Przy pomiarach na dużym obszarze terenu kluczowa jest wydajność: jak szybko da się uzyskać współrzędne punktów w wielu miejscach bez czasochłonnego przenoszenia stanowisk i zakładania powiązań między punktami. Dlatego najbardziej efektywnym wyborem jest elektroniczny system nawigacji satelitarnej (pozycjonowanie satelitarne), który pozwala wyznaczać położenie punktów w terenie na podstawie sygnałów z satelitów.
Dlaczego to rozwiązanie jest najlepsze w tej sytuacji?
- Skala terenu: przy dużych odległościach między punktami metoda satelitarna ogranicza konieczność budowania długich ciągów pomiarowych.
- Szybkość pracy: w wielu zadaniach terenowych można sprawnie zebrać dużą liczbę punktów, szczególnie w pracach inwentaryzacyjnych lub orientacyjnych.
- Mobilność: łatwiej przenosić się po rozległym terenie bez utrzymywania stałej widoczności między stanowiskami.
Dlaczego pozostałe instrumenty są zwykle mniej efektywne w tym konkretnym ujęciu pytania?
- Teodolit jest przeznaczony przede wszystkim do pomiaru kątów. W dużym terenie wymaga organizacji stanowisk i nawiązań (czas, logistyka), więc jako "najbardziej efektywny" wybór wypada gorzej.
- Dalmierz mierzy głównie odległości. Sam pomiar odległości nie rozwiązuje automatycznie problemu szybkiego wyznaczenia położenia wielu punktów na rozległym obszarze.
- Niwelator służy do wyznaczania różnic wysokości i niwelacji. Jest bardzo przydatny w robotach ziemnych i profilowaniu, ale nie jest najszybszym narzędziem do ogólnego pozycjonowania punktów na dużym obszarze.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania typu "duży obszar", "szybko", "efektywnie", zwykle chodzi o dobór metody, która minimalizuje liczbę stanowisk i pomiarów pośrednich. Dopiero w pytaniach o wysokości, spadki i repery najczęściej wygrywa niwelator.