KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 6.
Dobór zwierząt do rozrodu w obrębie jednej rasy, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Kojarzenie" oznacza dobór zwierząt do rozrodu w obrębie tej samej rasy (dobór par rodzicielskich).
"Krzyżowanie" dotyczy łączenia osobników różnych ras/linii, "krycie naturalne" jest metodą zapłodnienia, a "postęp hodowlany" to efekt działań hodowlanych w czasie, nie sama czynność doboru.

Pełne wyjaśnienie:

W hodowli zwierząt kluczowe jest rozróżnienie między czynnością hodowlaną (doborem par do rozrodu) a metodą rozrodu (jak dochodzi do zapłodnienia) oraz między działaniem a jego efektem.

"Kojarzenie" to dobór zwierząt przeznaczonych do rozrodu i zestawianie ich w pary (lub układy rozrodcze) zgodnie z celem hodowlanym. Jeżeli odbywa się w obrębie jednej rasy, mówimy o kojarzeniu osobników tej samej rasy (często w praktyce: plan kojarzeń w stadzie). Taki dobór ma znaczenie m.in. dla utrzymania typu rasy, poprawy cech użytkowych oraz ograniczania niepożądanego kojarzenia blisko spokrewnionych osobników.

Odpowiedź "krzyżowanie" jest nieprawidłowa, ponieważ krzyżowanie oznacza łączenie osobników różnych ras (lub wyraźnie odmiennych populacji), zwykle w celu uzyskania określonego efektu użytkowego (np. heterozji) albo cech towarowych. Nie spełnia więc warunku "w obrębie jednej rasy".

Odpowiedź "krycie naturalne" jest nieprawidłowa, bo opisuje sposób zapłodnienia (pokrycie samicy przez samca), a nie etap planowania hodowlanego polegający na doborze zwierząt. Można kogoś dobrać do rozrodu (kojarzyć), a następnie zastosować krycie naturalne lub inną metodę – to różne pojęcia.

Odpowiedź "postęp hodowlany" także jest nieprawidłowa: to długofalowy rezultat selekcji, doboru i oceny wartości hodowlanej, widoczny jako poprawa cech populacji w kolejnych pokoleniach. Nie jest to nazwa samej czynności doboru zwierząt do rozrodu w danym sezonie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się warunek "w obrębie jednej rasy", najpierw odrzuć odpowiedzi sugerujące mieszanie ras (krzyżowanie) oraz odpowiedzi opisujące technikę krycia lub ogólny efekt. Szukaj terminu z obszaru planowania kojarzeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kojarzenie to dobór zwierząt przeznaczonych do rozrodu i zestawianie ich w pary (np. samiec–samica) zgodnie z celem hodowlanym. W obrębie jednej rasy oznacza dobór rodziców tej samej rasy, a nie mieszanie ras.
Kojarzenie dotyczy doboru par rodzicielskich (często w obrębie rasy), natomiast krzyżowanie polega na łączeniu osobników różnych ras lub populacji. W testach słowo "w obrębie jednej rasy" zwykle wyklucza krzyżowanie.
Krycie naturalne opisuje metodę zapłodnienia (akt rozrodu), a dobór do rozrodu to wcześniejsza decyzja hodowlana: które zwierzęta i z którymi mają się rozmnażać. Te pojęcia są z różnych etapów organizacji rozrodu.
To planowanie, które sztuki tej samej rasy zostaną rodzicami kolejnego pokolenia, aby utrzymać typ rasy i poprawiać wybrane cechy (np. zdrowotność, płodność, wydajność). W praktyce robi się to w planie kojarzeń.
Postęp hodowlany to przede wszystkim efekt działań hodowlanych widoczny w czasie (w kolejnych pokoleniach), a nie pojedyncza czynność. Czynnościami są m.in. selekcja, ocena i dobór (w tym kojarzenie), które mogą prowadzić do postępu.
Najczęściej potrzebujesz danych o pochodzeniu (pokrewieństwo), cechach użytkowych, wynikach produkcyjnych, zdrowotności i płodności. Na tej podstawie dobiera się pary tak, aby ograniczać inbred i realizować cel hodowlany w gospodarstwie.
Krzyżowanie częściej stosuje się w produkcji towarowej, gdy celem jest uzyskanie mieszańców o pożądanych cechach użytkowych (np. lepsza opłacalność, wyrównanie miotu). Kojarzenie w obrębie rasy służy utrzymaniu i doskonaleniu rasy.
Najczęstsze błędy to mylenie doboru (kojarzenie) z techniką rozrodu (krycie naturalne/inseminacja) oraz ignorowanie warunku "w obrębie jednej rasy" i wybieranie "krzyżowania". Pomaga analiza słów-kluczy w treści.
W kontekście "w obrębie jednej rasy" – tak, chodzi o dobór rodziców tej samej rasy. Sam termin "kojarzenie" bywa używany szerzej jako dobór par, ale w zadaniach egzaminacyjnych kluczowy jest podany warunek.
Wypisz w głowie: (1) czy to dobór par, (2) czy metoda zapłodnienia, (3) czy efekt wieloletni. "Dobór w obrębie rasy" to pojęcie z planu rozrodu, więc pasuje "kojarzenie", a nie krzyżowanie, krycie lub postęp.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: ""Kojarzenie" oznacza dobór zwierząt do rozrodu w obrębie tej samej rasy (dobór par rodzicielskich)."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN (hasła z zakresu hodowli zwierząt: "krzyżowanie", "hodowla", "selekcja") – encyklopedia.pwn.pl (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotu "Hodowla i rozród zwierząt" dla szkół rolniczych
  • Materiały ODR dotyczące organizacji rozrodu w stadach (planowanie kryć, selekcja)
  • Słowniki/encyklopedie terminów zootechnicznych (hasła: kojarzenie, krzyżowanie, selekcja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego