KWALIFIKACJA BUD9 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 38.
Do regulacji natężenia przepływu powietrza w poszczególnych odgałęzieniach kanałów wentylacyjnych stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepustnica służy do dławienia i nastawiania strumienia powietrza w kanałach oraz w ich odgałęzieniach, czyli do regulacji natężenia przepływu. Wyrzutnia i czerpnia są elementami końcowymi wywiewu/poboru, a nawiewnik rozprowadza powietrze do pomieszczenia, nie reguluje gałęzi kanałów.

Pełne wyjaśnienie:

W rozgałęzionej instalacji wentylacyjnej strumień powietrza trzeba ustawić (wyregulować) tak, aby poszczególne odgałęzienia miały wymagane wydatki. Do tego służy element, który może zmieniać opór przepływu w danym odcinku kanału, czyli przepustnica. Przepustnice montuje się w kanałach i na odejściach, a ich nastawa pozwala dławieniem uzyskać żądane natężenie przepływu w danej gałęzi.

Odpowiedź "wyrzutnię" jest nieprawidłowa, ponieważ wyrzutnia to element przeznaczony do wyrzutu zużytego powietrza na zewnątrz budynku. Jej rola jest końcowa (w miejscu wylotu), a nie regulacyjna dla odgałęzień kanałów.

Odpowiedź "nawiewnik" jest nieprawidłowa, bo nawiewnik służy do wprowadzania i kształtowania nawiewu w pomieszczeniu (rozprowadzenie, kierunek, często komfort), natomiast regulacja przepływu w odgałęzieniach kanałów jest realizowana typowo przez przepustnice lub inne elementy regulacyjne w kanałach.

Odpowiedź "czerpnię" jest nieprawidłowa, gdyż czerpnia jest elementem poboru powietrza zewnętrznego (na wlocie instalacji). Podobnie jak wyrzutnia jest elementem końcowym na granicy instalacji i otoczenia, a nie narzędziem do równoważenia poszczególnych gałęzi kanałów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo "regulacja" lub "nastawa" przepływu w kanałach, najczęściej chodzi o elementy typu przepustnica (regulacyjne/odcinające), a nie o zakończenia instalacji (czerpnia/wyrzutnia) ani o elementy nawiewne w pomieszczeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przepustnica to element montowany w kanale wentylacyjnym, który pozwala zmieniać przekrój czynny lub opór przepływu. Dzięki temu można ograniczać albo zwiększać strumień powietrza w danym odcinku, np. w konkretnym odgałęzieniu instalacji.
Regulację wykonuje się przez zmianę oporu w danej gałęzi, najczęściej za pomocą przepustnicy ustawianej na odpowiednią pozycję. W praktyce robi się to podczas uruchomienia i równoważenia instalacji, aby każda gałąź miała wymagany wydatek.
Wyrzutnia jest zakończeniem instalacji po stronie wywiewu i służy do odprowadzenia powietrza na zewnątrz. Nie jest elementem nastawnym stosowanym w odgałęzieniach kanałów do dławienia strumienia, więc nie pełni funkcji regulacyjnej dla rozgałęzień.
Czerpnia to element pobierający powietrze zewnętrzne do instalacji. Montuje się ją zwykle na elewacji lub dachu, w miejscu wlotu powietrza. Jej zadaniem jest doprowadzenie powietrza do centrali/kanałów, a nie regulowanie przepływu w gałęziach.
Nawiewnik jest elementem końcowym w pomieszczeniu, który wprowadza powietrze i kształtuje strugę nawiewu (kierunek, zasięg, komfort). Przepustnica jest elementem kanałowym i służy do regulacji strumienia w instalacji, szczególnie w odgałęzieniach i odcinkach kanałów.
Przepustnice stosuje się, gdy trzeba odciąć lub wyregulować przepływ w części instalacji: na odejściach do pomieszczeń, przy rozdziałach kanałów, przy urządzeniach i podczas równoważenia. Ułatwiają dopasowanie wydatków do projektu i zmian eksploatacyjnych.
Najczęstszy błąd to wybór elementu "kojarzącego się z powietrzem" (nawiewnik, czerpnia, wyrzutnia) zamiast elementu regulacyjnego. Pomaga zwrócić uwagę na słowo "regulacja" oraz na miejsce montażu: odgałęzienie kanału wskazuje na przepustnicę.
Nie. Przepustnice montuje się głównie w kanałach i na odgałęzieniach, czyli wewnątrz instalacji, tam gdzie trzeba ustawić przepływ. Elementy końcowe na granicy budynku i środowiska zewnętrznego to zwykle czerpnia i wyrzutnia, a nie przepustnica.
Wskazówką są różne wydatki w pomieszczeniach (za duży/za mały nawiew lub wywiew), hałas, przeciągi albo niespełnienie parametrów projektu. Wtedy wykonuje się równoważenie, a przepustnicami ustawia się opory tak, by uzyskać wymagane strumienie w odgałęzieniach.
Ucz się "funkcja → element": regulacja w kanałach (przepustnica), pobór powietrza z zewnątrz (czerpnia), wyrzut na zewnątrz (wyrzutnia), nawiew do pomieszczeń (nawiewnik). Warto przejrzeć rysunki instalacji i opisy osprzętu w katalogach producentów.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przepustnica służy do dławienia i nastawiania strumienia powietrza w kanałach oraz w ich odgałęzieniach, czyli do regulacji natężenia przepływu.

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Przepustnica" (hasło ogólne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Przepustnica - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Wentylacja" (hasło ogólne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Wentylacja - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji/klimatyzacji dla branży sanitarnej (dział: elementy instalacji i regulacja).
  • Karty katalogowe producentów osprzętu wentylacyjnego (przepustnice regulacyjne, przepustnice odcinające).
  • Materiały szkoleniowe z uruchomienia i równoważenia instalacji wentylacyjnych (podstawy, nazewnictwo, funkcje elementów).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego