W zadaniu trzeba obliczyć, jaka decentracja (przesunięcie środka optycznego) wywoła działanie pryzmatyczne nie większe niż 0,5 dpt pryzmatycznej dla soczewki o mocy +4,50 D.
Do takich obliczeń stosuje się regułę Prentice’a opisującą zależność między pryzmatem, mocą soczewki i decentracją:
P = c · F, gdzie:
• P – pryzmat (w dioptriach pryzmatycznych),
• c – decentracja w centymetrach,
• F – moc soczewki w dioptriach (D).
Krok 1: podstawienie danych
P = 0,5; F = 4,50
Krok 2: przekształcenie wzoru
c = P / F
Krok 3: obliczenie w cm
c = 0,5 / 4,5 = 0,111… cm
Krok 4: zamiana jednostek na mm
0,111… cm = 1,11… mm (ponieważ 1 cm = 10 mm)
Wynik 1,11 mm po zaokrągleniu do odpowiedzi testowych odpowiada 1,0 mm. To oznacza, że przesunięcie rzędu ok. 1 mm dla takiej mocy daje pryzmat bliski 0,5 Δ.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Ponieważ odpowiadają zbyt dużej decentracji, a więc większemu pryzmatowi. Dla przykładu: 1,5 mm = 0,15 cm, więc P ≈ 0,15 · 4,5 = 0,675 Δ (za dużo). 2,0 mm = 0,2 cm daje P = 0,9 Δ (również za dużo). 0,5 mm = 0,05 cm daje P = 0,225 Δ (za mało w stosunku do granicy, ale pytanie dotyczy wartości dopuszczalnej dla 0,5 Δ).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy decentrację wstawiasz do wzoru w cm. Najczęstszy błąd to użycie mm, co zmienia wynik dziesięciokrotnie.
