Rozdzielanie surowców na frakcje wielkościowe to operacja polegająca na podziale materiału na grupy cząstek o podobnym rozmiarze (tzw. klasy ziarnowe). Kryterium rozdziału jest więc wielkość (np. średnica/odpowiednik średnicy, wymiar kawałków), a nie masa, gęstość czy stan skupienia.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "sortowniki". Sortowniki (w praktyce często realizujące sortowanie/przesiewanie) wykorzystują elementy robocze, które umożliwiają przejście mniejszych cząstek i zatrzymanie większych albo odwrotnie, w zależności od konstrukcji. Efektem jest uzyskanie kilku frakcji, które mogą trafić do różnych etapów produkcji lub oceny jakości.
Pozostałe odpowiedzi nie pasują do kryterium "wielkościowego":
- "prasy" służą przede wszystkim do wyciskania, odwadniania, zagęszczania i formowania. Owszem, mogą rozdzielać fazę stałą od ciekłej (np. poprzez odsączanie), ale nie klasyfikują typowo materiału na frakcje wielkościowe.
- "wirówki" rozdzielają składniki głównie dzięki działaniu siły odśrodkowej, zwykle według różnic gęstości i/lub obecności faz (zawiesiny, emulsje). To inny mechanizm niż sortowanie według rozmiaru cząstek.
- "filtry" zatrzymują cząstki na przegrodzie filtracyjnej, czyli wykonują separację typu zatrzymanie/przepuszczenie, najczęściej w układach ciecz–ciało stałe lub gaz–ciało stałe. Nie są standardowym urządzeniem do rozdziału surowca na kilka frakcji wielkościowych, tylko do oddzielenia fazy stałej od płynu.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "frakcje wielkościowe", szukaj urządzeń do klasyfikacji ziarnowej (sortowanie/przesiewanie). Gdy mowa o "odwadnianiu" – częściej będą to prasy; gdy o "gęstości" lub "emulsji" – wirówki; gdy o "przegrodzie" i "przefiltrowaniu" – filtry.
