KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 25.
Dopuszczalna ilość baru dla gleby mineralnej bardzo lekkiej, o zawartości frakcji FG02 równej 8%, dla terenów ogródków działkowych wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z użytkowaniem gruntów i dopuszczalnym ryzykiem zanieczyszczenia w kontekście ochrony
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość dopuszczalna zależy od rodzaju gleby (mineralna bardzo lekka), udziału frakcji drobnej FG02 oraz sposobu użytkowania terenu (ogródki działkowe). Dla podanych warunków w tabeli limitów odpowiada próg 200 mg/kg suchej masy, a wyższe wartości dotyczą innych kategorii/parametrów.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu sprawdzana jest umiejętność odczytu dopuszczalnej zawartości baru w glebie dla konkretnej kombinacji kryteriów: rodzaju gleby (mineralna bardzo lekka), udziału frakcji drobnej oznaczonej jako FG02 (tu: 8%) oraz sposobu użytkowania terenu (ogródki działkowe). W praktyce ochrony środowiska takie progi nie są "zgadywane" – wynikają z tabel/wytycznych, w których wartości graniczne są różne dla różnych typów gleb i funkcji terenu.

Odpowiedź "200 mg/kg suchej masy" jest prawidłowa, ponieważ odpowiada progowi przypisanemu do wskazanych warunków. Kluczowe jest także to, że stężenia metali w glebie porównuje się do limitów w przeliczeniu na suchą masę. Dzięki temu wyniki są porównywalne niezależnie od wilgotności próbki w momencie poboru.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, ponieważ są to wartości wyższe i dotyczą innych sytuacji (np. innych kategorii użytkowania terenu, innego typu gleby lub innego zakresu parametrów granulometrycznych). Typowym błędem jest traktowanie limitu jak "wartości zalecanej" i wybieranie większej liczby, podczas gdy limit jest maksymalną dopuszczalną zawartością dla danej klasy terenu i warunków glebowych.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw identyfikuj komplet kryteriów (teren, typ gleby, frakcja/FG02), dopiero potem dobieraj próg z tabeli. Jeśli w treści występuje "mg/kg suchej masy", pamiętaj, że wyniki z laboratorium muszą być w tej samej bazie odniesienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób ujednolicenia wyniku: stężenie jest przeliczone na masę próbki po usunięciu wody. Dzięki temu porównujesz wyniki różnych próbek niezależnie od wilgotności. Jeśli wynik jest na "mokrej masie", trzeba go przeliczyć, inaczej porównanie z limitami będzie błędne.
To kategoria gleby o określonym składzie granulometrycznym (duży udział piasku, mało frakcji ilastej). W praktyce takie gleby mogą inaczej wiązać metale niż gleby cięższe, dlatego tabele dopuszczalnych zawartości często różnicują progi zależnie od typu gleby.
FG02 opisuje udział bardzo drobnych cząstek gleby (frakcja drobna). Im więcej frakcji drobnej, tym zwykle większa zdolność sorpcji i wiązania metali. Dlatego w klasyfikacjach i tabelach limitów progi mogą zależeć od procentu tej frakcji.
Na ogródkach działkowych uprawia się rośliny użytkowe i często przebywają tam ludzie, więc ocena ryzyka jest bardziej "wrażliwa" niż np. na terenach przemysłowych. W wielu systemach klasyfikacji skutkuje to ostrzejszymi (niższymi) limitami dla części zanieczyszczeń.
Najczęściej myli się: (1) kategorię użytkowania terenu, (2) typ gleby i udział frakcji drobnej, (3) bazę odniesienia wyniku (sucha vs mokra masa). Częsty jest też błąd "na pamięć": wybór progu dla innego pierwiastka lub innej grupy terenów.
Porównaj wynik w mg/kg s.m. z limitem dla tej samej kategorii terenu i typu gleby. Jeśli laboratorium podało wynik inaczej (np. na masę świeżą), najpierw przelicz na suchą masę. Dopiero potem oceń, czy stężenie jest > limitu.
Niekoniecznie. Przekroczenie progu zwykle uruchamia dalszą ocenę: potwierdzenie badaniem kontrolnym, analizę źródeł, zasięgu i ryzyka (np. narażenie ludzi, roślin). Dopiero z tego wynika dobór działań: ograniczenia użytkowania, remediacja lub monitoring.
W praktyce oceny stanu środowiska często analizuje się m.in. ołów, kadm, rtęć, nikiel, chrom, miedź i cynk. Zakres zależy od historii terenu i potencjalnych źródeł emisji. Ważne: każdy pierwiastek ma własne progi i nie wolno ich mieszać.
Najczęściej: przed rozpoczęciem upraw/zmiany użytkowania, przy podejrzeniu zanieczyszczenia (np. blisko drogi, zakładu), po ujawnieniu odpadów w gruncie lub w ramach monitoringu. Wyniki interpretuje się zawsze względem właściwych limitów dla danej funkcji terenu.
Ucz się pracy z tabelą: najpierw identyfikuj kryteria (teren, typ gleby, frakcja drobna), potem wybieraj limit. Ćwicz też rozumienie jednostek i "suchej masy". Na egzaminie unikaj odpowiedzi "na intuicję" – to zadania tabelaryczne i warunkowe.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Wartość dopuszczalna zależy od rodzaju gleby (mineralna bardzo lekka), udziału frakcji drobnej FG02 oraz sposobu użytkowania terenu (ogródki działkowe)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z gleboznawstwa (skład granulometryczny, frakcje)
  • Podręczniki/kompendia z monitoringu środowiska i oceny zanieczyszczeń gleb
  • Instrukcje poboru i przygotowania próbek gleby do badań (w tym przeliczenia na suchą masę)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego