KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 2.
Do transportu wody słodkiej na statku najczęściej stosuje się pompę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa odśrodkowa jest typową pompą do wody: dobrze pracuje z cieczami o małej lepkości, daje duże wydajności i ma prostą eksploatację w układach dystrybucji. Pompy śrubowe i zębate częściej dobiera się do mediów lepkich (oleje, paliwa), a wielotłoczkowe do wysokich ciśnień i małych przepływów.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach wody słodkiej na statku najczęściej spotyka się pompy odśrodkowe, ponieważ są przeznaczone do tłoczenia cieczy o małej lepkości (takich jak woda) i pozwalają uzyskać duże natężenia przepływu przy stabilnej pracy w typowych układach rurociągowych. Dodatkowo ich budowa jest stosunkowo prosta, co ułatwia obsługę i utrzymanie w ruchu.

Odpowiedź "śrubową" jest nieprawidłowa jako wybór "najczęściej" dla wody, ponieważ pompy śrubowe (wyporowe) są szczególnie korzystne przy cieczach bardziej lepkich oraz wtedy, gdy istotna jest łagodna praca i dobre zasysanie (np. w układach olejowych). Dla wody zwykle nie jest to podstawowy, najpopularniejszy wybór.

Odpowiedź "zębatą" również nie pasuje do typowego transportu wody słodkiej. Pompy zębate są pompami wyporowymi, powszechnymi w układach olejowych i paliwowych, gdzie liczy się precyzyjne podawanie i praca z cieczami smarnymi. Dla wody bywają stosowane rzadziej, m.in. ze względu na gorsze warunki smarowania elementów roboczych.

Odpowiedź "wielotłoczkową" jest błędna w kontekście "najczęściej", bo tego typu pompy dobiera się przede wszystkim do sytuacji wymagających wysokich ciśnień i zwykle mniejszych przepływów (zależnie od konstrukcji). W typowej dystrybucji wody na statku ważniejsza jest wydajność i prostota, co faworyzuje pompy odśrodkowe.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy medium to woda, a zadanie brzmi jak "transport/tłoczenie w instalacji", najpierw rozważ pompę odśrodkową; pompy wyporowe częściej kojarz z olejami, paliwami i zadaniami dozowania lub wysokiego ciśnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa odśrodkowa to pompa wirowa, w której wirnik nadaje cieczy energię kinetyczną, a korpus (spirala/dyfuzor) zamienia ją na ciśnienie. Najlepiej sprawdza się dla cieczy o małej lepkości, np. wody, i pozwala uzyskać duże wydajności przepływu.
Bo woda ma małą lepkość i zwykle potrzebny jest ciągły, stabilny przepływ w instalacji. Pompy odśrodkowe są proste w eksploatacji, mają dobrą sprawność w typowych punktach pracy i są powszechne w układach dystrybucji wody na jednostkach pływających.
Pompa wirowa (np. odśrodkowa) kojarzy się z wirnikiem i dużym przepływem dla wody. Pompa wyporowa (np. zębata, śrubowa, tłoczkowa) daje przepływ "porcjami" i częściej wybiera się ją do cieczy lepkich, dozowania lub wysokiego ciśnienia.
"Najczęściej" odnosi się do typowych, standardowych rozwiązań spotykanych na wielu jednostkach i w typowych warunkach pracy. W praktyce dobór zależy od konkretnej instalacji (woda użytkowa, techniczna, chłodząca), wymaganej wydajności, wysokości podnoszenia i konstrukcji statku.
Pompy zębate (wyporowe) często spotyka się w układach olejowych i paliwowych, gdzie medium jest bardziej lepkie i jednocześnie zapewnia smarowanie elementów. Stosuje się je m.in. do oleju smarowego, oleju hydraulicznego lub paliwa, a nie jako podstawowy wybór do wody.
Pompa śrubowa bywa korzystna przy cieczach lepkich lub gdy ważne są dobre warunki ssania i łagodny transport medium (mniejsze pulsacje). Dlatego częściej kojarzy się ją z olejami i paliwami. Do wody wybiera się ją rzadziej, zwykle z konkretnych powodów konstrukcyjnych.
Może tłoczyć wodę, ale nie jest to typowy wybór do zwykłej dystrybucji wody słodkiej. Pompy wielotłoczkowe (wyporowe) wybiera się głównie tam, gdzie potrzebne są wysokie ciśnienia lub specyficzna charakterystyka pracy. W instalacjach wodnych zwykle ważniejsza jest wydajność i prostota.
Typowe problemy to zapowietrzenie i utrata zalania, kawitacja (gdy warunki ssania są złe), spadek wydajności przez zanieczyszczenia lub zużycie wirnika, oraz nieszczelności uszczelnienia wału. Na egzaminie warto kojarzyć te objawy z pompami wirowymi.
Kluczowe są: wymagana wydajność (przepływ), wysokość podnoszenia (różnica ciśnień), warunki ssania (ryzyko kawitacji), temperatura medium i warunki pracy ciągłej. Dla wody często wybiera się pompę odśrodkową dobraną tak, by pracowała blisko punktu optymalnego sprawności.
Najczęściej uczniowie wybierają pompę "od wysokiego ciśnienia" do każdego zadania albo przenoszą zastosowania z olejów/paliw na wodę. Pomaga prosta reguła: woda → zwykle pompa odśrodkowa; media lepkie/dozowanie/wysokie ciśnienie → częściej pompy wyporowe.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pompa odśrodkowa jest typową pompą do wody: dobrze pracuje z cieczami o małej lepkości, daje duże wydajności i ma prostą eksploatację w układach dystrybucji.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_od%C5%9Brodkowa - dostęp 2026-03-01
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Centrifugal_pump - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki/notesy z maszyn i urządzeń okrętowych (dział: pompy i instalacje okrętowe)
  • Instrukcje obsługi (DTR) pomp okrętowych stosowanych w układach wodnych na jednostce szkolnej
  • Materiały producentów pomp wyjaśniające różnice między pompami odśrodkowymi a wyporowymi (karty katalogowe, poradniki doboru)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego