KWALIFIKACJA CHM4 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 26.
Do sporządzenia pożywki, umożliwiającej hodowlę bakterii, używa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pożywka do hodowli bakterii musi dostarczać składników odżywczych (np. w bulionie) oraz może zawierać czynnik zestalenia. Odpowiedź "żelatyny i zwykłego bulionu" łączy źródło składników odżywczych z substancją żelującą. Same: glukoza lub skrobia nie stanowią pełnej pożywki.

Pełne wyjaśnienie:

Pożywka (podłoże hodowlane) do hodowli bakterii musi zapewnić warunki do wzrostu, czyli przede wszystkim dostęp do wody i składników odżywczych (źródeł węgla, azotu, soli mineralnych, czasem witamin). W praktyce laboratoryjnej rolę "bazy odżywczej" pełnią gotowe lub przygotowywane mieszaniny typu bulion odżywczy (podłoże płynne) lub jego odpowiednik zestalone w celu uzyskania podłoża stałego.

Odpowiedź "żelatyny i zwykłego bulionu" jest poprawna, ponieważ łączy dwa sensowne elementy: bulion jako część odżywczą oraz żelatynę, która może pełnić funkcję substancji zestalającej (umożliwiającej uzyskanie pożywki półstałej/stałej). Taki zestaw odpowiada logice konstruowania podłoży: składniki odżywcze + ewentualny czynnik żelujący.

Pozostałe propozycje są błędne z następujących powodów:

  • "tylko glukozy" – pojedynczy cukier może być źródłem węgla, ale nie zapewnia pełnego zestawu składników niezbędnych do wzrostu (np. źródła azotu i odpowiednich soli). Sama glukoza nie jest kompletną pożywką.
  • "agaru z płynem Lugola" – agar jest głównie substancją żelującą, a płyn Lugola to odczynnik stosowany m.in. w reakcjach z polisacharydami i w procedurach barwienia; taki zestaw nie tworzy typowej pożywki odżywczej dla bakterii.
  • "skrobi" – skrobia jest polisacharydem i może mieć zastosowania testowe lub być składnikiem specjalnych podłoży, ale sama w sobie nie stanowi kompletnego podłoża hodowlanego.

W zadaniach egzaminacyjnych warto pamiętać: podłoże to zwykle mieszanina, a nie jeden składnik. Jeżeli w odpowiedzi występuje element "odżywczy" (np. bulion) oraz element "żelujący" (np. żelatyna/agar), to taka kombinacja częściej odpowiada realnej konstrukcji pożywek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pożywka (podłoże hodowlane) to mieszanina składników zapewniających bakteriom warunki do wzrostu: wodę, źródła energii i węgla, źródło azotu oraz sole mineralne. Może być płynna (np. bulion) albo zestalana dodatkiem substancji żelującej.
Bulion jest częścią odżywczą podłoża: dostarcza składników umożliwiających namnażanie bakterii (np. związków azotu i węgla oraz soli). Stosuje się go do hodowli w zawiesinie, a po dodaniu czynnika żelującego może stanowić bazę podłoża stałego.
Żelatyna może działać jako substancja żelująca, czyli powodować krzepnięcie pożywki i umożliwiać wzrost bakterii na powierzchni lub w półstałym podłożu. Ułatwia to obserwację kolonii i ocenę cech wzrostu, w porównaniu z hodowlą w bulionie.
Nie. Sama glukoza jest tylko jednym składnikiem (źródłem węgla/energii). Typowa pożywka musi zawierać także inne elementy, m.in. źródło azotu i składniki mineralne. Dlatego pojedynczy cukier nie spełnia definicji kompletnego podłoża hodowlanego.
Pożywka płynna (np. bulion) nie zawiera czynnika zestalającego i służy do hodowli bakterii w zawiesinie. Pożywka stała lub półstała zawiera dodatek substancji żelującej (np. agar lub żelatynę), dzięki czemu bakterie rosną w postaci kolonii.
Agar jest popularnym czynnikiem żelującym w mikrobiologii: umożliwia przygotowanie stałych podłoży, na których izoluje się kolonie. Sam agar nie jest jednak "pożywką odżywczą" – jest głównie nośnikiem/żelującą bazą, do której dodaje się składniki odżywcze.
Płyn Lugola to odczynnik stosowany w reakcjach z niektórymi związkami (np. polisacharydami) i bywa elementem procedur barwienia. Nie pełni roli składnika odżywczego podłoża, więc zestawianie go z agarem nie opisuje typowego przygotowania pożywki do hodowli bakterii.
Częsty błąd to wybór pojedynczej substancji (np. glukoza, skrobia) jako "pożywki". Uczniowie mylą też odczynniki diagnostyczne z podłożami hodowlanymi. Warto pamiętać: pożywka to zwykle mieszanina składników odżywczych, czasem z czynnikiem żelującym.
Bulion wybiera się, gdy celem jest szybkie namnażanie bakterii w całej objętości cieczy, przygotowanie zawiesiny do dalszych testów lub ocena zmętnienia. Podłoże stałe wybiera się częściej do izolacji pojedynczych kolonii i oceny ich morfologii.
Ucz się schematu: część odżywcza (np. bulion) + ewentualnie czynnik żelujący (agar/żelatyna) + warunki inkubacji. Przećwicz rozróżnianie pojęć "odczynnik", "barwienie", "pożywka" i "podłoże", bo w testach są często mylone.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pożywka do hodowli bakterii musi dostarczać składników odżywczych (np. w bulionie) oraz może zawierać czynnik zestalenia.

Źródła:

  • Wikipedia: Nutrient broth (Bulion odżywczy) – https://en.wikipedia.org/wiki/Nutrient_broth (dostęp: 2026-04-02)
  • Wikipedia: Gelatin – zastosowanie jako środek żelujący – https://en.wikipedia.org/wiki/Gelatin (dostęp: 2026-04-02)
  • Wikipedia: Agar – zastosowanie w podłożach mikrobiologicznych – https://en.wikipedia.org/wiki/Agar (dostęp: 2026-04-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z mikrobiologii ogólnej (działy: podłoża i hodowla bakterii)
  • Instrukcje laboratoryjne (SOP) dotyczące przygotowania bulionu i podłoży stałych
  • Materiały dydaktyczne o składnikach podłoży: peptony, ekstrakty, substancje żelujące (agar/żelatyna)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego