KWALIFIKACJA CHM3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 3.
Dokładność odczytu dla wagi analitycznej, której wyświetlacz przedstawiono na rysunku, wynosi
Ilustracja przedstawia wyświetlacz wagi analitycznej marki Radwag, używanej w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dokładność odczytu (rozdzielczość) wagi cyfrowej wynika z wartości najmniejszego kroku wskazania, czyli z najmłodszej cyfry na wyświetlaczu. Jeśli wskazanie zmienia się co 0,1 mg, to właśnie 0,1 mg jest dokładnością odczytu; większe lub mniejsze wartości nie pasują do takiego formatu prezentacji wyniku.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniach o dokładność odczytu wagi analitycznej zwykle chodzi o rozdzielczość wskazania, czyli najmniejszą zmianę wyniku, jaką można odczytać z wyświetlacza. Dla przyrządów cyfrowych jest to bezpośrednio związane z najmłodszą cyfrą (ostatnim miejscem) prezentowaną na ekranie.

Jeżeli wyświetlacz pokazuje wynik w miligramach z takim formatem, że najmniejszy przyrost odpowiada 0,1 mg, to oznacza to, że waga "krokuje" właśnie co 0,1 mg. W praktyce odczyt nie może być pewniejszy niż jedna działka elementarna, więc 0,1 mg jest właściwą wartością dla dokładności odczytu.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • "1 mg" oznaczałoby znacznie grubszą działkę i mniejszą liczbę możliwych wskazań w tym samym zakresie – byłoby to typowe raczej dla mniej czułych wag technicznych, a nie dla odczytu sugerującego dziesiąte części miligrama.
  • "0,01 mg" wymagałoby, aby wyświetlacz i elektronika stabilnie rozróżniały setne części miligrama (czyli dziesięciokrotnie drobniejszy krok). Gdyby tak było, na ekranie widoczne byłyby odpowiednio drobniejsze przyrosty.
  • "0,0001 mg" jest skrajnie małą działką (rzędu nanogramów). Taki poziom rozdzielczości nie wynikałby z typowego wskazania w mg i wymagałby zupełnie innej klasy aparatury oraz sposobu prezentacji wyniku.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj jednostkę (mg), potem sprawdź ostatnią pozycję na wyświetlaczu. To ona odpowiada za działkę odczytową i pozwala szybko odróżnić 0,1 mg od 1 mg czy 0,01 mg.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dokładność odczytu (często rozumiana jako rozdzielczość) to najmniejsza zmiana wskazania, jaką da się odczytać z wyświetlacza. W wadze cyfrowej odpowiada jej wartość jednej "działki", czyli jednostka przypisana do najmłodszej (ostatniej) cyfry na ekranie.
Sprawdź, jaka jest wartość najmłodszego miejsca w zapisie liczby. Jeśli wynik jest w mg i ostatnia cyfra odpowiada dziesiątym częściom mg, to krok wskazania wynosi 0,1 mg. Gdyby była widoczna kolejna pozycja, krok mógłby wynosić 0,01 mg.
Bo 0,1 mg oznacza, że waga "przeskakuje" pomiędzy wskazaniami co jedną dziesiątą miligrama. Taki krok jest typowy dla wielu wag o wysokiej czułości, gdy wyświetlacz pokazuje wynik w mg z jedną cyfrą po przecinku w tej jednostce.
Nie zawsze. Dokładność odczytu dotyczy tego, co możesz odczytać z wyświetlacza (rozdzielczość). Dokładność pomiaru/błąd mogą być gorsze, bo zależą od klasy przyrządu, warunków pracy, stabilności, kalibracji i sposobu ważenia. Na egzaminach często testuje się właśnie rozdzielczość.
Najczęstsze to: pomylenie mg z g, ignorowanie najmłodszej cyfry, automatyczne wybieranie "1 mg" bez analizy formatu wskazania oraz błędne założenie, że każda waga analityczna ma tę samą działkę. Warto zawsze odczytać jednostkę i ostatnie miejsce.
Gdy przygotowuje się naważki małych ilości substancji (np. dodatków, katalizatorów, substancji wzorcowych) i tolerancje są bardzo wąskie. Taka rozdzielczość ułatwia precyzyjne dozowanie, ale nadal trzeba dbać o warunki ważenia (przeciągi, wibracje, temperatura).
Tara nie zmienia rozdzielczości wagi, ale wpływa na to, jak wygodnie odczytujesz masę netto. Po wytarowaniu naczynia odczyt dotyczy tylko próbki, co zmniejsza ryzyko pomyłek w zapisie. Sama dokładność odczytu wynika jednak z działki elementarnej wskazania.
To wartość rzędu nanogramów, czyli ekstremalnie mały krok wskazania. W praktyce do takiej rozdzielczości potrzebna jest specjalistyczna aparatura i bardzo kontrolowane warunki. Jeśli wyświetlacz pokazuje wynik "typowo" w mg, nie sugeruje to aż tak drobnej działki odczytowej.
Porównaj wymaganą tolerancję technologii (np. dopuszczalne odchylenie masy naważki) z działką odczytową. Rozdzielczość powinna być wyraźnie mniejsza od tolerancji, abyś mógł kontrolować proces. Dodatkowo uwzględnij stabilność wskazań i warunki stanowiska.
Ćwicz rozpoznawanie: jednostki (g/mg), ostatniej cyfry i tego, co oznacza "działka". Rozwiązuj przykłady z różnymi formatami wyświetlacza i zapisuj wynik z poprawną jednostką. Unikaj zgadywania "typowej" wartości bez analizy wskazania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Dokładność odczytu (rozdzielczość) wagi cyfrowej wynika z wartości najmniejszego kroku wskazania, czyli z najmłodszej cyfry na wyświetlaczu."

Materiały:

  • Materiały szkolne z metrologii i techniki pomiarowej (dział: przyrządy cyfrowe i rozdzielczość)
  • Instrukcje obsługi wag laboratoryjnych (rozdziały: wskazania, działka odczytowa, jednostki)
  • Ćwiczenia praktyczne z odczytu wskazań i doboru przyrządu do wymaganej tolerancji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego