KWALIFIKACJA MOD6 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 17.
Na jakiej maszynie wytwarzany jest płaski wyrób włókienniczy o nazwie Texas?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tkaniny są płaskimi wyrobami włókienniczymi powstającymi przez przeplatanie osnowy i wątku, a więc są wytwarzane w procesie tkania na krosnach. Szydełkarka płaska wytwarza dzianiny, a osnowarka służy do przygotowania osnowy, nie do wykonywania tkaniny.

Pełne wyjaśnienie:

Płaskie wyroby włókiennicze mogą powstawać różnymi technologiami, dlatego kluczowe jest rozpoznanie mechanizmu tworzenia struktury.

Tkanina powstaje w procesie tkania przez przeplatanie dwóch prostopadłych układów nitek: osnowy (układ wzdłużny) i wątku (układ poprzeczny). Maszyną realizującą ten proces jest krosno. W starszym, tradycyjnym nazewnictwie spotyka się określenia typu "krosno bawełniarskie" lub "krosno wełniarskie", odnoszone do asortymentu przędz i wyrobów, choć współcześnie częściej klasyfikuje się krosna według sposobu wprowadzania wątku (np. czółenkowe, rapierowe, strumieniowe).

Dlatego poprawna odpowiedź wskazuje krosno jako maszynę wytwarzającą płaski wyrób tkany.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Szydełkarka płaska należy do maszyn dziewiarskich. W dziewiarstwie wyrób powstaje z oczek, a nie z przeplotu osnowy i wątku, więc jest to inna technologia i inna grupa wyrobów (dzianiny).
  • Krosno wełniarskie jest również krosnem (czyli maszyną do tkania), ale w ujęciu egzaminacyjnym rozróżnienie "bawełniarskie/wełniarskie" wymaga powiązania nazwy wyrobu z asortymentem typowym dla danego krosna. W tym zestawie odpowiedzi poprawny wybór wskazano jako "krosno bawełniarskie".
  • Osnowarka służy do przygotowania osnowy (nawijania, równoległego układania nitek, formowania wału osnowowego). To etap przygotowawczy przed tkaniem, a nie maszyna, na której powstaje gotowa tkanina.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać prostą regułę: osnowa+wątek = krosno, a oczka = maszyny dziewiarskie. Gdy w pytaniu pojawia się "wyrób płaski" i nazwa tkaniny, najczęściej chodzi o proces tkania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tkanina to płaski wyrób włókienniczy zbudowany z dwóch układów nitek: osnowy (wzdłuż) i wątku (w poprzek), które są wzajemnie przeplatane. To odróżnia tkaniny od dzianin, gdzie struktura powstaje z oczek.
Jeśli w wyrobie widać przeplot dwóch kierunków nitek (osnowa i wątek), to jest to wyrób tkany z krosna. Gdy struktura tworzy się z oczek (nitka zawraca i tworzy pętle), to jest to dzianina z maszyn dziewiarskich.
Osnowarka wykonuje etap przygotowania osnowy: równoległe ułożenie wielu nitek i nawinięcie ich na wał. Nie przeplata osnowy z wątkiem, więc nie tworzy gotowej tkaniny. Tkanie zachodzi dopiero na krośnie.
Osnowa to nitki biegnące wzdłuż tkaniny (kierunek długości). Wątek to nitka wprowadzana poprzecznie, prostopadle do osnowy. Ich wzajemny przeplot tworzy splot i decyduje o właściwościach tkaniny.
Krosna dzieli się m.in. według sposobu wprowadzania wątku: czółenkowe (tradycyjne), rapierowe oraz strumieniowe (powietrzne lub wodne). W praktyce zakładowej dobór zależy od surowca, szerokości i wymagań jakościowych.
Nie. Szydełkarka płaska jest maszyną dziewiarską i wytwarza dzianiny, czyli wyroby o strukturze oczkowej. Tkaniny wymagają przeplatania osnowy i wątku, co realizuje krosno.
To historyczne/tradycyjne nazewnictwo, które łączyło typ krosna z dominującym asortymentem (np. wyroby z przędz bawełnianych lub wełnianych). Współcześnie częściej używa się podziału technologicznego (np. rapierowe, strumieniowe), ale stare nazwy nadal pojawiają się w dydaktyce.
Typowe błędy to: mylenie "płaskości" z technologią (płaski wyrób może być tkany albo dziany), skupienie się na nazwie handlowej zamiast budowy oraz utożsamienie osnowarki z maszyną wytwarzającą tkaninę. Pomaga analiza: przeplot vs oczka.
Osnowarkę stosuje się przed tkaniem, gdy trzeba przygotować osnowę na wał osnowowy: wyrównać długości nitek, ustawić równoległość i właściwe napięcie. Dopiero przygotowana osnowa trafia na krosno, gdzie zachodzi właściwe tkanie.
Najlepiej łączyć teorię z praktyką: zobacz próbki (tkanina vs dzianina), poznaj schemat "osnowa+wątek=krosno", a także rozpisz etapy: przygotowanie osnowy → tkanie → wykończanie. W testach szukaj słów-kluczy: osnowa, wątek, oczka.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Tkaniny są płaskimi wyrobami włókienniczymi powstającymi przez przeplatanie osnowy i wątku, a więc są wytwarzane w procesie tkania na krosnach."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tkanina" — opis budowy (osnowa i wątek) oraz sposobu wytwarzania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tkanina (dostęp: 2026-02-25)
  • Wikipedia (PL): "Krosno tkackie" — przeznaczenie krosien do tkania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Krosno_tkackie (dostęp: 2026-02-25)
  • Wikipedia (PL): "Osnowa (włókiennictwo)" — definicja osnowy w tkaninie, https://pl.wikipedia.org/wiki/Osnowa_(w%C5%82%C3%B3kiennictwo) (dostęp: 2026-02-25)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii tkactwa (budowa tkanin, osnowa/wątek, proces tkania)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MOD.6 dotyczące maszyn tkackich i przygotowania osnowy
  • Instrukcje stanowiskowe/DTR (jeśli dostępne w pracowni) dla krosien i osnowarek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego