W procesach przeróbki mechanicznej kopalin rozdrabnianie może zachodzić różnymi mechanizmami: przez zgniatanie, udar, ścieranie oraz łamanie. W praktyce w wielu urządzeniach występuje więcej niż jeden mechanizm, ale na egzaminie kluczowe jest wskazanie tego, który jest dominujący dla danego typu kruszarki.
Zgniatanie jest mechanizmem dominującym w kruszarkach, w których nadawa trafia pomiędzy powierzchnie robocze zbliżające się do siebie (lub utrzymujące materiał pod naciskiem), a ziarna są kruszone głównie siłą nacisku. Taki charakter pracy jest typowy dla konstrukcji szczękowych, stożkowych oraz walcowych (w zależności od tego, co przedstawia rysunek).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w tym ujęciu:
- Uderzanie (udar) dominuje w kruszarkach udarowych/młotkowych, gdzie materiał jest rozpędzany i rozbijany o elementy bijące lub płyty udarowe. Jeśli urządzenie nie pracuje głównie energią kinetyczną uderzeń, udar nie jest mechanizmem wiodącym.
- Ścieranie jest kluczowe raczej w młynach i w procesach, gdzie ziarna są intensywnie pocierane/rolowane, co daje dużo drobnej frakcji i często inny charakter zużycia okładzin. W typowych kruszarkach zgniatających ścieranie może występować pomocniczo, ale nie jest dominujące.
- Łamanie opisuje pękanie ziaren pod działaniem naprężeń, ale w klasyfikacji mechanizmów dla kruszarek zwykle traktuje się je jako skutek działania sił zgniatających/ściskających. Gdy pytanie wymaga wyboru jednego mechanizmu, właściwą odpowiedzią pozostaje zgniatanie.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj na rysunku, czy materiał jest dociskany między powierzchnie (wtedy zgniatanie), czy uderzany przez bijaki (wtedy udar). To najszybciej eliminuje błędne odpowiedzi.
