Wyznaczenie w terenie punktu "na określonej wysokości" oznacza wykonanie pomiaru wysokościowego i przeniesienie (lub kontrolę) rzędnej w odniesieniu do znanego poziomu, np. reperu. Klasycznym narzędziem do takich prac jest zestaw do niwelacji: niwelator oraz łata. Niwelator pozwala wyznaczyć poziomą linię celową (po prawidłowym wypoziomowaniu instrumentu), a łata umożliwia wykonanie odczytu, z którego wyznacza się różnicę wysokości i w konsekwencji rzędną punktu.
Odpowiedź "niwelatora i łaty mierniczej" jest poprawna, bo tylko ten zestaw jest przeznaczony do wyznaczania i kontroli wysokości w terenie w sposób typowy dla robót ziemnych i wykonawstwa elementów małej architektury krajobrazu (np. ustawienie obrzeża na zadanej rzędnej, kontrola poziomu nawierzchni, spadków). W praktyce często mówi się też o "łacie niwelacyjnej".
- "węgielnicy i trzech tyczek" – to narzędzia kojarzone głównie z wyznaczaniem kątów prostych i prostych kierunków w planie (pomiar sytuacyjny), nie z kontrolą rzędnych.
- "tyczki i dalmierza" – dalmierz służy do pomiaru odległości, a tyczki do sygnalizacji punktów; sama odległość nie daje informacji o wysokości punktu.
- "taśmy mierniczej i szpilek geodezyjnych" – taśma i szpilki pomagają w odłożeniu długości oraz stabilizacji punktów w terenie, ale nie umożliwiają precyzyjnego wyznaczenia wysokości względem poziomu odniesienia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "wysokość", "rzędna", "spadek", "niweleta", najpierw sprawdź, czy odpowiedź zawiera sprzęt do niwelacji. Narzędzia do odległości (taśma, dalmierz) i do kątów (węgielnica) zwykle dotyczą sytuacji, a nie wysokości.
