Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2024 (test 3)



PYTANIE NR 34.
Do realizacji układu przedstawionego na schemacie należy zastosować stycznik Q17 z następującą liczbą i rodzajem zestyków:
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią egzaminu zawodowego dla elektryków, kwalifikacja E7 i E8.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stycznik Q17 musi mieć 3 styki główne NO w obwodzie siłowym (1-2, 3-4, 5-6) oraz w sterowaniu dwa styki pomocnicze NO (13-14 do samopodtrzymania i 43-44 w gałęzi z przekaźnikiem) oraz jeden styk pomocniczy NC (21-22 jako blokada). Razem daje to konfigurację 3NO + 2NO + 1NC.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest zliczenie wszystkich zestyków przypisanych do danego stycznika i rozdzielenie ich na obwód siłowy oraz sterowania.

Styki główne (siłowe) stycznika Q17 znajdują się w torach zasilania odbiornika mocy. Na schematach są zwykle oznaczane parami zacisków 1-2, 3-4, 5-6. W typowym styczniku silnikowym są to styki NO (zwierne), które zamykają się po zadziałaniu cewki. To daje 3 styki NO w obwodzie głównym.

Styki pomocnicze pracują w obwodzie sterowania i służą m.in. do samopodtrzymania, sygnalizacji i blokad. Na schemacie dla Q17 widać:

  • 13-14 (NO) – włączony równolegle do przycisku startu, realizuje samopodtrzymanie (po zadziałaniu stycznika podtrzymuje zasilanie cewki).
  • 43-44 (NO) – w gałęzi sterowania (np. z przekaźnikiem czasowym), umożliwia dalszą logikę działania układu po zadziałaniu Q17.
  • 21-22 (NC) – styk rozwierny użyty jako blokada elektryczna; w spoczynku jest zamknięty, a po zadziałaniu stycznika otwiera się, zapobiegając niepożądanemu jednoczesnemu załączeniu innych elementów.

Po zsumowaniu otrzymujemy: 3NO (główne) + 2NO (pomocnicze) + 1NC (pomocniczy). Dlatego poprawna jest odpowiedź "3NO + 2NO + 1NC".

