KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 34.
Dominującą przyczyną wypadków według danych GUS jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dane statystyki publicznej GUS w zestawieniach przyczyn wypadków przy pracy wskazują, że najczęściej klasyfikowaną (dominującą) przyczyną jest nieprawidłowe zachowanie pracownika.
To kategoria związana z działaniem człowieka w trakcie wykonywania pracy, a nie bezpośrednio ze stanem technicznym lub organizacją stanowiska.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu odwołano się do danych GUS, czyli do statystyki publicznej dotyczącej wypadków przy pracy. W takich zestawieniach przyczyny wypadków grupuje się m.in. na kategorie związane z:

  • czynnikiem ludzkim (zachowaniem pracownika),
  • organizacją pracy i organizacją stanowiska,
  • czynnikiem materialnym (np. maszyny, narzędzia, osłony, stan techniczny).

Odpowiedź "nieprawidłowe zachowanie pracownika" jest poprawna, ponieważ w ujęciu statystycznym GUS to właśnie ta kategoria bywa wykazywana jako najczęstsza przyczyna (dominująca) wypadków. W praktyce BHP obejmuje to m.in. niestosowanie środków ochrony, nieprzestrzeganie instrukcji, ryzykowne skróty lub nieprawidłowe wykonywanie czynności.

Pozostałe propozycje są wiarygodnymi przyczynami wypadków, ale nie odpowiadają na pytanie o dominującą przyczynę w danych GUS:

  • "niewłaściwa organizacja pracy" – dotyczy planowania, nadzoru, podziału zadań czy procedur. Jest istotna, lecz nie musi być statystycznie najczęstsza w zestawieniu.
  • "niewłaściwy stan czynnika materialnego" – obejmuje techniczne źródła zagrożeń (np. uszkodzenia, brak osłon, niesprawne urządzenia). To ważny obszar kontroli, jednak pytanie dotyczy wskazania dominującej kategorii w danych GUS.
  • "niewłaściwa organizacja stanowiska pracy" – odnosi się do ergonomii i przygotowania miejsca pracy (rozmieszczenia, dostępu, oznakowania). Także może prowadzić do wypadków, ale nie jest tu wskazana jako dominująca.

Na egzaminie warto zwracać uwagę na słowa-klucze: jeśli pojawia się odwołanie do GUS, pytanie dotyczy statystycznej klasyfikacji, a nie tego, co "najbardziej logiczne" w jednym konkretnym zakładzie pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To przyczyna, która w danym zestawieniu statystycznym występuje najczęściej (ma największy udział). W praktyce oznacza to najliczniejszą kategorię przyczyn w analizowanym okresie, a nie "najpoważniejszą" przyczynę ani tę, która zawsze występuje w konkretnym zakładzie.
Struktura przyczyn wypadków może się zmieniać w czasie (np. wraz z technologią, organizacją pracy i kulturą bezpieczeństwa). Bez wskazania roku lub okresu raportu trudniej jednoznacznie odnieść się do "dominującej" przyczyny, bo wyniki zależą od analizowanego przedziału czasu.
Najczęściej są to działania sprzeczne z instrukcją lub zasadami BHP, np. omijanie zabezpieczeń, nieużywanie ochron indywidualnych, praca w pośpiechu, wykonywanie czynności w niebezpieczny sposób. To kategoria związana z zachowaniem podczas pracy, a nie ze stanem technicznym sprzętu.
"Organizacja pracy" dotyczy sposobu planowania i prowadzenia pracy (podział zadań, nadzór, procedury, harmonogramy). "Organizacja stanowiska pracy" odnosi się do przygotowania i ukształtowania miejsca wykonywania zadań (ergonomia, dostępność narzędzi, porządek, oznakowanie, układ przestrzeni).
Tak, w konkretnym zdarzeniu może być kluczowy (np. niesprawna osłona, awaria maszyny, zły stan narzędzia). Jednak pytanie o "dominującą przyczynę według danych GUS" dotyczy najczęstszej kategorii w statystyce, a nie tego, co było najważniejsze w pojedynczym przypadku.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie intuicji ("najbardziej logiczne") zamiast na podstawie źródła danych. Drugi błąd to mylenie kategorii: przypisywanie wszystkiego "organizacji pracy" lub wszystkiego "czynnikowi ludzkiemu", bez rozróżnienia, co dokładnie obejmuje dana grupa przyczyn.
Można na ich podstawie ustalać priorytety działań profilaktycznych: tematy szkoleń, obszary nadzoru, kampanie bezpieczeństwa, audyty zachowań, przeglądy procedur. Statystyka pomaga też porównać sytuację zakładu z trendami ogólnymi i dobrać wskaźniki do programu poprawy.
Nie. Kategoria statystyczna opisuje bezpośrednią przyczynę związaną z działaniem człowieka, ale w analizie powypadkowej często wskazuje się także przyczyny pośrednie (np. szkolenie, nadzór, procedury, presja czasu, ergonomia). W BHP ważne jest podejście systemowe, nie tylko "wina" osoby.
Ucz się rozróżniania kategorii: czynnik ludzki, organizacyjny i techniczny. Ćwicz na przykładach zdarzeń: wskaż przyczynę bezpośrednią i pośrednią oraz środki zapobiegawcze. Zwracaj uwagę na sformułowania typu "według danych", "statystyka", "najczęstsza" – to zmienia sposób myślenia.
Gdy pytanie dotyczy konkretnego zdarzenia i opis wskazuje na błędy w planowaniu, nadzorze lub procedurach (np. brak instrukcji, nieprawidłowy przydział zadań, brak koordynacji). W pytaniach statystycznych (np. "według GUS") wybór powinien wynikać z tego, co wskazuje dane źródło.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Materiały GUS dotyczące wypadków przy pracy (roczniki/opracowania tematyczne) – do sprawdzenia aktualnego podziału przyczyn
  • Podręczniki i skrypty BHP omawiające przyczyny wypadków (czynniki ludzkie, organizacyjne i techniczne)
  • Materiały szkoleniowe z analizy przyczyn źródłowych (np. podejście przyczynowe w badaniu wypadków)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego