Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2021 (test 2)



PYTANIE NR 14.
Do wykonania otworu w żeliwnym korpusie pod gwint wewnętrzny M8 należy zastosować wiertło o średnicy
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi średnic wierteł potrzebnych do wykonania otworów pod gwinty wewnętrzne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otwór pod gwint wewnętrzny wierci się wiertłem mniejszym od średnicy nominalnej gwintu.
W praktyce stosuje się dobór z tabel lub regułę przybliżoną: średnica wiertła ≈ średnica gwintu − skok. Dla M8 w tego typu zadaniach szkolnych odpowiada temu wartość 6,5 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Przy wykonywaniu gwintu wewnętrznego (np. M8) najpierw wykonuje się otwór pod gwintowanie, a dopiero potem nacina gwint gwintownikiem. Otwór musi być mniejszy od 8 mm, ponieważ gwintownik "wycina" z materiału zarysy gwintu i potrzebuje odpowiedniej ilości naddatku.

Średnicę wiertła dobiera się najczęściej:

  • z tabel doboru wierteł pod gwinty (najpewniejsza metoda w praktyce),
  • albo z reguły przybliżonej: dwiertła ≈ d − P, gdzie d to średnica nominalna gwintu, a P to skok.

Odpowiedź "6,5 mm." odpowiada doborowi średnicy otworu pod gwint, a nie średnicy samego gwintu. Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z typowych względów technologicznych:

  • "7,0 mm." oznacza zbyt duży otwór jak na typowe gwintowanie M8 w takich zadaniach – gwint byłby płytszy i mógłby mieć gorszą nośność.
  • "6,7 mm." jest wartością "pomiędzy", ale nadal nie odpowiada wskazanemu w zadaniu doborowi; w praktyce należy trzymać się tabel i zaleceń narzędziowych.
  • "8,0 mm." to średnica nominalna, czyli wiertło dałoby otwór bez naddatku na wycięcie zarysu gwintu – gwintu wewnętrznego M8 nie dałoby się prawidłowo wykonać.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o doborze wiertła pod gwint zawsze sprawdź, czy chodzi o gwint wewnętrzny (otwór pod gwintownik) i czy podano skok. Jeśli skoku nie ma, w praktyce korzysta się z przyjętej w zadaniach konwencji lub tabel szkolnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak dobrać średnicę wiertła pod gwint wewnętrzny M8?
Najpewniej dobiera się ją z tablic doboru otworów pod gwinty. Alternatywnie stosuje się regułę przybliżoną: średnica wiertła ≈ średnica gwintu − skok. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba też zwrócić uwagę, czy podano skok (np. M8×1,25).
Dlaczego nie wierci się otworu 8,0 mm pod gwint M8?
Otwór 8,0 mm ma średnicę nominalną gwintu, więc nie zostawia materiału do wycięcia zarysu gwintu przez gwintownik. Gwint wewnętrzny byłby niepełny lub nie dałoby się go wykonać prawidłowo, bo brakowałoby "naddatku" na profil gwintu.
Co oznacza oznaczenie M8 w praktyce warsztatowej?
M8 oznacza gwint metryczny o średnicy nominalnej 8 mm. W praktyce gwint M8 może występować z różnymi skokami, dlatego do doboru wiertła pod gwintowanie ważne jest, czy chodzi o skok zwykły czy drobnozwojny.
Jak skok gwintu wpływa na średnicę otworu pod gwintowanie?
Skok decyduje o "głębokości" zarysu gwintu. Im większy skok, tym zwykle mniejszy powinien być otwór pod gwintownik (więcej materiału do uformowania zarysu). Dlatego dobór wiertła zależy nie tylko od M8, ale także od skoku.
Czy materiał (np. żeliwo) zmienia dobór wiertła pod gwint?
Najczęściej średnicę otworu dobiera się z tabel zależnych od gwintu, a materiał wpływa bardziej na dobór narzędzia, prędkości skrawania i smarowania. W praktyce dla trudniejszych materiałów czasem stosuje się korekty, ale na egzaminie zwykle obowiązuje wartość tabelaryczna.
Jakie narzędzia są potrzebne do wykonania gwintu wewnętrznego?
Podstawowy zestaw to wiertło o dobranej średnicy, wiertarka (lub wiertarko-frezarka), komplet gwintowników (zwykle zdzierak/pośredni/wykańczak albo gwintownik maszynowy), pokrętło oraz przyrządy do fazowania i gratowania krawędzi otworu.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy doborze wiertła pod gwint M8?
Typowe błędy to: mylenie średnicy nominalnej gwintu z średnicą otworu, dobieranie wartości "na oko" bez tabel, ignorowanie skoku gwintu oraz wybór zbyt dużego wiertła, co daje płytki gwint o małej wytrzymałości i gorszym trzymaniu śruby.
Kiedy warto użyć tabel doboru zamiast reguły średnica minus skok?
Zawsze, gdy masz dostęp do tablic lub zaleceń producenta gwintownika. Reguła jest przybliżeniem i może nie uwzględniać tolerancji, rodzaju gwintu i wymagań wytrzymałościowych. Na egzaminie tablice/standardowe wartości są zwykle podstawą.
Czy do gwintowania otworu trzeba wykonać fazkę na wejściu?
Tak, w praktyce wykonuje się niewielkie sfazowanie lub pogłębienie wejścia, aby gwintownik łatwiej "złapał" pierwszy zwój i żeby usunąć zadzior po wierceniu. Poprawia to też jakość pierwszych zwojów i zmniejsza ryzyko uszkodzenia krawędzi.
Jak rozpoznać, że otwór pod gwint jest za duży lub za mały?
Gdy otwór jest za duży, gwint wychodzi płytki i śruba ma wyraźny luz lub łatwo "przeskakuje". Gdy otwór jest za mały, gwintowanie idzie ciężko, rośnie ryzyko złamania gwintownika i pogarsza się jakość gwintu. Dlatego dobór średnicy jest kluczowy.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że otwór pod gwint wewnętrzny wierci się wiertłem mniejszym od średnicy nominalnej gwintu.W praktyce stosuje się dobór z tabel lub regułę przybliżoną: średnica wiertła ≈ średnica gwintu − skok.

Materiały:

  • Tablice doboru średnic wierteł pod gwinty metryczne (tabele warsztatowe)
  • Podręcznik technologii mechanicznej: wiercenie i gwintowanie
  • Instrukcje BHP i dobre praktyki: gwintowanie ręczne i maszynowe
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego