KWALIFIKACJA OGR2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 19.
Dobrym przedplonem dla cebuli jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ogórek jest dobrym przedplonem dla cebuli, bo należy do innej rodziny botanicznej i zwykle nie kumuluje typowych chorób oraz szkodników czosnkowatych. Dodatkowo uprawa ogórka bywa intensywnie nawożona, co poprawia zasobność i strukturę gleby. Czosnek i por to czosnkowate, więc są ryzykowne w następstwie po cebuli.

Pełne wyjaśnienie:

W zmianowaniu kluczowe jest, aby roślina uprawiana w roku poprzedzającym (przedplon) przygotowała dobre stanowisko dla rośliny głównej. Dla cebuli ważne są: ograniczenie chorób i szkodników typowych dla czosnkowatych oraz pozostawienie gleby w dobrej strukturze i zasobności.

Odpowiedź "ogórek." jest poprawna, ponieważ ogórek należy do innej rodziny botanicznej niż cebula, a więc zwykle nie zwiększa presji tych samych patogenów i szkodników. W praktyce ogórek jest często uprawą intensywnie nawożoną (w tym nawożeniem organicznym), co sprzyja tworzeniu zasobnego, dobrze ustrukturyzowanego stanowiska. Taki "efekt stanowiskowy" pomaga cebuli, która ma relatywnie wysokie wymagania pokarmowe i jest wrażliwa na problemy zdrowotne gleby.

Odpowiedź "czosnek." jest nieprawidłowa, bo czosnek i cebula należą do tej samej grupy (czosnkowate). Następstwo roślin spokrewnionych sprzyja kumulacji czynników chorobotwórczych i szkodników związanych z tą grupą, co w kolejnych latach może pogarszać zdrowotność plantacji i obniżać plon.

Odpowiedź "por." również jest nieprawidłowa z podobnego powodu: por to także czosnkowate. Wybór takiego przedplonu zwiększa ryzyko "narastania problemu" w stanowisku, bo zamiast przerwy w uprawie tej grupy roślin tworzy się ciąg upraw o zbliżonej podatności na te same zagrożenia.

Odpowiedź "bób." może kojarzyć się z rośliną poprawiającą glebę, jednak w tym pytaniu tylko jedna odpowiedź ma być uznana za prawidłową. W kontekście typowych zaleceń warzywniczych dobrym, klasycznie wskazywanym przedplonem dla cebuli jest ogórek, ponieważ spełnia praktyczne kryteria: inna rodzina botaniczna oraz korzystny wpływ na stanowisko po intensywnym nawożeniu i zabiegach uprawowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się rośliny z tej samej rodziny co roślina główna (tu: czosnek i por), najczęściej są to opcje błędne w pytaniach o przedplon, bo płodozmian opiera się na przerwach w uprawie roślin spokrewnionych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przedplon to roślina uprawiana na danym polu w roku (lub sezonie) poprzedzającym uprawę rośliny głównej. Dobry przedplon poprawia strukturę i zasobność gleby oraz ogranicza presję chorób i szkodników, szczególnie gdy należy do innej rodziny botanicznej.
Ogórek jest z innej rodziny botanicznej niż cebula, więc zwykle nie "przenosi" tych samych problemów chorobowych i szkodników typowych dla czosnkowatych. Dodatkowo ogórek bywa intensywnie nawożony, co pozostawia stanowisko bardziej zasobne i o lepszej strukturze.
Zwykle nie jest zalecany, ponieważ czosnek i cebula należą do tej samej grupy (czosnkowate). Uprawa roślin spokrewnionych po sobie zwiększa ryzyko kumulacji patogenów i szkodników związanych z tą grupą, co może pogorszyć zdrowotność i plonowanie cebuli.
Por, podobnie jak cebula, należy do czosnkowatych, więc w zmianowaniu nie zapewnia "przerwy" od upraw spokrewnionych. To podnosi ryzyko narastania presji chorób i szkodników specyficznych dla tej grupy. W praktyce lepiej wprowadzić przedplon z innej rodziny.
Dobry przedplon dla cebuli powinien:
  • należeć do innej rodziny botanicznej,
  • pozostawiać glebę w dobrej strukturze,
  • nie sprzyjać kumulacji chorób i szkodników czosnkowatych,
  • zostawiać stanowisko zasobne w składniki pokarmowe.
Szczególnie wtedy, gdy cebula jest uprawiana częściej na tym samym gospodarstwie lub na małej liczbie pól. W takich warunkach łatwo o zbyt krótkie przerwy w uprawie czosnkowatych, co zwiększa presję chorób i szkodników. Zmianowanie pomaga stabilizować plon i jakość.
Częstym błędem jest pomylenie kierunku następstwa roślin, czyli uznanie rośliny następującej po cebuli za jej przedplon (albo odwrotnie). Warto zapamiętać: przedplon był wcześniej. Pomaga też tworzenie prostego schematu zmianowania na 3–4 lata.
Jeśli w odpowiedziach pojawiają się rośliny z tej samej rodziny botanicznej co roślina główna, to często są one ryzykowne w zmianowaniu. Dla cebuli alarmujące będą inne czosnkowate (np. czosnek, por), bo mogą kumulować podobne choroby i szkodniki.
W zaleceniach warzywniczych często pojawiają się rośliny z innych rodzin, które pozostawiają dobre stanowisko, np. ogórek, pomidor, kapusta czy sałata. Kluczowe jest, by nie powtarzać czosnkowatych na tym samym miejscu w krótkich odstępach czasu.
Najskuteczniej działa nauka "rodzinami": wypisz czosnkowate, kapustowate, dyniowate, bobowate itd. Następnie dopasuj zasadę: nie sadzić blisko w czasie roślin spokrewnionych. Do tego dodaj krótką listę: dobre i złe przedplony dla głównych warzyw.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ogórek jest dobrym przedplonem dla cebuli, bo należy do innej rodziny botanicznej i zwykle nie kumuluje typowych chorób oraz szkodników czosnkowatych."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Płodozmian" – https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82odozmian (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Cebula (roślina)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Cebula_(ro%C5%9Blina) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Ogórek siewny" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Og%C3%B3rek_siewny (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki z warzywnictwa dotyczące zmianowania i płodozmianu (działy o cebuli)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych/ogrodniczych o płodozmianie w uprawach warzyw
  • Encyklopedyczne opisy roślin (cebula, ogórek) ułatwiające rozróżnienie rodzin botanicznych i wymagań stanowiskowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego