W zaprawie cementowo-piaskowej podany stosunek wagowy 1:4 należy rozumieć jako: na 1 część masy cementu przypadają 4 części masy piasku. Żeby policzyć, ile cementu jest w 100 kg gotowej zaprawy, trzeba najpierw zsumować liczbę części.
Krok 1: suma części
1 (cement) + 4 (piasek) = 5 części całej zaprawy.
Krok 2: udział cementu w mieszaninie
Cement stanowi 1 z 5 części, czyli 1/5 całkowitej masy zaprawy.
Krok 3: obliczenie masy cementu dla 100 kg
100 kg × 1/5 = 20 kg.
To oznacza, że w 100 kg zaprawy przy proporcji 1:4 powinno być 20 kg cementu oraz 80 kg piasku (bo 4/5 × 100 kg = 80 kg).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 15 kg wynika zwykle z pomylenia proporcji lub błędnego przyjęcia udziału cementu (np. 15%). Dla 1:4 cement ma 20%, a nie 15%.
- 10 kg odpowiada 10% całości i może być skutkiem podzielenia przez 10 lub błędnego "intuicyjnego" zaniżenia ilości cementu. Przy 1:4 cement nie może stanowić tylko 10%.
- 25 kg to częsty błąd wynikający z założenia, że cement to 1/4 całości (25%). Tymczasem proporcja 1:4 daje łącznie 5 części, więc cement to 1/5 (20%).
Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach ze stosunkami zawsze najpierw policz sumę części. Dopiero potem wyznacz udział szukanego składnika i przemnóż przez masę całkowitą.