KWALIFIKACJA MTL4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 22.
Dobierz numer wlewu głównego przyjmując, że przekrój poprzeczny wlewu doprowadzającego wynosi 3,2 cm2, a proporcje pomiędzy poszczególnymi wlewami określone są zależnością: FWD : FWR : FWG = 1 : 1,2 : 1,4.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z tematyką techniki odlewnictwa, szczególnie w kontekście doboru numeru wlewu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicza się wymagany przekrój wlewu głównego z proporcji: FWG = 1,4 · FWD = 1,4 · 3,2 = 4,48 cm2.
Następnie z tabeli normaliów dobiera się wartość standardową nie mniejszą od obliczonej, czyli 5,0 cm2, co odpowiada numerowi 9.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano przekrój wlewu doprowadzającego: FWD = 3,2 cm2 oraz proporcje pól przekrojów między poszczególnymi wlewami: FWD : FWR : FWG = 1 : 1,2 : 1,4. Oznacza to, że przekrój każdego kolejnego elementu układu wlewowego jest wielokrotnością przekroju FWD.

Krok 1 – wyznaczenie przekroju wlewu głównego.
Skoro dla wlewu głównego współczynnik wynosi 1,4, to:
FWG = 1,4 · FWD = 1,4 · 3,2 = 4,48 cm2.

Krok 2 – dobór numeru wlewu z tabeli.
W praktyce technologicznej nie wykonuje się wlewu "dokładnie 4,48 cm2", tylko wybiera się element z zakresu wartości standardowych (z tabeli). Przy doborze przyjmuje się zasadę, że przekrój standardowy nie powinien być mniejszy od obliczonego, ponieważ zbyt mały przekrój ogranicza przepływ i może skutkować problemami zalewania formy.

Dla wartości 4,48 cm2 najbliższą wyższą wartością standardową z tabeli jest 5,0 cm2. Z tabeli wynika, że przekrojowi 5,0 cm2 odpowiada numer wlewu 9, więc to jest poprawna odpowiedź.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Nr 8" odpowiada mniejszemu przekrojowi (4,0 cm2), czyli byłby to dobór "w dół" względem 4,48 cm2. To typowy błąd polegający na wyborze wartości "bliższej" bez sprawdzenia reguły doboru technologicznego.
  • "Nr 7" i "Nr 6" odpowiadają jeszcze mniejszym przekrojom standardowym, więc tym bardziej nie spełniają wymaganego przekroju wynikającego z obliczeń proporcji.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach z tabelą normaliów zawsze wykonaj dwa kroki: (1) policz wartość teoretyczną z proporcji, (2) dopasuj ją do wartości standardowej zgodnie z zasadą doboru (zwykle nie mniejszej od obliczonej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby policzyć FWG, traktujesz proporcję jako mnożnik względem FWD. Dla zależności 1 : 1,2 : 1,4 masz FWG = 1,4 · FWD. Jeśli FWD = 3,2 cm2, to FWG = 1,4 · 3,2 = 4,48 cm2.
Wartości w tabelach są standardowe, więc wynik obliczeń trzeba dopasować. W praktyce dobiera się wartość nie mniejszą od wymaganej, bo zbyt mały przekrój ogranicza przepływ metalu i może sprzyjać wadom (np. niedolewom lub wychłodzeniu strugi).
Są to elementy układu wlewowego opisujące kolejne odcinki przepływu ciekłego metalu: WD to wlew doprowadzający, WR to wlew rozprowadzający, a WG to wlew główny. Proporcje FWD:FWR:FWG odnoszą się do pól ich przekrojów.
Najczęściej pojawia się: (1) pomylenie współczynników (np. użycie 1,2 zamiast 1,4), (2) zaokrąglanie w dół do "bliższej" wartości, (3) pominięcie kroku doboru z tabeli, (4) błędy jednostek (cm2 vs mm2).
Najpierw znajdujesz w tabeli wiersz z przekrojem (lub najbliższą wyższą wartością standardową). Następnie w tym samym wierszu odczytujesz kolumnę "nr" (numer wlewu). To numer przypisany do konkretnego zestawu wymiarów wlewu.
Zwykle nie. Nawet "prawie taki sam" mniejszy przekrój oznacza mniejszą przepustowość, co może pogarszać warunki zalewania formy. W zadaniach egzaminacyjnych z tabelą normaliów standardowo wybiera się przekrój co najmniej równy obliczonemu (czyli najbliższy wyższy).
Jeśli po obliczeniach wychodzi wartość pośrednia (np. 4,48 cm2), a tabela zawiera tylko kilka dyskretnych wartości (np. 4,0 i 5,0), musisz dopasować wynik do normaliów. W technologii odlewniczej bezpieczniejszy jest dobór nie mniejszy od wymaganego.
Wlew główny jest kluczowym elementem doprowadzającym ciekły metal do dalszej części układu wlewowego. Jego przekrój wpływa na ilość metalu, prędkość przepływu i warunki napełniania. Zbyt mały przekrój może ograniczyć dopływ, a zbyt duży zmienić charakter przepływu.
Bo pytanie dotyczy doboru numeru wlewu głównego, więc potrzebujesz FWG. Współczynnik dla FWG jest podany bezpośrednio (1,4 względem FWD). FWR byłby potrzebny tylko wtedy, gdyby pytanie dotyczyło wlewu rozprowadzającego.
Ćwicz schemat: oblicz → dopasuj do tabeli → odczytaj numer/wymiar. Zwracaj uwagę na jednostki i na regułę doboru (czy wybierasz wartość większą, czy mniejszą). Dobrze jest rozwiązać kilka zadań z różnymi proporcjami WD/WR/WG.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • PN-62/H-54231, "Wlew główny okrągły – kształt i wymiary" (tabela wymiarów i przekrojów wlewów głównych, powiązanie przekroju F z numerem wlewu)

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki do technologii odlewnictwa: układy wlewowe i ich projektowanie
  • Zadania rachunkowe z doboru przekrojów układów wlewowych (WD/WR/WG) z tabelami normaliów
  • Materiały dydaktyczne z oceny wpływu przekrojów wlewowych na spokojne/turbulentne zalewanie formy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego