KWALIFIKACJA MOD6 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Dobierz urządzenie tworzące przesmyk na krośnie wytwarzającym tkaninę o przedstawionym raporcie wzoru.
Ilustracja przedstawia wzór tkaniny, który jest najprawdopodobniej raportem wzoru używanym w procesie produkcji tekstyliów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maszyna żakardowa umożliwia bardzo rozbudowane sterowanie osnową, aż do niezależnego podnoszenia wielu pojedynczych nitek, więc stosuje się ją przy złożonych raportach wzoru. Maszynki nicielnicowe sterowane kartą lub łańcuchem oraz mechanizm wielokrzywkowy zwykle sterują ramami/grupami nitek i mają mniejsze możliwości tworzenia przesmyku.

Pełne wyjaśnienie:

W krosnach tkackich przesmyk powstaje przez odpowiednie podniesienie i opuszczenie nitek osnowy, aby można było przeprowadzić wątek. Elementem decydującym o tym, które nitki osnowy zmienią położenie w danym rzucie wątku, jest mechanizm sterowania nicielnicami (urządzenie tworzące przesmyk).

Odpowiedź "Maszyna żakardowa." jest właściwa wtedy, gdy raport wzoru wymaga bardzo wielu kombinacji podniesień, typowo przy wzorach o dużej liczbie elementów i potrzebie sterowania z dużą dokładnością. Żakard daje najszersze możliwości, bo pozwala realizować skomplikowane układy podniesień osnowy, w praktyce znacznie bardziej elastyczne niż rozwiązania grupowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują jako najlepszy wybór dla złożonego raporta:

  • "Maszynka nicielnicowa sterowana kartą." to rozwiązanie dobby, które zwykle steruje ramami (grupami nitek), a nie wieloma pojedynczymi nitkami. Przy bardzo rozbudowanym wzorze może zabraknąć liczby niezależnych sterowań.
  • "Mechanizm wielokrzywkowy." opiera się na krzywkach i cyklicznej pracy. Jest dobry do prostych, powtarzalnych układów podniesień, ale przy skomplikowanych raportach ogranicza elastyczność i liczbę możliwych kombinacji.
  • "Maszynka nicielnicowa sterowana łańcuchem." również kojarzy się z dobby i sterowaniem grupowym. Łańcuch programuje sekwencję, ale nadal typowo dotyczy ram i ma ograniczenia przy dużej złożoności wzoru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w raporcie wzoru widać, że potrzeba wielu niezależnych decyzji o podniesieniu nitek osnowy (duża "różnorodność" układów), najczęściej prowadzi to do wyboru żakardu. Gdy wzór jest prosty i cykliczny, częściej wystarczy dobby lub krzywki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przesmyk to otwarcie między dwiema warstwami nitek osnowy, które powstaje po ich podniesieniu i opuszczeniu. Jest potrzebny, aby można było przeprowadzić nitkę wątku przez osnowę. Sposób tworzenia przesmyku decyduje o tym, jaki wzór (raport) da się wykonać na danym krośnie.
Maszyna żakardowa steruje podnoszeniem nitek osnowy w bardzo szczegółowy sposób, co pozwala realizować złożone raporty wzoru. W praktyce daje większą swobodę niż sterowanie ramami nicielnicowymi, bo umożliwia tworzenie skomplikowanych kombinacji podniesień w kolejnych rzutach wątku.
Mechanizmy krzywkowe pracują cyklicznie i najlepiej sprawdzają się przy prostych, powtarzalnych sekwencjach podniesień osnowy. Żakard zapewnia znacznie większą elastyczność sterowania, więc łatwiej odwzorować rozbudowany raport wzoru bez ograniczeń wynikających z liczby krzywek i narzuconej powtarzalności.
Raport wzoru to najmniejszy powtarzalny fragment układu podniesień osnowy i przejść wątku, z którego powstaje cały wzór na tkaninie. Im bardziej złożony raport (więcej kombinacji i "zmienności" podniesień), tym większych możliwości sterowania przesmykiem wymaga krosno, często z użyciem żakardu.
Maszynka nicielnicowa (dobby) zwykle steruje ramami i grupami nitek osnowy, więc jest dobra do wzorów o mniejszej złożoności. Żakard zapewnia bardziej szczegółowe sterowanie osnową i lepiej nadaje się do raportów wymagających wielu niezależnych decyzji o podniesieniu nitek w kolejnych cyklach tkania.
To dwa sposoby "programowania" sekwencji pracy maszynki nicielnicowej. W obu przypadkach chodzi o zapamiętanie kolejności podniesień/opuszczeń, ale nośnik programu jest inny. Niezależnie od tego rozwiązania te zwykle mają mniejsze możliwości niż żakard przy bardzo rozbudowanych raportach wzoru.
W praktyce wskazuje na to duża liczba różnych układów podniesień osnowy oraz brak prostego, krótkiego cyklu powtórzeń. Jeśli wzór wymaga wielu nietypowych kombinacji i trudno go "ułożyć" z ograniczonej liczby ramek, to jest sygnał, że potrzebne jest bardziej elastyczne sterowanie, typowo żakardowe.
Częsty błąd to wybór maszynki nicielnicowej lub krzywek "bo to też tworzy przesmyk", bez analizy złożoności raporta. Drugi błąd to ignorowanie, że niektóre urządzenia sterują grupami nitek (ramami), a inne pozwalają na znacznie bardziej szczegółowe sterowanie osnową, co jest kluczowe przy wzorach.
Mechanizm wielokrzywkowy bywa wystarczający wtedy, gdy tkanina ma prosty, regularny wzór i podniesienia osnowy powtarzają się w stałym cyklu. Gdy raport jest krótki i sekwencja łatwo mieści się w powtarzalnej pracy krzywek, nie ma potrzeby stosowania bardziej złożonego sterowania żakardowego.
Warto ćwiczyć łączenie typu wzoru z możliwościami mechanizmu: krzywki → proste cykle, maszynka nicielnicowa → sterowanie ramami, żakard → wzory najbardziej złożone. Pomaga też powtarzanie pojęć: osnowa, wątek, przesmyk, raport, oraz analizowanie kilku przykładowych raportów i wskazywanie, jakie sterowanie byłoby wymagane.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Maszyna żakardowa umożliwia bardzo rozbudowane sterowanie osnową, aż do niezależnego podnoszenia wielu pojedynczych nitek, więc stosuje się ją przy złożonych raportach wzoru."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii tkactwa (dział: tworzenie przesmyku, sterowanie osnową)
  • Instrukcje/DTR krosien i osprzętu żakardowego oraz maszynek nicielnicowych stosowanych w pracowni/szkole
  • Materiały dydaktyczne dotyczące raportów splotów i wzorów tkanin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego