KWALIFIKACJA BPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 13.
Dostosowaniem narzędzi, maszyn, urządzeń, technologii, przedmiotów powszechnego użytku do wymagań i potrzeb fizjologicznych, psychicznych i społecznych człowieka zajmuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ergonomia zajmuje się dostosowaniem narzędzi, maszyn, urządzeń i organizacji pracy do możliwości oraz potrzeb człowieka (m.in. fizjologicznych, psychicznych i społecznych). Pozostałe pojęcia odnoszą się do innych obszarów: logistyka dotyczy przepływów, alokacja rozdziału zasobów, a profilaktyka działań zapobiegawczych.

Pełne wyjaśnienie:

Ergonomia to dziedzina, która bada relacje człowieka z elementami środowiska pracy i na tej podstawie projektuje lub usprawnia narzędzia, maszyny, urządzenia, technologie oraz organizację pracy tak, aby były one dopasowane do możliwości i ograniczeń człowieka. W praktyce BHP oznacza to m.in. ograniczanie obciążeń układu mięśniowo-szkieletowego, poprawę wygody i bezpieczeństwa wykonywania czynności oraz zmniejszanie liczby błędów wynikających z przeciążenia lub złej konstrukcji stanowiska.

W treści pytania kluczowe jest sformułowanie o wymaganiach i potrzebach fizjologicznych, psychicznych i społecznych. To typowy opis ergonomii, ponieważ obejmuje zarówno aspekty fizyczne (np. postawa, siła, zasięgi), jak i poznawcze (np. percepcja informacji, obciążenie uwagi) oraz społeczne (np. współpraca, komunikacja w zespole).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Logistyka koncentruje się na planowaniu i realizacji przepływu dóbr/informacji (np. zaopatrzenie, magazynowanie, dystrybucja), a nie na projektowaniu narzędzi pod kątem możliwości człowieka.
  • Alokacja oznacza przydział lub rozmieszczenie zasobów (np. ludzi, czasu, środków). Może pojawiać się w zarządzaniu, ale nie jest nazwą dziedziny zajmującej się dopasowaniem urządzeń do człowieka.
  • Profilaktyka dotyczy zapobiegania chorobom i zagrożeniom (np. działania prewencyjne, badania, edukacja), a nie samego projektowania rozwiązań technicznych i organizacyjnych zgodnych z cechami człowieka.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "dostosowanie" pracy/urządzeń do człowieka, komfort, obciążenia i możliwości psychofizyczne, najczęściej chodzi o ergonomię.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ergonomia w BHP to dziedzina zajmująca się dopasowaniem pracy, narzędzi, maszyn i organizacji stanowiska do możliwości oraz ograniczeń człowieka. Jej celem jest m.in. zmniejszenie obciążeń, poprawa komfortu i ograniczenie ryzyka urazów oraz błędów wynikających ze złego projektu stanowiska.
Bo człowiek w pracy działa jednocześnie fizycznie i poznawczo. Oprócz siły, postawy i zasięgów liczy się percepcja informacji, uwaga i tempo pracy. Ergonomia uwzględnia oba obszary, aby rozwiązania były bezpieczne, czytelne i możliwe do wykonania bez przeciążenia.
Przykłady to: dobór wysokości blatu, ustawienie monitora na właściwej wysokości, ograniczenie skrętów tułowia przez lepszy układ narzędzi, dobór uchwytów narzędzi do dłoni oraz projektowanie przerw i rotacji zadań dla zmniejszenia obciążeń.
Ergonomia skupia się na projektowaniu i dopasowaniu pracy do człowieka (np. narzędzia, układ stanowiska, interfejs maszyny). Profilaktyka dotyczy zapobiegania skutkom zagrożeń (np. badania, edukacja, działania prewencyjne). Obie są ważne, ale mają inny zakres.
Pośrednio może, ale nie jest tym samym. Logistyka dotyczy przepływu materiałów i organizacji dostaw, a ergonomia dopasowania narzędzi i warunków pracy do człowieka. Dobrze zaprojektowana logistyka może ograniczać dźwiganie, ale sama w sobie nie definiuje ergonomii.
Szukaj słów-kluczy: "dostosowanie do człowieka", "możliwości psychofizyczne", "postawa", "obciążenie", "zasięg", "wygoda", "czytelność sterowania". Jeśli pytanie dotyczy dopasowania narzędzi i stanowiska do potrzeb człowieka, najczęściej chodzi o ergonomię.
Częste błędy to mylenie ergonomii z ogólną "organizacją pracy" lub z profilaktyką zdrowotną. Uczniowie wybierają też termin znany z praktyki firmy (np. logistyka), ignorując to, że w pytaniu podkreślono potrzeby fizjologiczne, psychiczne i społeczne człowieka.
Alokacja oznacza przydział lub rozmieszczenie zasobów (np. czasu, ludzi, sprzętu). To pojęcie z zarządzania lub ekonomii. Ergonomia natomiast opisuje dziedzinę, która projektuje i ocenia rozwiązania pracy pod kątem dopasowania do człowieka, a nie sam "podział zasobów".
Największe znaczenie ma przy pracach powtarzalnych, manualnych, z dźwiganiem, wymuszoną pozycją lub intensywną obsługą informacji (np. produkcja, magazyn, biuro). Wtedy niewłaściwy projekt stanowiska szybko prowadzi do przeciążeń, spadku jakości i wzrostu ryzyka wypadków.
Utrwal definicję ergonomii i jej cele, naucz się rozpoznawać typowe obciążenia (postawa, ruchy, siła, informacja), oraz przećwicz przykłady usprawnień stanowiska. Pomaga też rozróżnianie pojęć: ergonomia vs logistyka, alokacja, profilaktyka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Ergonomia zajmuje się dostosowaniem narzędzi, maszyn, urządzeń i organizacji pracy do możliwości oraz potrzeb człowieka (m.in. fizjologicznych, psychicznych i społecznych)."

Źródła:

  • ISO 6385:2016, Ergonomics principles in the design of work systems (norma, opis zakresu i definicji ergonomii)
  • Encyklopedia PWN, hasło "Ergonomia" (definicja i zakres pojęcia), https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła) - dostęp 2026-03-01
  • CIOP-PIB, materiały tematyczne o ergonomii i kształtowaniu warunków pracy (opis celu ergonomii), https://www.ciop.pl/ (dział tematyczny "Ergonomia") - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ergonomii dla technika BHP (podstawy ergonomii stanowisk pracy)
  • Norma dotycząca zasad ergonomicznych w projektowaniu systemów pracy (np. ISO 6385)
  • Publikacje i poradniki CIOP-PIB na temat ergonomii i oceny obciążenia pracą

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego