KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 4.
Do szpitala został przyjęty 80-letni pacjent w stanie ogólnego wyczerpania organizmu, odwodniony, z niedowagą i zaburzoną gospodarką elektrolitową. Opiekunowie nie zaspokoili pacjentowi potrzeb
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis pacjenta (odwodnienie, niedowaga, ogólne wyczerpanie, zaburzenia elektrolitowe) wskazuje na brak zaspokojenia podstawowych potrzeb organizmu związanych z nawodnieniem i odżywieniem. Są to potrzeby biologiczne (fizjologiczne). Pozostałe odpowiedzi dotyczą potrzeb wyższych (relacyjnych, poznawczych, uznania).

Pełne wyjaśnienie:

W opiece nad osobą chorą i niesamodzielną kluczowe jest rozpoznanie, które potrzeby zostały niezaspokojone, ponieważ od tego zależą priorytety działań opiekuńczych. W opisie pacjenta pojawiają się wyraźne objawy somatyczne: odwodnienie, niedowaga, ogólne wyczerpanie oraz zaburzona gospodarka elektrolitowa. Takie cechy najczęściej wynikają z niewystarczającego przyjmowania płynów i pożywienia lub z braku właściwego wspierania tych czynności (np. brak pomocy przy piciu/jedzeniu, brak kontroli bilansu płynów, brak reakcji na pogarszający się stan).

Dlatego prawidłowa jest odpowiedź "biologicznych", bo dotyczy potrzeb podstawowych (fizjologicznych): nawodnienia, odżywienia oraz utrzymania prawidłowej równowagi wodno-elektrolitowej. W praktyce opiekun medyczny powinien umieć zauważyć takie sygnały i adekwatnie reagować w swoim zakresie kompetencji (obserwacja, zgłaszanie, wspieranie przy posiłkach i płynach, monitorowanie przyjmowania).

  • Odpowiedź "miłości i akceptacji" odnosi się do potrzeb emocjonalnych i relacyjnych. Mogą być ważne u pacjenta, ale sam opis nie wskazuje na ich niezaspokojenie jako główny problem kliniczny.
  • Odpowiedź "poznawczych" dotyczy potrzeby rozumienia, uczenia się i zdobywania informacji. Nie wyjaśnia bezpośrednio odwodnienia czy zaburzeń elektrolitowych.
  • Odpowiedź "szacunku" dotyczy potrzeby uznania i godności. Jest istotna w opiece, ale nie jest przyczyną objawów takich jak niedowaga i odwodnienie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści dominują objawy fizyczne (np. brak płynów, brak jedzenia, osłabienie, zaburzenia parametrów), najpierw rozważaj potrzeby biologiczne. Potrzeby psychospołeczne analizuj, gdy opis dotyczy izolacji, smutku, odrzucenia, braku kontaktu lub poczucia godności.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeby biologiczne (fizjologiczne) to te, które warunkują podstawowe funkcjonowanie organizmu, np. nawodnienie, odżywienie, sen, oddychanie, wydalanie i utrzymanie temperatury ciała. W opiece są zwykle priorytetem, bo ich brak szybko pogarsza stan chorego.
Typowe sygnały to m.in. suchość w ustach, pragnienie, osłabienie, zmniejszona ilość oddawanego moczu, gorsza elastyczność skóry czy splątanie u osób starszych. Opiekun powinien obserwować i zgłosić niepokojące objawy personelowi medycznemu.
Niedowaga często oznacza zbyt małą podaż energii i białka albo trudności w jedzeniu (brak pomocy, problemy z połykaniem, brak apetytu). To bezpośrednio dotyczy odżywienia, czyli potrzeby biologicznej. W opiece ważne jest wsparcie przy posiłkach i obserwacja ilości spożycia.
To nieprawidłowe stężenia elektrolitów w organizmie, co może wynikać m.in. z odwodnienia, biegunek, wymiotów lub niewystarczającego przyjmowania płynów i pokarmów. Może powodować osłabienie i zaburzenia pracy mięśni oraz serca, dlatego wymaga obserwacji i zgłoszenia.
Potrzeby poznawcze dotyczą potrzeby informacji, rozumienia sytuacji i uczenia się (np. jak stosować zalecenia). Są ważne np. przy edukacji zdrowotnej i komunikacji z pacjentem. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle wynikają z opisu braku informacji, lęku z powodu niewiedzy lub nieprzestrzegania zaleceń.
Potrzeby miłości i akceptacji dotyczą relacji, bliskości i wsparcia emocjonalnego (np. samotność, odrzucenie). Potrzeby biologiczne dotyczą funkcjonowania ciała (np. jedzenie, picie, sen). W opisie z odwodnieniem i niedowagą dominują przesłanki biologiczne, nie relacyjne.
Potrzeba szacunku odnosi się do godności, uznania i poczucia wartości. Jest ważna w każdym kontakcie z pacjentem, ale nie wyjaśnia bezpośrednio objawów takich jak niedowaga czy zaburzenia elektrolitowe. W priorytetach opieki najpierw zabezpiecza się funkcje życiowe i potrzeby fizjologiczne.
Przykłady to pomoc w jedzeniu i piciu, zachęcanie do przyjmowania płynów (jeśli brak przeciwwskazań), obserwacja ilości spożycia, dbanie o regularność posiłków, monitorowanie samopoczucia oraz zgłaszanie niepokojących objawów (np. osłabienia, zaburzeń świadomości).
Gdy opis dotyczy głównie sfery psychicznej i społecznej: samotności, braku kontaktu, lęku, obniżonego nastroju, poczucia odrzucenia, braku godnego traktowania albo ograniczania samodzielności bez wyjaśnienia. Wtedy właściwsze bywają potrzeby relacyjne, szacunku lub poznawcze.
Ucz się rozpoznawać słowa-klucze: objawy somatyczne kierują do potrzeb biologicznych, a opisy emocji i relacji do potrzeb psychospołecznych. Trenuj na krótkich opisach przypadków, łącząc symptom z kategorią potrzeby. Pomaga też tworzenie własnych przykładów i map skojarzeń.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Opis pacjenta (odwodnienie, niedowaga, ogólne wyczerpanie, zaburzenia elektrolitowe) wskazuje na brak zaspokojenia podstawowych potrzeb organizmu związanych z nawodnieniem i odżywieniem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kształcenia w zawodzie opiekun medyczny (dział: potrzeby bio-psycho-społeczne pacjenta)
  • Materiały dydaktyczne o obserwacji pacjenta: objawy odwodnienia i niedożywienia
  • Notatki z zajęć z psychologii/komunikacji: hierarchia potrzeb i ich przejawy w opiece

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego