KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 15.
Do wspomagających w radzeniu sobie z sytuacjami stresowymi zasobów wewnętrznych uczestnika zajęć warsztatu terapii zajęciowej, należy zaliczyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasoby wewnętrzne to to, co "jest w uczestniku": jego kompetencje, cechy i to, czego nauczył się wcześniej. Dlatego poprawne są doświadczenia zdobyte w przeszłości w podobnych sytuacjach. Pomoc specjalistów, wsparcie przyjaciół i sytuacja materialna rodziny to zasoby zewnętrzne, pochodzące z otoczenia.

Pełne wyjaśnienie:

W terapii zajęciowej (także w warsztacie terapii zajęciowej) często analizuje się, z jakich zasobów uczestnik może korzystać, gdy pojawia się napięcie, lęk lub przeciążenie. Kluczowe jest rozróżnienie:

  • zasobów wewnętrznych – należących do osoby (np. umiejętności, nawyki, wiedza, przekonania, zdolność samoregulacji, poczucie własnej skuteczności, doświadczenia),
  • zasobów zewnętrznych – pochodzących z otoczenia (np. wsparcie ludzi, dostęp do specjalistów, warunki bytowe i materialne, instytucje).

Odpowiedź "doświadczenia zdobyte w przeszłości w podobnych sytuacjach" jest poprawna, ponieważ wcześniejsze doświadczenia stanowią osobisty "kapitał": osoba pamięta, co już zadziałało, potrafi przewidywać trudności i dobierać strategie radzenia sobie. W praktyce terapeuta zajęciowy może świadomie wzmacniać ten zasób, np. poprzez omawianie sukcesów, nazywanie skutecznych strategii i ćwiczenie ich w bezpiecznych warunkach.

Pozostałe odpowiedzi opisują zasoby zewnętrzne:

  • "pomoc terapeuty zajęciowego i psychologa z warsztatu" – to wsparcie profesjonalistów, czyli element środowiska terapeutycznego, a nie zasób "w uczestniku".
  • "wsparcie emocjonalne ze strony przyjaciół uczestnika" – to klasyczny przykład wsparcia społecznego, które bywa bardzo ważne, ale ma charakter zewnętrzny.
  • "dobra sytuację materialną rodziny uczestnika" – dotyczy warunków ekonomicznych/bytowych i również pochodzi z otoczenia, nie z osobistych kompetencji czy doświadczeń.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: wewnętrzne = umiejętności/doświadczenia/przekonania osoby, a zewnętrzne = ludzie/instytucje/pieniądze/warunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasoby wewnętrzne to cechy i kompetencje znajdujące się w osobie, które pomagają jej poradzić sobie ze stresem, np. doświadczenia, umiejętności, nawyki, przekonania, samokontrola i poczucie sprawstwa. W terapii zajęciowej wzmacnia się je przez trening i utrwalanie skutecznych strategii.
Zasoby zewnętrzne to wsparcie pochodzące z otoczenia: pomoc terapeuty lub psychologa, rodzina i przyjaciele, instytucje, warunki mieszkaniowe oraz sytuacja materialna. Mogą ułatwiać radzenie sobie, ale nie są "wbudowane" w uczestnika, więc nie są zasobami wewnętrznymi.
Doświadczenia z przeszłości są zasobem wewnętrznym, bo należą do repertuaru osoby: zawierają wiedzę o tym, co już działało, uczą przewidywania trudności i pomagają szybciej dobrać strategię radzenia sobie. Terapeuta może je wydobywać w rozmowie i przekładać na konkretne działania.
Przydatna jest prosta kontrola: jeśli coś można opisać jako "mam w sobie" (umiejętność, doświadczenie, nastawienie, samoregulacja) – to zasób wewnętrzny. Jeśli brzmi jak "dostaję z zewnątrz" (pomoc specjalistów, przyjaciele, pieniądze) – to zasób zewnętrzny.
Nie, to typowy zasób zewnętrzny, bo pochodzi z systemu pomocy i relacji terapeutycznej. Może jednak pośrednio budować zasoby wewnętrzne (np. uczyć technik relaksacyjnych, planowania, rozwiązywania problemów), które z czasem stają się kompetencjami uczestnika.
Wsparcie przyjaciół to zasób zewnętrzny (społeczny), bo jest dostępne dzięki relacjom i otoczeniu. Zasobem wewnętrznym mogą być natomiast umiejętności budowania relacji, proszenia o pomoc i komunikowania potrzeb, bo są kompetencjami uczestnika.
Tak. Dobra sytuacja materialna może zmniejszać część stresorów (np. brak lęku o podstawowe potrzeby), ale pozostaje zasobem zewnętrznym, bo nie jest cechą ani kompetencją uczestnika. W pytaniach egzaminacyjnych pieniądze i warunki bytowe zwykle klasyfikuje się jako zewnętrzne.
Może wzmacniać je przez stopniowanie trudności zadań, utrwalanie sukcesów, uczenie strategii radzenia sobie (np. planowanie, przerwy, techniki oddechowe), nazywanie mocnych stron i przenoszenie umiejętności na sytuacje życia codziennego. Ważne jest też budowanie poczucia własnej skuteczności.
Najczęściej myli się "co pomaga" z "co jest w osobie". Uczniowie wybierają pomoc specjalistów, bo kojarzy się ze stresem, albo interpretują "zasoby" wyłącznie jako finanse. Warto zawsze sprawdzić, czy odpowiedź dotyczy kompetencji uczestnika, czy wsparcia z otoczenia.
Ucz się na parach pojęć: wewnętrzne vs zewnętrzne, emocjonalne vs instrumentalne, problemowe vs emocjonalne. Ćwicz na przykładach z WTZ: jakie cechy/umiejętności ma uczestnik, a co zapewnia środowisko. Pomaga robienie krótkich notatek z klasyfikacją i własnymi przykładami.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zasoby wewnętrzne to to, co "jest w uczestniku": jego kompetencje, cechy i to, czego nauczył się wcześniej."

Źródła:

  • Lazarus, R.S., Folkman, S., "Stress, Appraisal, and Coping", Springer Publishing Company, 1984.
  • Hobfoll, S.E., "Conservation of Resources: A New Attempt at Conceptualizing Stress", American Psychologist, 1989, 44(3), s. 513–524.
  • Antonovsky, A., "Unraveling the Mystery of Health: How People Manage Stress and Stay Well", Jossey-Bass, 1987.

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii stresu i radzenia sobie (ujęcia poznawczo-transakcyjne i zasobowe)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu rezyliencji, samoregulacji i poczucia własnej skuteczności
  • Skrypty/opracowania z terapii zajęciowej dotyczące wzmacniania kompetencji uczestnika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego