KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 23.
Do zagrożeń naturalnych w kopalniach podziemnych zalicza się zagrożenie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zagrożenie klimatyczne zalicza się do zagrożeń naturalnych, bo wynika z warunków panujących w wyrobiskach (m.in. mikroklimatu i parametrów powietrza) i może ograniczać bezpieczną pracę. Porażenie prądem, pyły i hałas to typowe zagrożenia/czynniki związane ze stanowiskiem pracy oraz techniką, nie "naturalne".

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym rozróżnia się m.in. zagrożenia naturalne oraz zagrożenia/czynniki wynikające z techniki prowadzenia robót i organizacji pracy. Pytanie dotyczy tego pierwszego pojęcia.

Zagrożenie "klimatyczne" jest uznawane za naturalne, ponieważ wiąże się z warunkami panującymi w wyrobiskach: mikroklimatem, obciążeniem cieplnym organizmu, odczuwalną temperaturą, wilgotnością oraz skutecznością przewietrzania. Są to zjawiska typowe dla środowiska podziemnego i mogą wymuszać ograniczenia czasu pracy, dodatkowe środki profilaktyczne lub zmianę organizacji robót.

Pozostałe odpowiedzi dotyczą innej grupy ryzyk:

  • "porażeniem prądem elektrycznym" jest zagrożeniem technicznym związanym z instalacjami i urządzeniami elektrycznymi (stan izolacji, uszkodzenia, niewłaściwa eksploatacja). Nie jest to zagrożenie naturalne złoża ani warunków geologiczno-górniczych.
  • "pyłami szkodliwymi dla zdrowia" odnosi się do narażenia na czynnik szkodliwy w środowisku pracy. Pył może powstawać podczas urabiania, transportu czy wiercenia, ale w klasyfikacji egzaminacyjnej jest to typowo kategoria BHP/higieny pracy, a nie "zagrożenie naturalne" w sensie górniczym.
  • "hałasem" to czynnik uciążliwy/szkodliwy generowany przez maszyny i procesy technologiczne. Jest ważny dla profilaktyki (ochrona słuchu, pomiary), jednak nie stanowi zagrożenia naturalnego w rozumieniu klasyfikacji zagrożeń kopalnianych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach występują typowe czynniki BHP (hałas, pyły, wibracje) albo zagrożenia od urządzeń (prąd), a jedna opcja dotyczy warunków środowiska podziemnego (klimat), najczęściej chodzi o rozróżnienie "naturalne" vs. "stanowiskowe/techniczne".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zagrożenia naturalne to ryzyka wynikające z warunków środowiska podziemnego i złoża, a nie bezpośrednio z obsługi maszyn. Obejmują zjawiska związane m.in. z atmosferą kopalnianą, górotworem oraz warunkami cieplno-wilgotnościowymi. Ich rozpoznanie wpływa na organizację robót i profilaktykę.
Ponieważ wiąże się z mikroklimatem wyrobisk (np. obciążeniem cieplnym, wilgotnością i warunkami przewietrzania), które są cechą środowiska pracy pod ziemią. To zagrożenie nie wynika z pojedynczego urządzenia, lecz z warunków panujących w rejonie robót i może narastać wraz z głębokością lub zmianą parametrów wentylacji.
To sytuacja, w której warunki cieplno-wilgotnościowe w wyrobisku powodują nadmierne obciążenie organizmu pracownika. W praktyce oznacza to konieczność kontroli parametrów powietrza i wdrażania działań ograniczających skutki (np. poprawa wentylacji, chłodzenie, zmiana organizacji pracy, przerwy regeneracyjne).
Najczęściej nie. Hałas jest zwykle traktowany jako czynnik uciążliwy lub szkodliwy środowiska pracy, powstający głównie od maszyn i procesów technologicznych. Jest bardzo ważny z punktu widzenia BHP (pomiary, ochronniki słuchu), ale w klasyfikacji "naturalne" zwykle szuka się zjawisk wynikających z warunków podziemnych, a nie od urządzeń.
Zwykle klasyfikuje się je jako czynnik szkodliwy w środowisku pracy (higiena pracy), a nie jako zagrożenie naturalne. Pył bywa skutkiem urabiania i transportu urobku, dlatego profilaktyka obejmuje m.in. zraszanie, odpylanie, wentylację oraz stosowanie ochron dróg oddechowych, ale to inna kategoria niż "klimatyczne".
Porażenie prądem wynika z eksploatacji urządzeń i instalacji elektrycznych oraz ich stanu technicznego. To zagrożenie techniczne/eksploatacyjne, zależne od zabezpieczeń, procedur i konserwacji. Zagrożenia naturalne odnoszą się do środowiska kopalni i zjawisk towarzyszących złożu oraz górotworowi, a nie do energii elektrycznej.
W odpowiedziach "naturalne" zwykle dotyczą środowiska podziemnego i zjawisk kopalnianych (np. warunki klimatu, atmosfera, górotwór). Czynniki szkodliwe/uciążliwe to często hałas, pyły, wibracje czy oświetlenie, a zagrożenia techniczne odnoszą się do maszyn i instalacji (np. prąd). Pomaga pytanie: "czy źródłem jest złoże/wyrobisko czy urządzenie?"
Niekorzystny mikroklimat może powodować szybkie zmęczenie, przegrzanie organizmu, spadek koncentracji i wzrost ryzyka błędów. W praktyce wpływa to na bezpieczeństwo pracy oraz organizację robót (np. skracanie czasu przebywania w rejonie, przerwy, dodatkowe środki techniczne). Dlatego kontrola klimatu jest elementem profilaktyki.
Najczęściej wtedy, gdy rośnie obciążenie cieplne: w głębszych partiach kopalni, przy intensywnych robotach, w rejonach o słabszym przewietrzaniu lub przy wysokiej wilgotności. W takich warunkach standardowe środki mogą być niewystarczające i trzeba wprowadzać rozwiązania organizacyjne i techniczne, aby utrzymać bezpieczne warunki pracy.
Ucz się podziałów pojęć: zagrożenia naturalne, techniczne oraz czynniki szkodliwe/uciążliwe. Trenuj na przykładach: przypisuj zjawiska do kategorii i uzasadniaj krótko "dlaczego". Na egzaminie czytaj uważnie słowa-klucze ("naturalne", "techniczne", "szkodliwe"), bo to one wskazują właściwą klasyfikację.
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zagrożenie klimatyczne zalicza się do zagrożeń naturalnych, bo wynika z warunków panujących w wyrobiskach (m.in. mikroklimatu i parametrów powietrza) i może ograniczać bezpieczną pracę."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z wentylacji i klimatyzacji kopalń (skrypty szkolne/uczelniane)
  • Podręczniki BHP dla górnictwa podziemnego (rozdziały o zagrożeniach naturalnych i czynnikach szkodliwych)
  • Instrukcje ruchu i dokumentacje wewnętrzne kopalń dotyczące kontroli warunków klimatycznych (jeśli dostępne w szkole/pracowni)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego