KWALIFIKACJA TWO6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 39.
Który typ pompy przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia krążeniową pompę wielostopniową, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa krążeniowa wielostopniowa to pompa wirowa przeznaczona do wymuszania obiegu medium, w której wzrost ciśnienia uzyskuje się przez pracę kilku stopni (kolejnych wirników/dyfuzorów). Pozostałe odpowiedzi opisują inne zasady działania: strumieniową, tłokową lub zębatą.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "krążeniowa wielostopniowa" wskazuje na pompę pracującą w obiegu (cyrkulacji) medium oraz na to, że podnoszenie ciśnienia realizowane jest w kilku stopniach. W praktyce oznacza to konstrukcję, w której energia jest przekazywana cieczy wielokrotnie – poprzez kolejne stopnie (zwykle zestawy wirnik–kierownica/dyfuzor) w jednym korpusie lub w układzie szeregowym.

Dlaczego pozostałe typy nie pasują do takiego rozpoznania:

  • "Strumieniowa" (ejektorowa) działa na zasadzie wykorzystania strumienia napędowego i podciśnienia do zasysania medium. Jej charakterystyczną cechą jest dysza i mieszalnik, a nie układ wielu stopni wirnikowych.
  • "Tłokowa dwustopniowa" jest pompą wyporową, gdzie przepływ wymuszany jest ruchem tłoka, a "dwustopniowość" dotyczy układu sprężania/tłoczenia (np. dwóch cylindrów/stopni), nie stopni wirnikowych typowych dla pomp krążeniowych wirowych.
  • "Zębata" to również pompa wyporowa, w której transport medium realizują zazębiające się koła zębate. Na rysunkach rozpoznaje się ją po dwóch kołach zębatych w korpusie, a nie po wielostopniowym układzie elementów przepływowych.

W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozróżnienie: pompy wirowe (np. krążeniowe, wielostopniowe) vs pompy wyporowe (tłokowe, zębate). Warto trenować analizę rysunków przekrojowych: liczba stopni, sposób wymuszania przepływu i charakterystyczne elementy konstrukcyjne zwykle prowadzą do jednoznacznej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa krążeniowa wymusza obieg medium w instalacji (np. wody chłodzącej, oleju, czynnika grzewczego). Jej zadaniem jest utrzymanie stałego przepływu, aby odbierać lub dostarczać ciepło oraz zapewniać prawidłową pracę urządzeń w układzie okrętowym.
"Wielostopniowa" oznacza, że pompa ma kilka stopni podnoszenia ciśnienia pracujących kolejno. Każdy stopień zwiększa energię (ciśnienie) medium, a suma efektów daje większą wysokość podnoszenia niż w pompie jednostopniowej o podobnych gabarytach.
Pompa wirowa ma zwykle wirnik (łopatki) i kanały przepływowe w korpusie. Pompa wyporowa ma elementy "zamykające objętość" (tłok, zębatki, śruby) i komory robocze. Na przekroju widać inną geometrię i sposób przemieszczania medium.
Pompa zębata jest pompą wyporową: przepływ powstaje przez transport medium w przestrzeniach między zębami i korpusem. Nie ma układu stopni wirnikowych. Zwykle rozpoznaje się ją po dwóch kołach zębatych w korpusie i krótkiej drodze przepływu.
Najczęściej widać powtarzalne "sekcje" wzdłuż osi pompy: kilka podobnych komór z elementami przepływowymi, układ kilku wirników na wspólnym wale lub kilka zespołów kierownic/dyfuzorów. Taka powtarzalność sugeruje pracę wielostopniową.
Tak, w pompach tłokowych "dwustopniowość" dotyczy zwykle podziału procesu tłoczenia/sprężania na dwa stopnie (np. dwa cylindry o różnych średnicach). To inna idea niż stopnie w pompach wirowych, gdzie stopień wiąże się z wirnikiem i dyfuzorem.
Stosuje się je, gdy potrzebna jest większa wysokość podnoszenia (większe ciśnienie tłoczenia) przy zachowaniu rozsądnych gabarytów i prędkości obrotowej. W praktyce dotyczy to układów, gdzie opory przepływu są duże lub wymagane jest wysokie ciśnienie w instalacji.
Częsty błąd to mylenie pomp wyporowych z wirowymi na podstawie nazwy, a nie budowy. Inny błąd to nieuwzględnienie "wielostopniowości" i wybranie odpowiedzi, która pasuje ogólnie do pompy, ale nie do jej konstrukcji widocznej na przekroju.
Najlepiej pracować na zestawach rysunków przekrojowych i schematów: osobno dla pomp wirowych (jedno- i wielostopniowych) oraz wyporowych (tłokowych, zębatych). Dobrą metodą jest tworzenie listy "cech rozpoznawczych" i porównywanie ich z rysunkiem.
Bo jej zasada działania jest mniej intuicyjna i część osób kojarzy ją tylko z "zassaniem" medium. Na rysunku pompa strumieniowa ma zwykle dyszę, komorę mieszania i dyfuzor, a nie wirniki ani elementy wyporowe, co trzeba świadomie sprawdzać.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pompa krążeniowa wielostopniowa to pompa wirowa przeznaczona do wymuszania obiegu medium, w której wzrost ciśnienia uzyskuje się przez pracę kilku stopni (kolejnych wirników/dyfuzorów)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_od%C5%9Brodkowa - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_t%C5%82okowa - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_z%C4%99bata - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i DTR pomp stosowanych w siłowniach okrętowych (materiały producentów)
  • Podręczniki/kompendia z zakresu maszyn przepływowych i pomp (działy: pompy wirowe, pompy wielostopniowe)
  • Rysunki złożeniowe i przekroje pomp (ćwiczenia z rozpoznawania elementów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego