaniu są one typowymi dystraktorami, bo zdający często wybierają je na zasadzie skojarzenia z popularnymi nazwami ras "białych", zamiast przypomnieć sobie podział na komponenty mateczne i ojcowskie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pada sformułowanie "rasy ojcowskie", myśl o rasach stosowanych po stronie knura w krzyżowaniu terminalnym. Ułatwia to odróżnienie ras kojarzonych z cechami rozrodczymi (mateczne) od tych kojarzonych z poprawą mięsności (ojcowskie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rasy ojcowskie (terminalne) to rasy wykorzystywane głównie po stronie knura w krzyżowaniu towarowym. Dobiera się je przede wszystkim po to, aby poprawić cechy tuczno-rzeźne potomstwa, np. mięsność, tempo wzrostu i wykorzystanie paszy, a nie cechy rozrodcze loch.
Hampshire jest kojarzony z użytkowaniem mięsnym i wykorzystaniem w krzyżowaniach, gdzie komponent ojcowski ma wnieść korzystne cechy produkcyjne u tuczników. W pytaniach egzaminacyjnych taka rasa jest typowym przykładem rasy ojcowskiej (terminalnej) w odróżnieniu od ras ukierunkowanych na rozród.
Zapamiętaj kryterium celu: mateczne kojarzą się z rozrodem (liczebność miotu, mleczność, cechy macierzyńskie), a ojcowskie z tuczem i mięsem (mięsność, przyrosty, jakość tuszy). Gdy w pytaniu jest "rasa ojcowska", szukaj rasy typowo mięsnej i używanej jako knur w krzyżowaniu.
Wielka biała polska bywa w praktyce kojarzona z użytkowaniem w liniach macierzyńskich i materiałem hodowlanym w krajowej produkcji. W tego typu pytaniach egzaminacyjnych zwykle nie jest traktowana jako klasyczny przykład rasy ojcowskiej, dlatego częściej pełni rolę dystraktora.
W pytaniach o typowe rasy ojcowskie (terminalne) polska biała zwisłoucha zwykle nie jest wskazywana jako przykład. Jest to rasa szeroko wykorzystywana w krajowej hodowli, a w kontekście testowym łatwo ją pomylić z rasą ojcowską, jeśli patrzy się tylko na nazwę, a nie na kierunek użytkowania.
"Terminalna" oznacza, że dana rasa/linia jest wykorzystywana na końcowym etapie tworzenia mieszańców towarowych: po jej użyciu uzyskane potomstwo jest przeznaczone do tuczu i uboju, a nie do dalszej hodowli. Dlatego nacisk jest na cechy rzeźne i efektywność produkcji.
Najczęściej zdający wybierają rasy "znane z nazwy" albo "białe", zakładając, że popularność = ojcowskość. Drugi błąd to mylenie ras rodzimych z rasami międzynarodowymi używanymi w krzyżowaniu. Pomaga zatrzymanie się i przypomnienie: ojcowskie = poprawa mięsności i przyrostów.
Knura rasy ojcowskiej dobiera się wtedy, gdy celem jest produkcja tuczników o dobrych parametrach rzeźnych. W stadach towarowych często stosuje się schemat: lochy o dobrych cechach rozrodczych + knur terminalny, aby potomstwo miało lepsze wyniki w tuczu i na tuszy.
Rasa ojcowska ma wnosić przede wszystkim cechy związane z produkcją mięsa: lepszą mięsność, korzystniejszą budowę tuszy, dobre przyrosty dobowe i efektywniejsze wykorzystanie paszy. To cechy ważne ekonomicznie w tuczu, dlatego w krzyżowaniu wybór komponentu ojcowskiego jest kluczowy.
Ucz się zestawami: osobno rasy mateczne, ojcowskie i rodzime. Do każdej rasy dopisz 2–3 skojarzenia: kierunek użytkowania (rozród/mięso), typowe zastosowanie (hodowla/towar) i cechę wyróżniającą. Na egzaminie czytaj słowa kluczowe: "ojcowska", "mateczna", "terminalna".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Hampshire to rasa zaliczana do ras ojcowskich (terminalnych), wykorzystywana do poprawy cech tuczno-rzeźnych potomstwa, m.in. mięsności i tempa wzrostu."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Hampshire_(%C5%9Bwinia) - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielka_bia%C5%82a_polska - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Polska_bia%C5%82a_zwis%C5%82oucha - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z hodowli trzody chlewnej dla technika weterynarii (dział: użytkowanie ras i krzyżowanie)
  • Aktualne notatki/opracowania szkolne dotyczące ras świń w Polsce i ich kierunków użytkowania
  • Karty charakterystyk ras (profil produkcyjny: mateczny/ojcowski, cechy tuczne i rzeźne)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego