KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 18.
Do szklanej pipety przedstawionej na rysunku pobiera się próbki
Ilustracja przedstawia szklaną pipetę, która jest używana do pobierania próbek powietrza kopalnianego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szklana pipeta pokazana na rysunku służy do pobierania próbek powietrza kopalnianego metodą suchą, czyli bez kontaktu próbki z cieczą pochłaniającą. Nie jest to przyrząd do poboru wody ani do próbek z instalacji odmetanowania; metoda mokra wymaga innego układu poboru i pochłaniacza.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie przeznaczenia szklanej pipety używanej w praktyce kopalnianej do poboru próbek gazów. Właściwa odpowiedź wskazuje na pobieranie powietrza kopalnianego sposobem suchym, czyli w taki sposób, aby próbka była doprowadzana i odmierzaną objętość uzyskiwano bez przepuszczania przez ciecz pochłaniającą (brak etapu "płukania" i pochłaniania w roztworze).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "z rurociągu odmetanowania." – pobór z instalacji odmetanowania dotyczy gazu z rurociągu, zwykle o innym charakterze (mieszaniny o podwyższonej zawartości metanu) i stosuje się do tego inne rozwiązania poboru oraz zabezpieczenia wynikające z pracy na instalacji. Sama "szklana pipeta z rysunku" nie przesądza o poborze z rurociągu.
  • "wody kopalnianej." – pipeta kojarzy się z cieczami, ale w kontekście górniczym pytanie dotyczy poboru próbek powietrza/gazów. Pobór wody kopalnianej realizuje się innymi przyrządami i procedurami (pojemniki, próbniki), a nie pipetą do metodyki gazowej.
  • "powietrza kopalnianego sposobem mokrym." – metoda mokra polega na przepuszczeniu określonej objętości gazu przez ciecz/roztwór pochłaniający lub na zastosowaniu układu z elementami typowymi dla pochłaniania. Jeśli w zadaniu rozróżnia się "suchy" i "mokry" sposób pobierania, to przedstawiona pipeta odpowiada wariantowi suchemu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się para "sposób suchy / sposób mokry", najpierw ustal, czy przyrząd działa przez bezpośrednie odmierzanie objętości gazu (sucho), czy przez kontakt z cieczą pochłaniającą (mokro). Dopiero potem oceniaj, skąd próbka może pochodzić.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Metoda sucha polega na pobraniu próbki gazu bez przepuszczania jej przez ciecz pochłaniającą. Próbka jest odmierzaną objętością powietrza (gazu) pobraną do naczynia/przyrządu, a analiza odbywa się później odpowiednią metodą pomiarową.
W sposobie suchym gaz nie ma kontaktu z roztworem pochłaniającym i trafia do przyrządu w postaci "suchej" próbki. W sposobie mokrym gaz zwykle przepuszcza się przez ciecz/pochłaniacz, aby wyłapać określony składnik lub przygotować próbkę do oznaczenia.
Nazwa "pipeta" bywa myląca, bo w laboratorium często dotyczy cieczy. W metodyce poboru gazów spotyka się jednak przyrządy o podobnym kształcie, które służą do odmierzania objętości i pobierania próbki powietrza (gazu) do dalszej analizy.
Nie zawsze. Gaz z instalacji odmetanowania ma inne warunki poboru (instalacja rurociągowa, wymagania bezpieczeństwa, często inne stężenia składników). Dobór osprzętu zależy od miejsca poboru, celu analizy i procedur zakładowych, więc nie należy automatycznie przenosić przyrządów.
Najczęstsza pomyłka to wskazanie "wody kopalnianej", bo uczniowie kojarzą pipetę wyłącznie z cieczami. Mechanizm błędu polega na skojarzeniu szkolno-laboratoryjnym, a nie na analizie kontekstu górniczego i metody poboru próbki gazowej.
Próbki powietrza pobiera się m.in. przy ocenie przewietrzania rejonu, podejrzeniu zagrożeń gazowych, kontroli składu atmosfery w wyrobiskach oraz w ramach pomiarów kontrolnych. Dokładny zakres i częstotliwość wynikają z procedur i organizacji ruchu zakładu.
Jeśli w treści jest mowa o "pobieraniu próbek" oraz o sposobie (suchy/mokry), to celem jest uzyskanie reprezentatywnej próbki do analizy składu, a nie pomiar parametrów przepływowych. Mierniki przepływu opisuje się zwykle jako anemometry lub przepływomierze.
Typowe błędy to: zgadywanie po skojarzeniu nazwy, ignorowanie rozróżnienia "suchy/mokry", oraz nieuwzględnienie, że przyrządy do wody i do gazów mają inne zastosowania. Pomaga strategia: najpierw określ medium (gaz/ciecz), potem metodę, na końcu miejsce poboru.
Nie. To dwie różne metody, dobierane do celu analizy i stosowanej procedury. Metoda mokra bywa potrzebna, gdy składnik ma być pochłonięty w roztworze, a metoda sucha jest użyteczna, gdy próbka ma pozostać bez kontaktu z cieczą i trafić do dalszego oznaczania.
Najlepiej uczyć się blokami: nazwa przyrządu → do czego służy → jakiemu medium. Warto przejrzeć szkolne karty pracy i instrukcje zakładowe (jeśli dostępne), a przy rysunkach ćwiczyć rozpoznawanie po cechach funkcjonalnych, nie po samej nazwie.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że szklana pipeta pokazana na rysunku służy do pobierania próbek powietrza kopalnianego metodą suchą, czyli bez kontaktu próbki z cieczą pochłaniającą.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/centrum kształcenia dotyczące aerologii kopalnianej
  • Instrukcje zakładowe dotyczące pobierania próbek powietrza w kopalni
  • Podręczniki z zakresu wentylacji kopalń i zagrożeń gazowych (aerologia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego