Zabiegi przeciwerozyjne mają na celu zmniejszenie tempa erozji, czyli ograniczenie odrywania i transportu cząstek gleby przez wodę (erozja wodna) lub wiatr (erozja wiatrowa). W praktyce sprowadza się to do dwóch głównych mechanizmów: (1) zmniejszenia energii czynnika niszczącego (np. spowolnienie spływu wody po stoku) oraz (2) zwiększenia odporności podłoża (np. utrzymanie okrywy roślinnej i struktury gleby).
Odpowiedź "melioracje wodne" jest uznawana za przeciwerozyjną, gdy obejmuje działania poprawiające gospodarowanie wodą w terenie (np. takie kształtowanie odpływu i retencji, aby ograniczyć gwałtowny spływ powierzchniowy i rozmywanie). W wielu ujęciach dydaktycznych do działań przeciwerozyjnych zalicza się rozwiązania hydrotechniczne i melioracyjne, o ile ich skutkiem jest redukcja zmywu i stabilizacja powierzchni terenu.
Pozostałe propozycje opisują działania, które typowo zwiększają podatność terenu na erozję:
- "uprawy wzdłuż stoku" – prowadzenie upraw równolegle do spadku sprzyja tworzeniu się rynien spływu, przyspiesza odpływ i nasila zmyw. W praktyce przeciwerozyjnie działa raczej uprawa poprzeczna (wzdłuż warstwic) lub tarasowanie.
- "wycinanie i wypalanie lasów" – usuwa okrywę roślinną i warstwę chroniącą glebę, obniża infiltrację i zwiększa spływ, przez co nasila erozję oraz ryzyko osuwania i zamulania cieków.
- "intensywne wypasanie zwierząt" – zbyt duże zagęszczenie zwierząt prowadzi do zadeptywania, niszczenia darni, zagęszczenia gleby i pogorszenia wsiąkania, co zwiększa spływ i erozję.
W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać zasadę: wszystko, co odsłania glebę lub przyspiesza spływ zwykle nasila erozję, a działania zwiększające okrywę roślinną, retencję i stabilność podłoża – ją ograniczają.