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo zakładają niewłaściwą liczbę lub typ zestyków: warianty z 3NC mylą charakter styków głównych (w styczniku silnikowym nie są one typowo rozwierne), a warianty z 2NC błędnie "dopisują" dodatkowy styk rozwierny, którego na schemacie dla Q17 nie ma. Częsty błąd egzaminacyjny to policzenie tylko torów mocy (3 styki) i pominięcie zestyków pomocniczych w sterowaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza NO i NC na schemacie stycznika?
NO (zwierny) to styk, który w spoczynku jest otwarty i zamyka się po zadziałaniu cewki. NC (rozwierny) jest w spoczynku zamknięty i otwiera się po zadziałaniu. Na schemacie rozpoznaje się je po symbolu styku oraz numeracji zacisków (np. 13-14, 21-22).
Jak odróżnić styki główne stycznika od pomocniczych?
Styki główne pracują w obwodzie mocy (zasilanie silnika/odbiornika) i często mają numerację 1-2, 3-4, 5-6. Styki pomocnicze są w obwodzie sterowania i mają numerację typu 13-14 (NO) lub 21-22 (NC). Pomocnicze służą do logiki sterowania, a nie do przenoszenia dużej mocy.
Jak policzyć liczbę zestyków wymaganą dla stycznika w układzie?
Przejdź po całym schemacie i zaznacz wszystkie styki opisane tym samym oznaczeniem aparatu (np. Q17). Osobno policz styki w obwodzie siłowym (zwykle 3 dla silnika trójfazowego), a osobno w sterowaniu. Na końcu zapisz konfigurację: liczba styków NO i NC dla głównych oraz pomocniczych.
Dlaczego w obwodzie sterowania stosuje się styk 13-14 równolegle do START?
To klasyczne samopodtrzymanie. Po naciśnięciu START cewka stycznika zadziała, a styk 13-14 (NO) zamknie się i "podtrzyma" zasilanie cewki po puszczeniu przycisku. Dzięki temu układ pracuje nadal, dopóki nie zostanie przerwany obwód STOP lub zadziała zabezpieczenie.
Kiedy stosuje się styk 21-22 (NC) jako blokadę elektryczną?
Styk 21-22 (NC) wykorzystuje się, gdy trzeba uniemożliwić jednoczesne załączenie dwóch wykluczających się elementów (np. styczników w układzie nawrotnym lub przy przełączaniu trybów pracy). Po zadziałaniu jednego stycznika jego styk NC rozłącza obwód sterowania drugiego.
Jakie są najczęstsze błędy przy rozpoznawaniu styków na schemacie?
Najczęstsze pomyłki to: policzenie tylko styków głównych i pominięcie pomocniczych, przypisanie styków innego aparatu do analizowanego stycznika, mylenie NO z NC na podstawie intuicji zamiast symbolu/oznaczeń oraz nieuwzględnienie, że w sterowaniu może występować kilka styków pomocniczych tego samego stycznika.
Czy styki główne stycznika mogą być typu NC?
W praktyce styczniki silnikowe mają zwykle styki główne typu NO, bo mają załączać zasilanie dopiero po wysterowaniu cewki. Styki NC spotyka się typowo jako pomocnicze do blokad i sygnalizacji. Na egzaminie zawsze weryfikuj to po schemacie i oznaczeniach, a nie "na pamięć".
Jakie oznaczenia zacisków najczęściej dotyczą styków pomocniczych?
W schematach bardzo często spotyka się 13-14 jako styk NO oraz 21-22 jako styk NC. Mogą też występować inne pary, np. 43-44 dla dodatkowego styku NO. Najbezpieczniej jest czytać oznaczenie przy symbolu styku i sprawdzać, do jakiego aparatu (np. Q17) jest przypisany.
Gdzie na schemacie szukać informacji o stykach stycznika Q17?
Informacje o stykach Q17 są rozproszone: część w obwodzie głównym (tory mocy do silnika), a część w obwodzie sterowania (samopodtrzymanie, zasilanie przekaźnika, blokady). Szukaj wszędzie tam, gdzie przy symbolu styku widnieje oznaczenie aparatu "Q17" oraz numery zacisków.
Jak przygotować się do zadań z doborem styczników na egzamin zawodowy?
Ćwicz czytanie schematów: zaznaczaj jeden aparat na raz i wypisuj wszystkie jego styki (główne i pomocnicze) wraz z typem NO/NC. Ucz się typowych funkcji: samopodtrzymanie (NO), blokada (NC), sterowanie przekaźnikiem/czasówką (NO). Pomaga też praca z kartami katalogowymi styczników.
info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że razem daje to konfigurację 3NO + 2NO + 1NC.

Źródła:

  • IEC 60947-4-1:2018, Low-voltage switchgear and controlgear — Part 4-1: Contactors and motor-starters — Electromechanical contactors and motor-starters (główne wymagania i terminologia styczników)
  • IEC 60947-5-1:2016, Low-voltage switchgear and controlgear — Part 5-1: Control circuit devices and switching elements — Electromechanical control circuit devices (zestyki pomocnicze, funkcje i zasady działania NO/NC)
  • PN-EN IEC 60947-1:2021-02, Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa — Część 1: Postanowienia ogólne (pojęcia, ogólne zasady dla aparatury łączeniowej)

Materiały:

  • Dokumentacja katalogowa producentów styczników (opisy zestyków głównych i pomocniczych, schematy połączeń)
  • Podręczniki z podstaw elektrotechniki i automatyki (czytanie schematów, aparatura łączeniowa)
  • Ćwiczenia: zliczanie zestyków na różnych schematach (gwiazda–trójkąt, nawrotny, z blokadami)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego