KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 36.
Drugiego kwietnia wodomierz wskazywał 12,2 m3 pobranej wody. Wartość ta wyrażona w dm3 wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
1 m³ to 1000 dm³, ponieważ 1 m = 10 dm, a przy objętości przelicznik jest sześcienny (10³). Dlatego wskazanie 12,2 m³ mnożymy przez 1000: 12,2 × 1000 = 12 200 dm³. Pozostałe odpowiedzi wynikają z pomylenia liczby zer lub błędnego przesunięcia przecinka.

Pełne wyjaśnienie:

Wodomierz podaje objętość pobranej wody w metrach sześciennych (m³). Aby wyrazić ten sam odczyt w decymetrach sześciennych (dm³), trzeba użyć stałego przelicznika między jednostkami objętości.

Kluczowa zależność: 1 m = 10 dm, więc dla objętości (jednostki "do sześcianu") otrzymujemy:
1 m³ = (10 dm)³ = 10³ dm³ = 1000 dm³.

Obliczenie:
12,2 m³ × 1000 = 12 200 dm³.

Odpowiedź "12 200 dm³" jest poprawna, bo zachowuje właściwy przelicznik ×1000 i poprawny zapis liczby dziesiętnej.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "122 000 dm³" oznaczałoby przeliczenie jak dla 122 m³ albo błędne dodanie dodatkowego zera (przesunięcie przecinka o 4 miejsca zamiast o 3).
  • "1 220 dm³" to typowy efekt przesunięcia przecinka o 2 miejsca (×100), jakby przelicznik wynosił 100, co nie zgadza się z zależnością m³→dm³.
  • "122 dm³" odpowiadałoby przeliczeniu ×10, czyli potraktowaniu zależności liniowej zamiast sześciennej.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że 1 dm³ = 1 litr, a 1 m³ = 1000 litrów. Jeśli wynik w dm³/l nie ma "trzech zer" względem m³, to najczęściej jest błąd w przeliczeniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj stałego przelicznika: 1 m³ = 1000 dm³. W praktyce odczyt w m³ mnożysz przez 1000, bo dm³ jest jednostką tysiąc razy mniejszą. Przykład: 12,2 m³ → 12,2 × 1000 = 12 200 dm³.
Bo 1 m = 10 dm, a objętość ma wymiar sześcienny. Zatem 1 m³ = (10 dm)³ = 10³ dm³ = 1000 dm³. To częsty "haczyk": nie stosuje się mnożenia ×10, tylko ×1000.
dm³ (decymetr sześcienny) to jednostka objętości równa 1 litrowi. W analizie zużycia wody spotyka się dm³/l, bo są wygodne do opisu mniejszych ilości niż m³, np. w rozliczeniach lub porównaniach.
Najczęściej błędnie przesuwa się przecinek albo myli przelicznik: ×10 lub ×100 zamiast ×1000. Drugi błąd to dopisywanie zbyt wielu zer. Pomaga kontrola: jeśli wynik w dm³ nie jest około tysiąc razy większy, coś jest nie tak.
Nie. Data (np. "drugiego kwietnia") jest tylko tłem sytuacyjnym. Samo przeliczenie zależy wyłącznie od wartości liczbowej i jednostki (m³) oraz jednostki docelowej (dm³). To czysta konwersja jednostek.
Zrób oszacowanie: 10 m³ to 10 000 dm³, więc 12,2 m³ powinno dać trochę ponad 12 000 dm³. Jeśli wychodzi kilkaset lub kilkadziesiąt tysięcy bez powodu, prawdopodobnie źle użyto liczby zer lub przesunięcia przecinka.
dm³/l stosuje się, gdy analizuje się mniejsze objętości lub dawki, np. objętości próbek, zużycie na osobę, strumienie wody w krótkich okresach lub gdy wyniki mają być porównywalne z danymi podawanymi w litrach.
To ten sam rachunek, bo 1 dm³ = 1 l oraz 1 m³ = 1000 l. Zatem 12,2 m³ = 12,2 × 1000 l = 12 200 l. Jeśli zadanie pyta o dm³, wynik liczbowy będzie taki sam jak w litrach.
Przy przejściu z większej jednostki (m³) na mniejszą (dm³) mnożysz przez 1000. Dzielenie przez 1000 stosuje się w drugą stronę: dm³ → m³. Warto zapamiętać: "na mniejsze jednostki – wynik rośnie".
Opanuj podstawowe przeliczniki (m³↔dm³↔l) i ćwicz przesuwanie przecinka. Rób kontrolę wyniku przez oszacowanie rzędu wielkości. Dobrze działa też "łańcuch jednostek": m³ → litry (×1000) → dm³ (to samo co litry).
info

Około 81% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że 1 m³ to 1000 dm³, ponieważ 1 m = 10 dm, a przy objętości przelicznik jest sześcienny (10³).

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – SI Brochure (9th edition), section on SI units and unit prefixes/relations (m, dm; derived units) – https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-02)
  • Główny Urząd Miar (GUM), informacje edukacyjne o jednostkach miar (m.in. litr, decymetr sześcienny, metr sześcienny) – https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-03-02)
  • NIST, Reference on SI units and derived units (relations and conversions) – https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały GUM o jednostkach miar i przelicznikach
  • Podstawy układu SI (BIPM) – definicje i zależności jednostek
  • Zadania rachunkowe z przeliczania jednostek objętości (m³, dm³, l) dla branży komunalnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego